Толковый словарь казахского языка: қаз-қатарлан>

ҚАЗ-ҚАЗ #одағай. #этнографиялық. Жаңадан жүре бастаған, қаз тұрған сәбиге айтылатын сөз. Қаз-қаз басты. а) Жаңадан тәй-тәй басып жүре бастады, аяғын апыл-тапыл басты. ә) #ауыспалы мағына. Жаңа ұйымдасты, жұмысын енді ғана бастады. Қаз-қаз тұрды. а) Аяғын басты, енді-енді жүре бастады. ә) Жаңа құралды; өзіне-өзі енді ғана келді.
АҚҚУ-ҚАЗ #зат есім. Су құстары.
ҚАЗ 1#омоним #зат есім. Суда жақсы жүзетін, мойны ұзын, жабайы және үй құсы. Қаз дауысты. Даусы саңқылдап шығатын деген мағынадағы қазақ халқының атақты үш биінің біреуi Қазыбек би есімінің алдынан қайталанып отыратын тұрақты эпитет. Қаз кеуде [ омырау ]. Шығыңқы, көтеріңкi кеуде (омырау). Қаз [ аққу ] мойын. а) #бейнелі сөзқолданыс. Иiліп келген әдемi, ұзын мойын. ә) Ұзындау, сопақша келген. Қаз мойынды. Иілген, әдемі, ұзын мойынды келген.
ҚАЗ 2#омоним: қаз басты. а) Жас сәби қаз тұрып, аяғын апыл-тапыл басты, жаңадан жүре бастады. ә) Жаңадан қатарға қосылды, ендi ғана қалыптаса бастады. Қаз тұрды. а) Сәби алғаш рет аяғынан тұрды. ә) Жаңа пайда болды, қалыптаса бастады; өзінеөзi ендi ғана келдi.
ҚАЗ = #етістік. 1. Жердi бір нәрсемен ою, қопару; шұқырлау. 2. Түлкi, суыр, қоян, тышқан тәріздi аңдардың iн жасау үшін жердi алдыңғы аяғымен тырмалап үңгуi, қуыстауы. 3. Жерасты байлығын алу, өндіру. 4. #ауыспалы мағына. Арғыбергінi, өткенкеткендi тәптіштеп айту, қазбалау.
ҚАЗ-ҚАЗДА = #етістік. Енді-енді жүре бастау.
ҚАЗ-ҚАЗДАҒАН #сын есім. Енді-енді жүре бастаған.
ҚАЗ-ҚАЛПЫ #үстеу. Ешбір өзгеріссіз, сол күйі.
ҚАЗ-ҚАЛПЫНДА #үстеу. Ешбір өзгеріссіз, сол күйінде, бұрынғыша.
ҚАЗ-ҚАЛПЫНША #үстеу. Ешбір өзгеріссіз, сол күйінше.
ҚАЗ-ҚАТАР 1 #үстеу. Бірінен кейін бірі, қатар-қатар.
ҚАЗ-ҮЙРЕК #зат есім. Қаз және үйрек аралас құстар тобы.
ҮЙРЕК-ҚАЗ #зат есім. Үйрек, қаз сияқты үй құстарының жиынтық атауы.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий