Толковый словарь казахского языка: Қатыл>
ЕРЛІ-ҚАТЫН #зат есім. #сөйлеу. Ерлізайып.
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС #зат есім. 1. Байланыс, барыскеліс. 2. қ о ғ. Адамдар арасында бірлескен іс-әрекет қажеттілігін туғызып, байланыс орнататын күрделі процесс. Қарым-қатынас ережелері. этика. Қарым-қатынас жасау нормалары. Қарым-қатынас мәдениеті. этика. Адамдар арасында жақсы қарым-қатынас орнатуға қажетті ережелер жиынтығы және оны меңгеру; этикет.
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАССЫЗ #сын есім. Қарымқатынасы, байланысы жоқ.
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТЫҚ #сын есім. Қарымқатынасқа қажетті. Қарым-қатынастық желі. и н ф. <ағыл. cоmmunісаtіоn netwоrk> Өзара байланысқан қарым-қатынастық модульдер – байланыс тораптары мен абонент бөлімдерінің жиынтығынан құралатын мәліметтерді тарату желісі; байланыс жасау үшін пайдаланатын желі. Қарым-қатынастық кедергі. и н ф. <ағыл. cоmmunісаtіоn bаrrіer> Аâтоматтандырылған жүйені әзірлеу мен өндіріске ендіру кезінде жүйе сараптаушылары мен кәсіпорынды басқару қызметкерінің арасында өзара әрекеттесу процесінде туындайтын кедергі.
ҚАРЫМ-ҚАТЫС #зат есім. #сөйлеу. Қарым-қатынас.
ҚАТЫБАС #сын есім. Қатыгез, мейірімсіз, тасжүрек.
ҚАТЫБАСТАН = #етістік. Қатыгездену, қаталдану, мейірімсіздену.
ҚАТЫБАСТАНУ деген ҚАТЫБАСТЫҚ #зат есім. Қатыгездік, қаталдық.
ҚАТЫБЕЗЕР #сын есім. жергілікті сөз. Қатыгез.
ҚАТЫГЕЗ #сын есім. 1. Қатыбас, қатал, тасжүрек. 2. Аяусыз, ауыр, қиындыққа толы (өмір, тағдыр). 3. Безбүйрек, жаны ашымайтын.
ҚАТЫГЕЗДЕН = #етістік. Мейірімсіздену, қатыбастану.
ҚАТЫГЕЗДЕНУ деген ҚАТЫГЕЗДЕУ #сын есім. Қаталдау, мейірімсіздеу, қатыбастау.
ҚАТЫГЕЗДІК #зат есім. Адамның мінезқұлқындағы жағымсыз іс-әрекет; қаталдық, мейірімсіздік, тасжүректік. Қатыгездік биледi. Ашу, ызаға ерік бердi, ашуланды.
ҚАТЫҚ 1#омоним #зат есім. #тамақ өнеркəсібі. #этнографиялық. 1. Қаймағы алынбаған қой сүтінен ұйытылған, көлкілдеп тұратын қою айран. 2. Сүзген айран, сүзбе. Қатығымен туған. Ұлқызы аралас. Қатық қаймақ. #этнографиялық. тамақ өнеркəсібі. Ұйыған айран, қатықтың бетіне тұрған қаймақ.
ҚАТЫҚ 2#омоним #зат есім. Тамақ дәмді, қуатты болу үшін қосатын ет, май, сүт сияқты тағамдар.
ҚАТЫҚСЫЗ #сын есім. Сүт қосылмаған, қаймағы жоқ.
ҚАТЫҚСЫЗДАУ #сын есім. Қатығы жоқ, нәрсіздеу, дәмсіздеу.
ҚАТЫҚТА = #етістік. Сүт қосу, қаймақ салып дәмдеу.
ҚАТЫҚТАЙ #сын есім. Қатық сияқты, қатық тәрізді.
ҚАТЫҚТАУ деген ҚАТЫҚТЫ #сын есім. Қатығы бар, нәрлі.
ҚАТЫҚТЫҚ #зат есім. Қатық боларлық, қатыққа жарарлық.
ҚАТЫҚҰЛАҚ #сын есім. жергілікті сөз. Естігенін ұмытпайтын (адам).
ҚАТЫҚЫЗ #зат есім. жергілікті сөз. Тікенді, сабағы қатты арамшөп.
ҚАТЫЛ 1#омоним [ #араб тілі. ] #сын есім.#ескі кітаби. Қайтыс болған, қаза тапқан, өлген. Қатыл болды. Қаза тапты, қайтыс болды, өлді. Қатыл қылды [ етті ].#көнерген сөз. Шауып тастады, өлтірді.
ҚАТЫЛ 2#омоним #зат есім.#ескі кітаби. Өлтіруші.
ҚАТЫЛ 3#омоним = #етістік.#ескі кітаби. Өлтіру. Қатыл етті. Өлтірді, түбіне жетті.
ҚАТЫЛ = #етістік. Қосылу, араластырылу, қатықталу.
ҚАТЫЛУ деген ҚАТЫМ [ #араб тілі. ﺨﻮﺍﺗﻡ ] #зат есім.#діни. Өлген адамға бағышталып, Құран түгел оқылатын, жұрт шақырылып, ас берілетін жиын. Қатым кәрда молда. #діни. Марқұмның аруағына арнап «Құранды» бастан-аяқ оқып шығуды міндетіне алған молда. Қатым қылды. а) Аяқтады, бітірді. ә) #діни. «Құранды» бастан-аяқ оқып шықты. «Қатым Құран» шығарды. #діни. «Құран Кәрімді» толығымен оқып шықты. Қатым сауапты болсын. #діни. Қатым түсірген үйге келіп, дәмауыз тиген жұрттың үй иесіне айтатын жақсылық болсын, сауабы өздеріңе тисін деген мағынадағы тілек сөзі.
ҚАТЫМДА = #етістік.#діни. «Құран Кәрімді» басынан аяғына дейін оқып шығу.
ҚАТЫМДАУ деген ҚАТЫН #зат есім. 1. Жалпы әйел атаулы, ерге тиген әйел. // #экспрессивті.#жағымсыз. Төменетек, қоғамда орны жоқ, үйде дауысы жоқ, сөзі өтпейтін әйел. 2. Зайып, жар, жұбай. // Қорқақ, сужүрек, еркек емес. Қатын алды. #сөйлеу. қарапайым сөз. Үйленді, отбасын құрды. Қатын алма, қайын ал. Болашақ жарыңның шыққан жері, төркіні дұрыс болсын, Мінезі жақсы жар, жұбай, ақылды әйел. Қатынын күң қылды. Жаугершілік заман туып, жау қолына түсті, әйелдерін қорлады. Қатыныңның қойнынан шықтым ба? Күнәмнің үстінен түстің бе деген мағынада. Қатыны ұл [ бала ] тапқандай сүйінді [ қуанды ]. Өте қатты қуанды, мәз болды.
ҚАТЫН-БАЛА #зат есім. Әйелі мен балалары, үй іші, отбасы. Қатын-бала баршасы. Отбасы мүшелері түгел, бәрі. Қатын-бала бәрі қалды. Өлген кезде, о дүниелік болғаныңда ештеме керек болмайды деген мағынада. Қатынбаланы шулатты. Азан-қазан қылды, балашағаны зар еңіретті. Қатынбаласы басын көтере алмады. Отбасында береке болмады, отағасы мазасыз болып, әйелбаласына тыныштық бермеді. Қатынбаласы жау болды. Қартайған отағасын әйелі мен балалары дұрыс түсінбеді, лайықты дәрежеде сыйламады, жағдайы ойдағыдай болмады. Қатынбаласы зарлады. Балашағасы, үрім-бұтақ, зәузаты жылап қалды, қайғыға батты. Қатынбаласы зарлап [ шулап, артында ] қалды. а) Ел басына күн туды, ер-азамат жорыққа, соғысқа кетті. ә) О дүниелік болған ер адамды отбасы жоқтап, жылады. б) азан-қазан, шулады. Қатынбаласын асырады [ қорғады ]. Отбасының өмір сүруіне барынша қолайлы жағдай жасады, қамқор болды.
ҚАТЫНА = #етістік. 1. Барыпкелу. 2. Араласу, тығыз қарым-қатынас жасау, қатысу.
ҚАТЫНАС #зат есім. 1. Қарым-қатынас, аралас. 2. #философиялық. Заттар мен құбылыстардың өзара тәуелділігін, байланысының белгілі бір сәтін білдіретін философиялық категория. 3. Ел, мемлекеттер арасындағы өзара әрекеттестік. 4. Қатыс, әрекет. 5. матем. Математикалық шамалардың бөліндісі. 6. Байланыс, қатыс. 7. Аражік. 8. э к он. Шағу, бөлу. 9. #сөйлеу. Көлік, мәшине. 10. қс, өзара, бірлескен әрекет, нәтиже. 11. Қатыс, әсер. Қатынас деңгейін көтеру. э к он әлеум. Өзара белсенді әрекет жасаудың мәдениетін үйрену. Қатынас қағаз. Мекемелер арасындағы бірбіріне жазатын арнаулы ресми құжат. Қатынастар логикасы. #философиялық. Логиканың әртүрлі нысандар арасындағы қатынастарды зерттейтін саласы. Қатынасын #табусөз. матем. Белгілі бір шамалардың бір-біріне бөлінуін есептеу.
ҚАТЫНАС = #етістік. 1. Барыпкелісу, қатысу, жүріп-тұру. 2. Тілдесу, сөйлесу. 3. Араласу, атсалысу. 4. Жиналыс, мәжілістің, ойын т. с. с. ішінде болу.
ҚАТЫНАССЫЗ #сын есім. 1. Байланыссыз, аралассыз. 2. #философиялық. Заттар мен құбылыстардың өзара байланысынсыз.
ҚАТЫНАСТЫҚ #сын есім. Қатынасқа сай, қатысты.
ҚАТЫНАСТЫЛЫҚ #зат есім. #философиялық. Өзара байланыстылық, тәуелділік.
ҚАТЫНАСТЫР = #етістік. 1. Араластыру, қатыстыру. 2.#көнерген сөз. Көрсету, жүздестіру, көрістіру.
ҚАТЫНАСТЫРУ деген ҚАТЫНАСТЫРЫЛ = #етістік. Қатыстырылу.
ҚАТЫНАСТЫРЫЛУ деген ҚАТЫНАСУ деген ҚАТЫНАСУШЫ #зат есім. Жиын, мәжіліс, тойға қатысушы адам.
ҚАТЫНАТ = #етістік. 1. Жеткізу, тасу. 2. Жөнелту, жіберту.
ҚАТЫНАТҚЫЗ =е т. Қатынастыру, араластыру.
ҚАТЫНАТҚЫЗУ деген ҚАТЫНАТТЫР = #етістік. Барыскеліс жасату, араластыру; қатынастыру.
ҚАТЫНАТТЫРУ деген ҚАТЫНАТУ деген ҚАТЫНАУ деген ҚАТЫНАУШЫ #зат есім. Қатынасушы, хабарласушы адам.
ҚАТЫН-БАЛА #зат есім. Үйіші, бір отбасындағы қатын-қалаш, бала-шаға.
ҚАТЫНБАСША #зат есім. #экспрессивті. Қатынқалаштың ісіне араласатын еркек.
ҚАТЫНБАСШАЛЫҚ #зат есім. Ер адамның әйелдердің шаруасына, үй шаруасына жөнсіз араласушылығы.
ҚАТЫНБАСШЫ #зат есім. #сөйлеу. Қатынбасша.
ҚАТЫНДАЙ #сын есім. Қатын сияқты, қатын тәрізді.
ҚАТЫНДАН = #етістік. Әйел ету; зорлау.
ҚАТЫНДАНУ деген ҚАТЫНДЫ #сын есім. Қатыны бар. Қатынды болды. Үйленді, әйел алды.
ҚАТЫНДЫҚ #зат есім. 1. Әйелдік, әйел болушылық. 2. Әйелге тән қасиет; осалдық. 3. #ауыспалы мағына. Қорқақтық, ер адамға тән емес мінез.
ҚАТЫНЖАНДЫ #сын есім. Әйелінің сөзін сөйлегіш, әйелжанды.
ҚАТЫН-ҚАЛАШ #зат есім. Үлкенді-кішілі, жақсылы-жаманды әйел атаулы, кілең әйелдер.
ҚАТЫН-ҚЫЗ #зат есім. Әйелдер мен қыздардың жиынтық атауы.
ҚАТЫНСЫЗ #сын есім. Әйелсіз, қатыны жоқ, бойдақ.
ҚАТЫНША үст Қатын секілді, қатынға ұқсап. Қатынша жыбырлағаннан басқа. Сумаңдап, әйел құсап өсек айту мағынасында.
ҚАТЫҢҚЫ #сын есім. Қатайған, жұмсақ емес.
ҚАТЫҢҚЫЛАУ #сын есім. Жүзі сынықтау, өңі жүдеулеу.
ҚАТЫҢҚЫЛЫҚ #зат есім. Қабағына кірбің ұялағандық, реніштілік, көңілсіздік.
ҚАТЫҢҚЫРА = #етістік. Қатая түсу, беку.
ҚАТЫҢҚЫРАУ деген ҚАТЫП-ПІСКЕН #сын есім. Әбден қатқан, қалыптасқан, өзгермейтін.
ҚАТЫП-СЕМІП үст ілмиіп, ілініпсалынып; арықтап, әреңәрең.
ҚАТЫР #зат есім. #этнографиялық. саятшылық. Бүркіттің түскен аңының (қасқыр, түлкі т.б.) құлақ тесігіне күшпен батырып жіберу үшін ақбөкен, қарақұйрықтың үшкір мүйізінен жасалған аңшы құралы.
ҚАТЫР 1#омоним = #етістік. 1. Мұздату; қатайту, тоңазыту. 2. #ауыспалы мағына. Жерге отырғызып кету, алдау. Қатырған шекер. #жергілікті сөз. Құмшекерге су қосып қайнату арқылы жасалатын қант түрі.
ҚАТЫР е л iк. Қатырлап, қатты шыққан дыбысты бейнелейтін сөз. Қатыр еттi. Қатырлаған қатты дыбыс шықты.
ҚАТЫР 2#омоним = #етістік. Жарыту, ойдағыдай ету.
ҚАТЫРА #зат есім. ескі #кітабистиль. 1. Бір тамшы су. 2. #ауыспалы мағына. Көз жасы.
ҚАТЫРҒЫ #сын есім. 1. Қалыңдау, сірі, қатты картон (қағаз). 2. #сөйлеу. Киімнің иығына, омырауына сырып немесе крахмалдап салған қатты #зат есім.
ҚАТЫРҒЫШ 1#омоним #зат есім. х и м. Затты қатты күйге түсіретін белсенді қоспалар.
ҚАТЫРҒЫШ 2#омоним #сын есім. Қатыратын, қатыра алатын.
ҚАТЫР-ҚҰТЫР #еліктеуіш сөз. Омырмалы, қатты затты басқанда, уатқанда, шайнағанда шығатын дыбысты бейнелейтін сөз.
ҚАТЫРЛА = #етістік. Қатырлаған дыбыс шығару; қатыр-құтыр ету.
ҚАТЫРЛАҚ #сын есім. Қатырлағыш, қатырлай беретін.
ҚАТЫРЛАТ = #етістік. Қатыр-құтыр еткізу, қытырлату.
ҚАТЫРЛАТУ деген ҚАТЫРЛАУ деген ҚАТЫРМА 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жұқа етіп жайып, қазанға не табаға пісірген нан.
ҚАТЫРМА 2#омоним #зат есім. #саятшылық. Мамырдың басынан шілденің аяғына дейін созылатын қыран құстың түлеу мерзімі.
ҚАТЫРМА 3#омоним #сын есім. 1. Қатырылған, қақиып қатып қалған. 2. Қатырылған, қатырылып жасалған (нәрсе, зат). Қатырма бөрік. #этнографиялық. жергілікті сөз. Жұқа сырыған бөрік, тақияға ұқсас баскиім.
ҚАТЫРМАҚ #сын есім. Қатырылған, қатырма.
ҚАТЫРМАЛЫ #сын есім. Қатырылған, қатырмалаған.
ҚАТЫРМАШ #зат есім. Қатырлақ етіп пісірілген жұқа нан.
ҚАТЫРТ = #етістік. 1. Мұз қатырту, тоңазыту, кептіру. 2. #ауыспалы мағына. Бәрін сақадай сай етіп, даярлап қою.
ҚАТЫРТУ деген ҚАТЫРУ деген
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС #зат есім. 1. Байланыс, барыскеліс. 2. қ о ғ. Адамдар арасында бірлескен іс-әрекет қажеттілігін туғызып, байланыс орнататын күрделі процесс. Қарым-қатынас ережелері. этика. Қарым-қатынас жасау нормалары. Қарым-қатынас мәдениеті. этика. Адамдар арасында жақсы қарым-қатынас орнатуға қажетті ережелер жиынтығы және оны меңгеру; этикет.
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАССЫЗ #сын есім. Қарымқатынасы, байланысы жоқ.
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТЫҚ #сын есім. Қарымқатынасқа қажетті. Қарым-қатынастық желі. и н ф. <ағыл. cоmmunісаtіоn netwоrk> Өзара байланысқан қарым-қатынастық модульдер – байланыс тораптары мен абонент бөлімдерінің жиынтығынан құралатын мәліметтерді тарату желісі; байланыс жасау үшін пайдаланатын желі. Қарым-қатынастық кедергі. и н ф. <ағыл. cоmmunісаtіоn bаrrіer> Аâтоматтандырылған жүйені әзірлеу мен өндіріске ендіру кезінде жүйе сараптаушылары мен кәсіпорынды басқару қызметкерінің арасында өзара әрекеттесу процесінде туындайтын кедергі.
ҚАРЫМ-ҚАТЫС #зат есім. #сөйлеу. Қарым-қатынас.
ҚАТЫБАС #сын есім. Қатыгез, мейірімсіз, тасжүрек.
ҚАТЫБАСТАН = #етістік. Қатыгездену, қаталдану, мейірімсіздену.
ҚАТЫБАСТАНУ деген ҚАТЫБАСТЫҚ #зат есім. Қатыгездік, қаталдық.
ҚАТЫБЕЗЕР #сын есім. жергілікті сөз. Қатыгез.
ҚАТЫГЕЗ #сын есім. 1. Қатыбас, қатал, тасжүрек. 2. Аяусыз, ауыр, қиындыққа толы (өмір, тағдыр). 3. Безбүйрек, жаны ашымайтын.
ҚАТЫГЕЗДЕН = #етістік. Мейірімсіздену, қатыбастану.
ҚАТЫГЕЗДЕНУ деген ҚАТЫГЕЗДЕУ #сын есім. Қаталдау, мейірімсіздеу, қатыбастау.
ҚАТЫГЕЗДІК #зат есім. Адамның мінезқұлқындағы жағымсыз іс-әрекет; қаталдық, мейірімсіздік, тасжүректік. Қатыгездік биледi. Ашу, ызаға ерік бердi, ашуланды.
ҚАТЫҚ 1#омоним #зат есім. #тамақ өнеркəсібі. #этнографиялық. 1. Қаймағы алынбаған қой сүтінен ұйытылған, көлкілдеп тұратын қою айран. 2. Сүзген айран, сүзбе. Қатығымен туған. Ұлқызы аралас. Қатық қаймақ. #этнографиялық. тамақ өнеркəсібі. Ұйыған айран, қатықтың бетіне тұрған қаймақ.
ҚАТЫҚ 2#омоним #зат есім. Тамақ дәмді, қуатты болу үшін қосатын ет, май, сүт сияқты тағамдар.
ҚАТЫҚСЫЗ #сын есім. Сүт қосылмаған, қаймағы жоқ.
ҚАТЫҚСЫЗДАУ #сын есім. Қатығы жоқ, нәрсіздеу, дәмсіздеу.
ҚАТЫҚТА = #етістік. Сүт қосу, қаймақ салып дәмдеу.
ҚАТЫҚТАЙ #сын есім. Қатық сияқты, қатық тәрізді.
ҚАТЫҚТАУ деген ҚАТЫҚТЫ #сын есім. Қатығы бар, нәрлі.
ҚАТЫҚТЫҚ #зат есім. Қатық боларлық, қатыққа жарарлық.
ҚАТЫҚҰЛАҚ #сын есім. жергілікті сөз. Естігенін ұмытпайтын (адам).
ҚАТЫҚЫЗ #зат есім. жергілікті сөз. Тікенді, сабағы қатты арамшөп.
ҚАТЫЛ 1#омоним [ #араб тілі. ] #сын есім.#ескі кітаби. Қайтыс болған, қаза тапқан, өлген. Қатыл болды. Қаза тапты, қайтыс болды, өлді. Қатыл қылды [ етті ].#көнерген сөз. Шауып тастады, өлтірді.
ҚАТЫЛ 2#омоним #зат есім.#ескі кітаби. Өлтіруші.
ҚАТЫЛ 3#омоним = #етістік.#ескі кітаби. Өлтіру. Қатыл етті. Өлтірді, түбіне жетті.
ҚАТЫЛ = #етістік. Қосылу, араластырылу, қатықталу.
ҚАТЫЛУ деген ҚАТЫМ [ #араб тілі. ﺨﻮﺍﺗﻡ ] #зат есім.#діни. Өлген адамға бағышталып, Құран түгел оқылатын, жұрт шақырылып, ас берілетін жиын. Қатым кәрда молда. #діни. Марқұмның аруағына арнап «Құранды» бастан-аяқ оқып шығуды міндетіне алған молда. Қатым қылды. а) Аяқтады, бітірді. ә) #діни. «Құранды» бастан-аяқ оқып шықты. «Қатым Құран» шығарды. #діни. «Құран Кәрімді» толығымен оқып шықты. Қатым сауапты болсын. #діни. Қатым түсірген үйге келіп, дәмауыз тиген жұрттың үй иесіне айтатын жақсылық болсын, сауабы өздеріңе тисін деген мағынадағы тілек сөзі.
ҚАТЫМДА = #етістік.#діни. «Құран Кәрімді» басынан аяғына дейін оқып шығу.
ҚАТЫМДАУ деген ҚАТЫН #зат есім. 1. Жалпы әйел атаулы, ерге тиген әйел. // #экспрессивті.#жағымсыз. Төменетек, қоғамда орны жоқ, үйде дауысы жоқ, сөзі өтпейтін әйел. 2. Зайып, жар, жұбай. // Қорқақ, сужүрек, еркек емес. Қатын алды. #сөйлеу. қарапайым сөз. Үйленді, отбасын құрды. Қатын алма, қайын ал. Болашақ жарыңның шыққан жері, төркіні дұрыс болсын, Мінезі жақсы жар, жұбай, ақылды әйел. Қатынын күң қылды. Жаугершілік заман туып, жау қолына түсті, әйелдерін қорлады. Қатыныңның қойнынан шықтым ба? Күнәмнің үстінен түстің бе деген мағынада. Қатыны ұл [ бала ] тапқандай сүйінді [ қуанды ]. Өте қатты қуанды, мәз болды.
ҚАТЫН-БАЛА #зат есім. Әйелі мен балалары, үй іші, отбасы. Қатын-бала баршасы. Отбасы мүшелері түгел, бәрі. Қатын-бала бәрі қалды. Өлген кезде, о дүниелік болғаныңда ештеме керек болмайды деген мағынада. Қатынбаланы шулатты. Азан-қазан қылды, балашағаны зар еңіретті. Қатынбаласы басын көтере алмады. Отбасында береке болмады, отағасы мазасыз болып, әйелбаласына тыныштық бермеді. Қатынбаласы жау болды. Қартайған отағасын әйелі мен балалары дұрыс түсінбеді, лайықты дәрежеде сыйламады, жағдайы ойдағыдай болмады. Қатынбаласы зарлады. Балашағасы, үрім-бұтақ, зәузаты жылап қалды, қайғыға батты. Қатынбаласы зарлап [ шулап, артында ] қалды. а) Ел басына күн туды, ер-азамат жорыққа, соғысқа кетті. ә) О дүниелік болған ер адамды отбасы жоқтап, жылады. б) азан-қазан, шулады. Қатынбаласын асырады [ қорғады ]. Отбасының өмір сүруіне барынша қолайлы жағдай жасады, қамқор болды.
ҚАТЫНА = #етістік. 1. Барыпкелу. 2. Араласу, тығыз қарым-қатынас жасау, қатысу.
ҚАТЫНАС #зат есім. 1. Қарым-қатынас, аралас. 2. #философиялық. Заттар мен құбылыстардың өзара тәуелділігін, байланысының белгілі бір сәтін білдіретін философиялық категория. 3. Ел, мемлекеттер арасындағы өзара әрекеттестік. 4. Қатыс, әрекет. 5. матем. Математикалық шамалардың бөліндісі. 6. Байланыс, қатыс. 7. Аражік. 8. э к он. Шағу, бөлу. 9. #сөйлеу. Көлік, мәшине. 10. қс, өзара, бірлескен әрекет, нәтиже. 11. Қатыс, әсер. Қатынас деңгейін көтеру. э к он әлеум. Өзара белсенді әрекет жасаудың мәдениетін үйрену. Қатынас қағаз. Мекемелер арасындағы бірбіріне жазатын арнаулы ресми құжат. Қатынастар логикасы. #философиялық. Логиканың әртүрлі нысандар арасындағы қатынастарды зерттейтін саласы. Қатынасын #табусөз. матем. Белгілі бір шамалардың бір-біріне бөлінуін есептеу.
ҚАТЫНАС = #етістік. 1. Барыпкелісу, қатысу, жүріп-тұру. 2. Тілдесу, сөйлесу. 3. Араласу, атсалысу. 4. Жиналыс, мәжілістің, ойын т. с. с. ішінде болу.
ҚАТЫНАССЫЗ #сын есім. 1. Байланыссыз, аралассыз. 2. #философиялық. Заттар мен құбылыстардың өзара байланысынсыз.
ҚАТЫНАСТЫҚ #сын есім. Қатынасқа сай, қатысты.
ҚАТЫНАСТЫЛЫҚ #зат есім. #философиялық. Өзара байланыстылық, тәуелділік.
ҚАТЫНАСТЫР = #етістік. 1. Араластыру, қатыстыру. 2.#көнерген сөз. Көрсету, жүздестіру, көрістіру.
ҚАТЫНАСТЫРУ деген ҚАТЫНАСТЫРЫЛ = #етістік. Қатыстырылу.
ҚАТЫНАСТЫРЫЛУ деген ҚАТЫНАСУ деген ҚАТЫНАСУШЫ #зат есім. Жиын, мәжіліс, тойға қатысушы адам.
ҚАТЫНАТ = #етістік. 1. Жеткізу, тасу. 2. Жөнелту, жіберту.
ҚАТЫНАТҚЫЗ =е т. Қатынастыру, араластыру.
ҚАТЫНАТҚЫЗУ деген ҚАТЫНАТТЫР = #етістік. Барыскеліс жасату, араластыру; қатынастыру.
ҚАТЫНАТТЫРУ деген ҚАТЫНАТУ деген ҚАТЫНАУ деген ҚАТЫНАУШЫ #зат есім. Қатынасушы, хабарласушы адам.
ҚАТЫН-БАЛА #зат есім. Үйіші, бір отбасындағы қатын-қалаш, бала-шаға.
ҚАТЫНБАСША #зат есім. #экспрессивті. Қатынқалаштың ісіне араласатын еркек.
ҚАТЫНБАСШАЛЫҚ #зат есім. Ер адамның әйелдердің шаруасына, үй шаруасына жөнсіз араласушылығы.
ҚАТЫНБАСШЫ #зат есім. #сөйлеу. Қатынбасша.
ҚАТЫНДАЙ #сын есім. Қатын сияқты, қатын тәрізді.
ҚАТЫНДАН = #етістік. Әйел ету; зорлау.
ҚАТЫНДАНУ деген ҚАТЫНДЫ #сын есім. Қатыны бар. Қатынды болды. Үйленді, әйел алды.
ҚАТЫНДЫҚ #зат есім. 1. Әйелдік, әйел болушылық. 2. Әйелге тән қасиет; осалдық. 3. #ауыспалы мағына. Қорқақтық, ер адамға тән емес мінез.
ҚАТЫНЖАНДЫ #сын есім. Әйелінің сөзін сөйлегіш, әйелжанды.
ҚАТЫН-ҚАЛАШ #зат есім. Үлкенді-кішілі, жақсылы-жаманды әйел атаулы, кілең әйелдер.
ҚАТЫН-ҚЫЗ #зат есім. Әйелдер мен қыздардың жиынтық атауы.
ҚАТЫНСЫЗ #сын есім. Әйелсіз, қатыны жоқ, бойдақ.
ҚАТЫНША үст Қатын секілді, қатынға ұқсап. Қатынша жыбырлағаннан басқа. Сумаңдап, әйел құсап өсек айту мағынасында.
ҚАТЫҢҚЫ #сын есім. Қатайған, жұмсақ емес.
ҚАТЫҢҚЫЛАУ #сын есім. Жүзі сынықтау, өңі жүдеулеу.
ҚАТЫҢҚЫЛЫҚ #зат есім. Қабағына кірбің ұялағандық, реніштілік, көңілсіздік.
ҚАТЫҢҚЫРА = #етістік. Қатая түсу, беку.
ҚАТЫҢҚЫРАУ деген ҚАТЫП-ПІСКЕН #сын есім. Әбден қатқан, қалыптасқан, өзгермейтін.
ҚАТЫП-СЕМІП үст ілмиіп, ілініпсалынып; арықтап, әреңәрең.
ҚАТЫР #зат есім. #этнографиялық. саятшылық. Бүркіттің түскен аңының (қасқыр, түлкі т.б.) құлақ тесігіне күшпен батырып жіберу үшін ақбөкен, қарақұйрықтың үшкір мүйізінен жасалған аңшы құралы.
ҚАТЫР 1#омоним = #етістік. 1. Мұздату; қатайту, тоңазыту. 2. #ауыспалы мағына. Жерге отырғызып кету, алдау. Қатырған шекер. #жергілікті сөз. Құмшекерге су қосып қайнату арқылы жасалатын қант түрі.
ҚАТЫР е л iк. Қатырлап, қатты шыққан дыбысты бейнелейтін сөз. Қатыр еттi. Қатырлаған қатты дыбыс шықты.
ҚАТЫР 2#омоним = #етістік. Жарыту, ойдағыдай ету.
ҚАТЫРА #зат есім. ескі #кітабистиль. 1. Бір тамшы су. 2. #ауыспалы мағына. Көз жасы.
ҚАТЫРҒЫ #сын есім. 1. Қалыңдау, сірі, қатты картон (қағаз). 2. #сөйлеу. Киімнің иығына, омырауына сырып немесе крахмалдап салған қатты #зат есім.
ҚАТЫРҒЫШ 1#омоним #зат есім. х и м. Затты қатты күйге түсіретін белсенді қоспалар.
ҚАТЫРҒЫШ 2#омоним #сын есім. Қатыратын, қатыра алатын.
ҚАТЫР-ҚҰТЫР #еліктеуіш сөз. Омырмалы, қатты затты басқанда, уатқанда, шайнағанда шығатын дыбысты бейнелейтін сөз.
ҚАТЫРЛА = #етістік. Қатырлаған дыбыс шығару; қатыр-құтыр ету.
ҚАТЫРЛАҚ #сын есім. Қатырлағыш, қатырлай беретін.
ҚАТЫРЛАТ = #етістік. Қатыр-құтыр еткізу, қытырлату.
ҚАТЫРЛАТУ деген ҚАТЫРЛАУ деген ҚАТЫРМА 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жұқа етіп жайып, қазанға не табаға пісірген нан.
ҚАТЫРМА 2#омоним #зат есім. #саятшылық. Мамырдың басынан шілденің аяғына дейін созылатын қыран құстың түлеу мерзімі.
ҚАТЫРМА 3#омоним #сын есім. 1. Қатырылған, қақиып қатып қалған. 2. Қатырылған, қатырылып жасалған (нәрсе, зат). Қатырма бөрік. #этнографиялық. жергілікті сөз. Жұқа сырыған бөрік, тақияға ұқсас баскиім.
ҚАТЫРМАҚ #сын есім. Қатырылған, қатырма.
ҚАТЫРМАЛЫ #сын есім. Қатырылған, қатырмалаған.
ҚАТЫРМАШ #зат есім. Қатырлақ етіп пісірілген жұқа нан.
ҚАТЫРТ = #етістік. 1. Мұз қатырту, тоңазыту, кептіру. 2. #ауыспалы мағына. Бәрін сақадай сай етіп, даярлап қою.
ҚАТЫРТУ деген ҚАТЫРУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий