Толковый словарь казахского языка: Қаптас>
ҚАЙЫН-ҚАПТАЛ #сын есім. Жұмыр жонды, тығыршықтай.
ҚАПТА 1#омоним = #етістік. 1. Қапқа астық, жүн т.б. сусымалы заттарды салып, толтыру. 2. Тозбас үшін бір заттың сыртынан қап жасау. 3. Есіктің т.б. сыртын берік, мықты, жылы болу үшін темірмен, қарақағаз т.б. заттармен жапсыра бекіту, қабаттау.
ҚАПТА 2#омоним = #етістік. 1. Толып кету, басу. 2. Атойлау, жау шабу. 3. Көп болып өсу, жыпырлау. 4. Торлау, жайлау (бұлт т.б.). 5. Лаулап, дүрілдей жану. 6. Тұтаса өсу (сақал, шаш т.б.). 7. Тапталу, жапырлау. Қаптаған қара бұлтша түнердi. Тас түйін болып, үндемей ашуланды. Қаптап білу. #жергілікті сөз. Көп білу, терең, жан-жақты білу.
ҚАПТАҒАЙ #зат есім. #көнерген сөз. Жабайы түйе.
ҚАПТАҒАЙЛА = #етістік. Жан-жақтан анталау, андыздау, қаптау.
ҚАПТАҒАЙЛАУ деген ҚАПТАЙ #сын есім. Бәрі сиятын, үлкен, зор.
ҚАПТАЙЛА = #етістік. #сөйлеу. Андыздау, қаптау.
ҚАПТАЙЛАУ деген ҚАПТАЛ 1#омоним #зат есім. 1. #этнографиялық. Ердің екі жағындағы желдік тұратын көлденең етек ағашы. 2. Көліктің ер салатын тұсы, қаптал тұратын екі жағы. 3. Таудың екі жақ қия беті. 4. ә с к. <франц. flаnc> Әскер шебінің екі жақ (оң мен сол) бөліктері. 5. Бір нәрсенің (арық, көше, жол т.б.) екі жаны, екі тұсы. Қапталда қалды. Жолда қалды. Қапталдан ату. ә с к. Нысананың қапталына (қарсыластың ұрыстық ретіне) артиллериялық зеңбіректерден, танкілерден, атыс қаруынан жүргізілетін атыс. Қапталдан маневр жасау. ә с к. Қарсыластың оперативтік шебінің (ұрыс шебі) бір жақ қапталына соққы беріп, сол арқылы оның негізгі күшінің тылына шығу. Қапталдан соғу. а) ә с к. Қарсыластың ұрыстық немесе жорықтық реттерінің қапталына бағытталған соққы. ә) #спорт. Діттеген жерге қапталдан тиетін боксшының соққысы. Қаптал көпшілік. Былайғы жұртшылық, қалыс, қалың жұрт. Қапталына алу. #жергілікті сөз. Қарауына, қол астына алу. Қапталына ермейді [ келмейді ]. Соңына ілесе алмайды.
ҚАПТАЛ 2#омоним #сын есім. #этнографиялық. Сырттан киетін үлкен, кең (киім). // Сырткиім. Қаптал сызық. #спорт. Ойын өтетін алаңның қапталдағы тұсын шектейтін сызық. Қаптал шапан. #этнографиялық. Қазақ шеберлері шапан тіккенде көбінесе жүн тартып, бидайылап тыстаған ұлттық киім.
ҚАПТАЛ 3#омоним #үстеу. Емін-еркін, әбден, толығымен. Қаптал білді. #жергілікті сөз. Жақсы білді, терең білді.
ҚАПТАЛ 1#омоним = #етістік. Қапқа салыну.
ҚАПТАЛ 2#омоним = #етістік. #этнографиялық.#қолөнер. Көмкерілу, жабылу, әшекейлену.
ҚАПТАЛҒЫ #сын есім. Қатар, іргелес.
ҚАПТАЛДА = #етістік. 1. Тау беткейінен қиялай жүру. 2. ә с к. Атыс кезінде шабу; жау шебінің қапталын ала, бір бүйірлеп ату. 3. #ауыспалы мағына. Қосамжарласу, қатарласу, жарысу. Қапталдай шауып сөйледі. Қосамжарласып, киілікті, әңгімеге араласты.
ҚАПТАЛДАП #үстеу. 1. Бүйірлей, жарыса. 2. Жағалай, жапсарлай.
ҚАПТАЛДАС = #етістік. Қатарласу, жарысу.
ҚАПТАЛДАСТЫР = #етістік. Қатарластыру, жарыстыру.
ҚАПТАЛДАСТЫРУ деген ҚАПТАЛДАСУ деген ҚАПТАЛДАТ = #етістік. Сай табанымен, таудың қия бетімен жүру.
ҚАПТАЛДАТУ деген ҚАПТАЛДАУ деген ҚАПТАЛДЫ #сын есім. Қапталы бар, қапталмен жасалған.
ҚАПТАЛДЫҚ #зат есім. #этнографиялық. Ердің қапталы орналасатын тұсы.
ҚАПТАЛУ 1#омоним деген ҚАПТАЛУ 2#омоним деген ҚАПТАМА #зат есім. 1. Суықта киетін сырты тысталған қалың киім, тон, шекпен. 2. #спорт. Жаттығу сабақтары мен жарыс кезінде сайысу құралдарымен шаншудан, шайбамен, таяқпен, жұдырықпен ұрудан, аяқпен тебуден қорғайтын киім. 3. Жамылғыш, қаптайтын #зат есім. 4. #спорт. Спорт құралдарын бір нәрсеге тиіп бүлінуден, шаң мен судан сақтауға арналған жабдықтардың жалпы атауы. Қаптама сандық. #этнографиялық. Сырты түгелімен қапталған сандық.
ҚАПТАС = #етістік. Қаптауға көмектесу, қапқа салысу.
ҚАПТАСУ деген ҚАПТАТ 1#омоним = #етістік. Қапқа салғызу.
ҚАПТАТ 2#омоним = #етістік. #қолөнер. Заттың сыртқы бетін екінші бір затпен көмкеріп жапқызу, әшекейлету.
ҚАПТАТ 2#омоним = #етістік. 1. Толтырып жіберу, жан-жақтан басып кетуге тосқауыл қоймау. 2. #ауыспалы мағына. Жайлату, торлату. 3. #ауыспалы мағына. Өршіту, күшейту.
ҚАПТАТҚЫЗ 1#омоним = #етістік. Қапқа салғызу, қапқа салдырту.
ҚАПТАТҚЫЗ 2#омоним = #етістік. #этнографиялық.#қолөнер. Заттың сыртқы бетін басқа бір затпен көмкерттіру, әшекейлеттіру.
ҚАПТАТҚЫЗ = #етістік. Жыпырлаттыру, қаптаттыру, толтыру
ҚАПТАТҚЫЗУ 1#омоним деген ҚАПТАТҚЫЗУ 2#омоним деген ҚАПТАТТЫР 1#омоним = #етістік. Қапқа салдырту, қапқа салғызу.
ҚАПТАТТЫР 2#омоним = #етістік. Бір заттың бетін екінші бір затпен көмкерткізу, әшекейлеттіру.
ҚАПТАТТЫР 3#омоним = #етістік. Жыпырлаттыру, қаптатқызу.
ҚАПТАТТЫРУ 1#омоним деген ҚАПТАТТЫРУ 2#омоним деген ҚАПТАТТЫРУ 3#омоним деген ҚАПТАТУ 1#омоним деген ҚАПТАТУ 2#омоним деген ҚАПТАТУ 3#омоним деген ҚАПТАУ 1#омоним деген ҚАПТАУ 2#омоним деген ҚАПТАУ 3#омоним деген ҚАПТАУЛЫ #сын есім. Қапталған, қаптап қойылған.
ҚАПТАУШЫ #зат есім. Қапталатын, жапсырылатын, сыртынан киілетін #зат есім. Қаптаушы эмальдар. #химиялық. Астарланған қабат бетіне қондырылатын эмальдар.
ҚАПТА 1#омоним = #етістік. 1. Қапқа астық, жүн т.б. сусымалы заттарды салып, толтыру. 2. Тозбас үшін бір заттың сыртынан қап жасау. 3. Есіктің т.б. сыртын берік, мықты, жылы болу үшін темірмен, қарақағаз т.б. заттармен жапсыра бекіту, қабаттау.
ҚАПТА 2#омоним = #етістік. 1. Толып кету, басу. 2. Атойлау, жау шабу. 3. Көп болып өсу, жыпырлау. 4. Торлау, жайлау (бұлт т.б.). 5. Лаулап, дүрілдей жану. 6. Тұтаса өсу (сақал, шаш т.б.). 7. Тапталу, жапырлау. Қаптаған қара бұлтша түнердi. Тас түйін болып, үндемей ашуланды. Қаптап білу. #жергілікті сөз. Көп білу, терең, жан-жақты білу.
ҚАПТАҒАЙ #зат есім. #көнерген сөз. Жабайы түйе.
ҚАПТАҒАЙЛА = #етістік. Жан-жақтан анталау, андыздау, қаптау.
ҚАПТАҒАЙЛАУ деген ҚАПТАЙ #сын есім. Бәрі сиятын, үлкен, зор.
ҚАПТАЙЛА = #етістік. #сөйлеу. Андыздау, қаптау.
ҚАПТАЙЛАУ деген ҚАПТАЛ 1#омоним #зат есім. 1. #этнографиялық. Ердің екі жағындағы желдік тұратын көлденең етек ағашы. 2. Көліктің ер салатын тұсы, қаптал тұратын екі жағы. 3. Таудың екі жақ қия беті. 4. ә с к. <франц. flаnc> Әскер шебінің екі жақ (оң мен сол) бөліктері. 5. Бір нәрсенің (арық, көше, жол т.б.) екі жаны, екі тұсы. Қапталда қалды. Жолда қалды. Қапталдан ату. ә с к. Нысананың қапталына (қарсыластың ұрыстық ретіне) артиллериялық зеңбіректерден, танкілерден, атыс қаруынан жүргізілетін атыс. Қапталдан маневр жасау. ә с к. Қарсыластың оперативтік шебінің (ұрыс шебі) бір жақ қапталына соққы беріп, сол арқылы оның негізгі күшінің тылына шығу. Қапталдан соғу. а) ә с к. Қарсыластың ұрыстық немесе жорықтық реттерінің қапталына бағытталған соққы. ә) #спорт. Діттеген жерге қапталдан тиетін боксшының соққысы. Қаптал көпшілік. Былайғы жұртшылық, қалыс, қалың жұрт. Қапталына алу. #жергілікті сөз. Қарауына, қол астына алу. Қапталына ермейді [ келмейді ]. Соңына ілесе алмайды.
ҚАПТАЛ 2#омоним #сын есім. #этнографиялық. Сырттан киетін үлкен, кең (киім). // Сырткиім. Қаптал сызық. #спорт. Ойын өтетін алаңның қапталдағы тұсын шектейтін сызық. Қаптал шапан. #этнографиялық. Қазақ шеберлері шапан тіккенде көбінесе жүн тартып, бидайылап тыстаған ұлттық киім.
ҚАПТАЛ 3#омоним #үстеу. Емін-еркін, әбден, толығымен. Қаптал білді. #жергілікті сөз. Жақсы білді, терең білді.
ҚАПТАЛ 1#омоним = #етістік. Қапқа салыну.
ҚАПТАЛ 2#омоним = #етістік. #этнографиялық.#қолөнер. Көмкерілу, жабылу, әшекейлену.
ҚАПТАЛҒЫ #сын есім. Қатар, іргелес.
ҚАПТАЛДА = #етістік. 1. Тау беткейінен қиялай жүру. 2. ә с к. Атыс кезінде шабу; жау шебінің қапталын ала, бір бүйірлеп ату. 3. #ауыспалы мағына. Қосамжарласу, қатарласу, жарысу. Қапталдай шауып сөйледі. Қосамжарласып, киілікті, әңгімеге араласты.
ҚАПТАЛДАП #үстеу. 1. Бүйірлей, жарыса. 2. Жағалай, жапсарлай.
ҚАПТАЛДАС = #етістік. Қатарласу, жарысу.
ҚАПТАЛДАСТЫР = #етістік. Қатарластыру, жарыстыру.
ҚАПТАЛДАСТЫРУ деген ҚАПТАЛДАСУ деген ҚАПТАЛДАТ = #етістік. Сай табанымен, таудың қия бетімен жүру.
ҚАПТАЛДАТУ деген ҚАПТАЛДАУ деген ҚАПТАЛДЫ #сын есім. Қапталы бар, қапталмен жасалған.
ҚАПТАЛДЫҚ #зат есім. #этнографиялық. Ердің қапталы орналасатын тұсы.
ҚАПТАЛУ 1#омоним деген ҚАПТАЛУ 2#омоним деген ҚАПТАМА #зат есім. 1. Суықта киетін сырты тысталған қалың киім, тон, шекпен. 2. #спорт. Жаттығу сабақтары мен жарыс кезінде сайысу құралдарымен шаншудан, шайбамен, таяқпен, жұдырықпен ұрудан, аяқпен тебуден қорғайтын киім. 3. Жамылғыш, қаптайтын #зат есім. 4. #спорт. Спорт құралдарын бір нәрсеге тиіп бүлінуден, шаң мен судан сақтауға арналған жабдықтардың жалпы атауы. Қаптама сандық. #этнографиялық. Сырты түгелімен қапталған сандық.
ҚАПТАС = #етістік. Қаптауға көмектесу, қапқа салысу.
ҚАПТАСУ деген ҚАПТАТ 1#омоним = #етістік. Қапқа салғызу.
ҚАПТАТ 2#омоним = #етістік. #қолөнер. Заттың сыртқы бетін екінші бір затпен көмкеріп жапқызу, әшекейлету.
ҚАПТАТ 2#омоним = #етістік. 1. Толтырып жіберу, жан-жақтан басып кетуге тосқауыл қоймау. 2. #ауыспалы мағына. Жайлату, торлату. 3. #ауыспалы мағына. Өршіту, күшейту.
ҚАПТАТҚЫЗ 1#омоним = #етістік. Қапқа салғызу, қапқа салдырту.
ҚАПТАТҚЫЗ 2#омоним = #етістік. #этнографиялық.#қолөнер. Заттың сыртқы бетін басқа бір затпен көмкерттіру, әшекейлеттіру.
ҚАПТАТҚЫЗ = #етістік. Жыпырлаттыру, қаптаттыру, толтыру
ҚАПТАТҚЫЗУ 1#омоним деген ҚАПТАТҚЫЗУ 2#омоним деген ҚАПТАТТЫР 1#омоним = #етістік. Қапқа салдырту, қапқа салғызу.
ҚАПТАТТЫР 2#омоним = #етістік. Бір заттың бетін екінші бір затпен көмкерткізу, әшекейлеттіру.
ҚАПТАТТЫР 3#омоним = #етістік. Жыпырлаттыру, қаптатқызу.
ҚАПТАТТЫРУ 1#омоним деген ҚАПТАТТЫРУ 2#омоним деген ҚАПТАТТЫРУ 3#омоним деген ҚАПТАТУ 1#омоним деген ҚАПТАТУ 2#омоним деген ҚАПТАТУ 3#омоним деген ҚАПТАУ 1#омоним деген ҚАПТАУ 2#омоним деген ҚАПТАУ 3#омоним деген ҚАПТАУЛЫ #сын есім. Қапталған, қаптап қойылған.
ҚАПТАУШЫ #зат есім. Қапталатын, жапсырылатын, сыртынан киілетін #зат есім. Қаптаушы эмальдар. #химиялық. Астарланған қабат бетіне қондырылатын эмальдар.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий