Толковый словарь казахского языка: Қалтар>
ҚАЛТАҚ-ҚАЛТАҚ #еліктеуіш сөз. Бір орында тұрмай, қалтақтап қозғалған қимылды бейнелейтін сөз. Қалтақ-қалтақ етті. Қалтақтап қозғалды, тыным таппады.
ҚАЛТА-ҚАЛТА #үстеу. Көп қалта, мол.
ҚАЛТАҢ-ҚАЛТАҢ #еліктеуіш сөз. Қалт-қалт етіп қалталақ қаққан қимылды бейнелейтін сөз. Қалтаң-қалтаң етті. Қалтаңдады, қалталақтады.
БҰЛТАРЫС-ҚАЛТАРЫС #зат есім. 1. Әр алуан бұлтармалы бұрылыстар мен жалтарыстар. 2. Бүкпе, айлашарғылар мен жалтарыстар.
ҚАЛТА 1#омоним #зат есім. 1. Киімнің омырауына т.б. жеріне қоса тігіліп, ұсақ-түйек зат салуға арналған бөлігі. 2. #жергілікті сөз. Кішкене дорба. 3. #анатомиялық. <лат. bursa> Кейбір сүтқоректілердің (кенгуру, т.б.) күшігін салып өсіретін мүшесі. 4. #анатомиялық. Кейбір дене мүшелерінің сыртқы қабы. 5. #анатомиялық. Қалталы саңырауқұлақтардың жыныстық көбеюінің нәтижесінде ішінде аскоспоралар жетілетін мүшесі; аска. 6. #ауыспалы мағына. Ақша, қаржы, байлық. 7. #ауыспалы мағына. Қалтарыс. Қалта ақтарар. #көнерген сөз. #этнографиялық. Күйеу алғаш келгенде, балдыздары мен қыз жеңгелерінің алатын ырымы. Қалтаға ақша түсті. Қалтасы қампиды, ақшалы болды. Қалтаға түсті. Біреудің қалтасынан зат ұрлады. Қалта орамал. #сөйлеу. Беторамал. Қалта сағат. Қалтаға салып жүруге ыңғайлы жасалған, ашпалыжаппалы, дөңгелекше келген баусыз сағат. Қалта споралары. #ботаникалық. Қалталы саңырау құлақтардың жыныстық көбеюінің нәтижесінде түзілген мүшесі қалтасының (аск) ішінде жетілетін споралар. Қалтасы жұқа. Ақшасы аз, қаржысы, қаражаты мардымсыз. Қалтасы жұқарды. Қаражаты азайды, ақшасы бітуге жақындады. Қалтасы көтереді. Ақшасы жетті, мүмкіндігі болды, жағдайы көтерді. Қалтасы көтермеді. Қаражаты жетпеді, жағдайы келмеді. Қалтасы қағылды. Ақшасыз қалды, ақшасы таусылды. Қалтасы қалың [ тоқ ]. Ақшасы көп, дүниемүлкі көп кісі туралы айтылады. Қалтасы қалыңдады. Ақшасы көбейді, байыды. Қалтасы құрғамады. Жанынан ақша үзілмеді. Қалтасына басты. Қалтасына салып, алып кетті. Қалтасына сенді. Байлығына, ақшасына сүйенді. Қалтасында көк [ соқыр, бір ] тиын жоқ. Түкте, дәнеңе, ештеңе, жоқ (ақшамен байланысты). Қалтасын қақты. Соңғы ақшасына дейін сыпырды, дым қалдырмады. Қалтасы қалың. Ақшасы көп, дүниемүлкі көп кісі туралы айтылады. Қалтасын қампитты. Ақша жинады. Қалтасы таяз. Қаражаты аз, ақшасы көп емес. Қалтасы тесік. Ақшаның бетіне қарамайтын, ақша құтаймайтын адам. Қалтасы тоқ. Ақшасы көп, бай. Қалта томпайту. Пайда табу, баю, ақшаны көп #табусөз. Қалтаға [ үйге ] түсті. Ұрлық жасады, ұрлады.
ҚАЛТА 2#омоним: қалта қарады. #сөйлеу. Тырп етпеді, дыбыс шығармады.
ҚАЛТАГҮЛ #зат есім. #өсімдік. <лат. cаltha> Гүлі сары не ақ түсті, мамыр, маусым айында гүлдейтін cарғалдақ тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік.
ҚАЛТАҚ 1#омоним #сын есім. 1. Қалт-қалт еткіш, қалтылдақ, қалтылдауық. 2. #ауыспалы мағына. Әр нәрсеге ұрынғыш, қақтығысыпсоқтығысып жүретін.
ҚАЛТАҚ 2#омоним #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт етіп діріл қаққан, қалтылдаған қимылды бейнелейтін сөз. // қалт-құлт еткен қимыл. Қалтақ қақты. Қалтақтап қозғалды, тыным таппады.
ҚАЛТАҚ-ҚҰЛТАҚ #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт етіп, тәлтіректеп зорға жүрген қимылды бейнелейтін сөз. // қалт-құлт еткен, тәлтіректеген. Қалтақ-құлтақ етті. Қалт-құлт етіп зорға жүрді.
ҚАЛТА-ҚҰЛТА #зат есім. Көр-жер, қалталанған заттар.
ҚАЛТАҚТА = #етістік. 1. Қалт-құлт етіп, тәлтіректеу, қалтырау, селкілдеу. 2. #ауыспалы мағына. Біреуден ілгері, біреуден кейін, ептеп-септеп күн көру.
ҚАЛТАҚТАТ = #етістік. Қалт-қалт еткізу, басын қалтылдатып изеу.
ҚАЛТАҚТАУ деген ҚАЛТАЛАҚ #сын есім. Босаң, қалтылдаған.
ҚАЛТАЛАҚТА = #етістік. 1. Тәлтіректеу, аяғын нық баса алмау, зорға жүру. 2. Басы қалтылдау, қалтақтау.
ҚАЛТАЛАҚТАУ деген ҚАЛТАЛАН = #етістік. 1. Киімнің, не басқа бір заттың созылып, олпы-солпы болып қатпарлануы. 2. Терінің күлтілдеп, көлкілдеуі, ісу.
ҚАЛТАЛАНУ деген ҚАЛТАЛАҢДА = #етістік. Қалталақтау, қалтақ басып, зорға жүру.
ҚАЛТАЛАҢДАУ деген ҚАЛТАЛАС #сын есім. Олжалас, бірге олжалас болған.
ҚАЛТАЛЫ #сын есім. 1. Қалтасы бар, қалта салған. 2. #ауыспалы мағына. Ақшалы, бай. // Ақшасы көп, дәулетті, бай адам. Қалталыжануарлар. #зоологиялық. < #латын тілі. metаtherіa> Сүтқоректілердің бір класс тармағы. Қалталы кісі. Ақшасы көп, дүниемүлкі мол кісі туралы айтылады. Қалталы саңырауқұлақтар. #ботаникалық. Көп клеткалы жіпшумағы, жынысты көбеюдің нәтижесінде спора түзетін қалтасы (аск) бар жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар бөлімі.
ҚАЛТАЛЫЛАР #зоологиялық. <лат. metаtherіa> Күшігін салып өсіретін мүшесі бар сүтқоректі жануарлар; тірі туып көбейетін сүтқоректілердің инфракласы.
ҚАЛТАЛЫЛАУ #сын есім. Ақшасы көптеу, табысы молдау.
ҚАЛТАЛЫҚ #сын есім. Қалта боларлық; қалтаға саларлық.
ҚАЛТАМАН #зат есім. жергілікті сөз. Қалтаға түсетін ұры.
ҚАЛТАҢ 1#омоним #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт еткен, қалтаңдаған қимылқозғалысты бейнелейтін сөз. // қалт-құлт, қалтақ. Қалтаң қақты. Қалт-құлт етті, қалталақтады.
ҚАЛТАҢДА = #етістік. 1. Қалт-құлт ету, қалталақтау. 2. Аяғын нық баса алмау, тәлтіректеу.
ҚАЛТАҢ-ҚҰЛТАҢ 1 #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт етіп қалтырақтаған қимылды бейнелейтін сөз. Қалтаң-құлтаң етті. Қалтылдады, қалт-құлт етті.
ҚАЛТАҢ-ҚҰЛТАҢ 2 #сын есім. Болар-болмас. // өйтіп-бүйтіп, ептеп-септеп.
ҚАЛТАҢДАТ = #етістік. Қалтақ-қалтақ еткізу.
ҚАЛТАҢДАТУ деген ҚАЛТАР #зат есім. Терісі бағалы, күміс қылшықты, қарақоңыр түлкі.
ҚАЛТАР = #етістік. 1. Аңырап, қалшиып тұру. 2. #ауыспалы мағына. Сыр бүгу, жасыру.
ҚАЛТАРУ деген ҚАЛТАРЫС #зат есім. 1. Жұрт көзінен қағаберіс, бұқпа жер. 2. Таса жер, қуыс. 3. #ауыспалы мағына. Бүкпе ой, ішкі сыр; көңілдің түкпірі. 4. #ауыспалы мағына. Көп мән беріле бермейтін нәзік тұс. 5. #ауыспалы мағына. Арагідік уақыт. Қалтарыс жер. Жұрт көзінен таса, қаға беріс, бұқпа жер.
ҚАЛТАРЫС-БҰЛТАРЫС #зат есім. 1. Таса, қағаберіс жер. 2. Кедергі, тосқауыл, бөгет.
ҚАЛТАРЫССЫЗ #сын есім. 1. Бұлтарысы жоқ, ашық. 2. #ауыспалы мағына. Бүкпесіз, шын.
ҚАЛТАРЫСТАУ #сын есім. Тасалау, бұлтарыстау.
ҚАЛТАСЫЗ #сын есім. 1. Қалта салынбаған, қалтасы жоқ (киім). 2. #ауыспалы мағына. Ақшасы жоқ.
ҚАЛТАШЫҚ #зат есім. Кішкене қалта.
ҚАЛТАШЫЛ #сын есім. Қалта аңдығыш, қалтаға түскіш.
ҚАЛТА-ҚАЛТА #үстеу. Көп қалта, мол.
ҚАЛТАҢ-ҚАЛТАҢ #еліктеуіш сөз. Қалт-қалт етіп қалталақ қаққан қимылды бейнелейтін сөз. Қалтаң-қалтаң етті. Қалтаңдады, қалталақтады.
БҰЛТАРЫС-ҚАЛТАРЫС #зат есім. 1. Әр алуан бұлтармалы бұрылыстар мен жалтарыстар. 2. Бүкпе, айлашарғылар мен жалтарыстар.
ҚАЛТА 1#омоним #зат есім. 1. Киімнің омырауына т.б. жеріне қоса тігіліп, ұсақ-түйек зат салуға арналған бөлігі. 2. #жергілікті сөз. Кішкене дорба. 3. #анатомиялық. <лат. bursa> Кейбір сүтқоректілердің (кенгуру, т.б.) күшігін салып өсіретін мүшесі. 4. #анатомиялық. Кейбір дене мүшелерінің сыртқы қабы. 5. #анатомиялық. Қалталы саңырауқұлақтардың жыныстық көбеюінің нәтижесінде ішінде аскоспоралар жетілетін мүшесі; аска. 6. #ауыспалы мағына. Ақша, қаржы, байлық. 7. #ауыспалы мағына. Қалтарыс. Қалта ақтарар. #көнерген сөз. #этнографиялық. Күйеу алғаш келгенде, балдыздары мен қыз жеңгелерінің алатын ырымы. Қалтаға ақша түсті. Қалтасы қампиды, ақшалы болды. Қалтаға түсті. Біреудің қалтасынан зат ұрлады. Қалта орамал. #сөйлеу. Беторамал. Қалта сағат. Қалтаға салып жүруге ыңғайлы жасалған, ашпалыжаппалы, дөңгелекше келген баусыз сағат. Қалта споралары. #ботаникалық. Қалталы саңырау құлақтардың жыныстық көбеюінің нәтижесінде түзілген мүшесі қалтасының (аск) ішінде жетілетін споралар. Қалтасы жұқа. Ақшасы аз, қаржысы, қаражаты мардымсыз. Қалтасы жұқарды. Қаражаты азайды, ақшасы бітуге жақындады. Қалтасы көтереді. Ақшасы жетті, мүмкіндігі болды, жағдайы көтерді. Қалтасы көтермеді. Қаражаты жетпеді, жағдайы келмеді. Қалтасы қағылды. Ақшасыз қалды, ақшасы таусылды. Қалтасы қалың [ тоқ ]. Ақшасы көп, дүниемүлкі көп кісі туралы айтылады. Қалтасы қалыңдады. Ақшасы көбейді, байыды. Қалтасы құрғамады. Жанынан ақша үзілмеді. Қалтасына басты. Қалтасына салып, алып кетті. Қалтасына сенді. Байлығына, ақшасына сүйенді. Қалтасында көк [ соқыр, бір ] тиын жоқ. Түкте, дәнеңе, ештеңе, жоқ (ақшамен байланысты). Қалтасын қақты. Соңғы ақшасына дейін сыпырды, дым қалдырмады. Қалтасы қалың. Ақшасы көп, дүниемүлкі көп кісі туралы айтылады. Қалтасын қампитты. Ақша жинады. Қалтасы таяз. Қаражаты аз, ақшасы көп емес. Қалтасы тесік. Ақшаның бетіне қарамайтын, ақша құтаймайтын адам. Қалтасы тоқ. Ақшасы көп, бай. Қалта томпайту. Пайда табу, баю, ақшаны көп #табусөз. Қалтаға [ үйге ] түсті. Ұрлық жасады, ұрлады.
ҚАЛТА 2#омоним: қалта қарады. #сөйлеу. Тырп етпеді, дыбыс шығармады.
ҚАЛТАГҮЛ #зат есім. #өсімдік. <лат. cаltha> Гүлі сары не ақ түсті, мамыр, маусым айында гүлдейтін cарғалдақ тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік.
ҚАЛТАҚ 1#омоним #сын есім. 1. Қалт-қалт еткіш, қалтылдақ, қалтылдауық. 2. #ауыспалы мағына. Әр нәрсеге ұрынғыш, қақтығысыпсоқтығысып жүретін.
ҚАЛТАҚ 2#омоним #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт етіп діріл қаққан, қалтылдаған қимылды бейнелейтін сөз. // қалт-құлт еткен қимыл. Қалтақ қақты. Қалтақтап қозғалды, тыным таппады.
ҚАЛТАҚ-ҚҰЛТАҚ #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт етіп, тәлтіректеп зорға жүрген қимылды бейнелейтін сөз. // қалт-құлт еткен, тәлтіректеген. Қалтақ-құлтақ етті. Қалт-құлт етіп зорға жүрді.
ҚАЛТА-ҚҰЛТА #зат есім. Көр-жер, қалталанған заттар.
ҚАЛТАҚТА = #етістік. 1. Қалт-құлт етіп, тәлтіректеу, қалтырау, селкілдеу. 2. #ауыспалы мағына. Біреуден ілгері, біреуден кейін, ептеп-септеп күн көру.
ҚАЛТАҚТАТ = #етістік. Қалт-қалт еткізу, басын қалтылдатып изеу.
ҚАЛТАҚТАУ деген ҚАЛТАЛАҚ #сын есім. Босаң, қалтылдаған.
ҚАЛТАЛАҚТА = #етістік. 1. Тәлтіректеу, аяғын нық баса алмау, зорға жүру. 2. Басы қалтылдау, қалтақтау.
ҚАЛТАЛАҚТАУ деген ҚАЛТАЛАН = #етістік. 1. Киімнің, не басқа бір заттың созылып, олпы-солпы болып қатпарлануы. 2. Терінің күлтілдеп, көлкілдеуі, ісу.
ҚАЛТАЛАНУ деген ҚАЛТАЛАҢДА = #етістік. Қалталақтау, қалтақ басып, зорға жүру.
ҚАЛТАЛАҢДАУ деген ҚАЛТАЛАС #сын есім. Олжалас, бірге олжалас болған.
ҚАЛТАЛЫ #сын есім. 1. Қалтасы бар, қалта салған. 2. #ауыспалы мағына. Ақшалы, бай. // Ақшасы көп, дәулетті, бай адам. Қалталыжануарлар. #зоологиялық. < #латын тілі. metаtherіa> Сүтқоректілердің бір класс тармағы. Қалталы кісі. Ақшасы көп, дүниемүлкі мол кісі туралы айтылады. Қалталы саңырауқұлақтар. #ботаникалық. Көп клеткалы жіпшумағы, жынысты көбеюдің нәтижесінде спора түзетін қалтасы (аск) бар жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар бөлімі.
ҚАЛТАЛЫЛАР #зоологиялық. <лат. metаtherіa> Күшігін салып өсіретін мүшесі бар сүтқоректі жануарлар; тірі туып көбейетін сүтқоректілердің инфракласы.
ҚАЛТАЛЫЛАУ #сын есім. Ақшасы көптеу, табысы молдау.
ҚАЛТАЛЫҚ #сын есім. Қалта боларлық; қалтаға саларлық.
ҚАЛТАМАН #зат есім. жергілікті сөз. Қалтаға түсетін ұры.
ҚАЛТАҢ 1#омоним #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт еткен, қалтаңдаған қимылқозғалысты бейнелейтін сөз. // қалт-құлт, қалтақ. Қалтаң қақты. Қалт-құлт етті, қалталақтады.
ҚАЛТАҢДА = #етістік. 1. Қалт-құлт ету, қалталақтау. 2. Аяғын нық баса алмау, тәлтіректеу.
ҚАЛТАҢ-ҚҰЛТАҢ 1 #еліктеуіш сөз. Қалт-құлт етіп қалтырақтаған қимылды бейнелейтін сөз. Қалтаң-құлтаң етті. Қалтылдады, қалт-құлт етті.
ҚАЛТАҢ-ҚҰЛТАҢ 2 #сын есім. Болар-болмас. // өйтіп-бүйтіп, ептеп-септеп.
ҚАЛТАҢДАТ = #етістік. Қалтақ-қалтақ еткізу.
ҚАЛТАҢДАТУ деген ҚАЛТАР #зат есім. Терісі бағалы, күміс қылшықты, қарақоңыр түлкі.
ҚАЛТАР = #етістік. 1. Аңырап, қалшиып тұру. 2. #ауыспалы мағына. Сыр бүгу, жасыру.
ҚАЛТАРУ деген ҚАЛТАРЫС #зат есім. 1. Жұрт көзінен қағаберіс, бұқпа жер. 2. Таса жер, қуыс. 3. #ауыспалы мағына. Бүкпе ой, ішкі сыр; көңілдің түкпірі. 4. #ауыспалы мағына. Көп мән беріле бермейтін нәзік тұс. 5. #ауыспалы мағына. Арагідік уақыт. Қалтарыс жер. Жұрт көзінен таса, қаға беріс, бұқпа жер.
ҚАЛТАРЫС-БҰЛТАРЫС #зат есім. 1. Таса, қағаберіс жер. 2. Кедергі, тосқауыл, бөгет.
ҚАЛТАРЫССЫЗ #сын есім. 1. Бұлтарысы жоқ, ашық. 2. #ауыспалы мағына. Бүкпесіз, шын.
ҚАЛТАРЫСТАУ #сын есім. Тасалау, бұлтарыстау.
ҚАЛТАСЫЗ #сын есім. 1. Қалта салынбаған, қалтасы жоқ (киім). 2. #ауыспалы мағына. Ақшасы жоқ.
ҚАЛТАШЫҚ #зат есім. Кішкене қалта.
ҚАЛТАШЫЛ #сын есім. Қалта аңдығыш, қалтаға түскіш.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий