Толковый словарь казахского языка: Ығыс>

ЫҒЫСА-ЫҒЫСА #үстеу. Бірінебірі сығылысып, сырғып.
ҚАҒЫСЫП-ЫҒЫС = #етістік. Орнынан қозғалып жылжу.
ЫҒЫ #зат есім. жергілікті сөз. Реті, ыңғайы.
ЫҒЫ-ҒЫЖЫ #еліктеуіш сөз. #жергілікті сөз. Ығы-жығы.
ЫҒЫ-ЖӨНІ #зат есім. #сөйлеу. Бір нәрсенің немесе істің икемі, ебі.
ЫҒЫ-ЖЫҒАТЫ #сын есім. жергілікті сөз. Ығы-жығы.
ЫҒЫ-ЖЫҒЫ #сын есім. Арыбері ретсіз сапырылысқан, опыр-топыр.
ЫҒЫЗ = #етістік. #сөйлеу. Ыққыз.
ЫҒЫЛАМ ығылам етті. #жергілікті сөз. Айтып берді.
ЫҒЫЛАМ ығылам ету. #жергілікті сөз. Баяндау, айтып беру. Ығылам қылды. Жариялады, жария қылды.
ЫҒЫЛАН = #етістік. #жергілікті сөз. Илану, сену.
ЫҒЫЛАНУ деген ЫҒЫЛЫМ #зат есім. #сөйлеу. Ықылым.
ЫҒЫЛЫСЫП-СЫҒЫЛЫС = #етістік. #сөйлеу. Ығы-жығы болып кептелісу.
ЫҒЫЛЫСЫП-СЫҒЫЛЫСУ #сөйлеу. деген ЫҒЫМДА = #етістік. Нығыздау, нығарлау.
ЫҒЫН 1#омоним #зат есім. Ағынды су.
ЫҒЫН 2#омоним #зат есім. Ықтасын, желден, жауыншашыннан таса, ық жер. Ығын #табусөз. жергілікті сөз. Ретін табу, жөнін қарастыру.
ЫҒЫН = #етістік. Жасқану, тайсалу, жасу.
ЫҒЫНДА = #етістік. Ағындау; ағын сумен қозғалу.
ЫҒЫНДАУ деген ЫҒЫНУ деген ЫҒЫН-ШЫҒЫН #зат есім. Бір нәрсеге жұмсалған қаржы, қаражат, еңбекақы.
ЫҒЫН-ШЫҒЫНСЫЗ #сын есім. Артық ысырапсыз, көп шығын көрмей.
ЫҒЫҢҚЫРА = #етістік. Тайсалыңқырау, бетпе-бет келе алмау.
ЫҒЫҢҚЫРАУ деген ЫҒЫҢ-ПЫҒЫҢ #еліктеуіш сөз. #сөйлеу. Судың екі үйкелген зат арасынан қысылып шыққандағы дыбысын білдіретін сөз.
ЫҒЫП ығып тұру. #жергілікті сөз. Қалың болу, бығып тұру.
ЫҒЫР #сын есім. 1. Көп мініс көріп, ерқашты болған (ат). 2. Адамды мезі ететін, мазасыз. Ығыр атан нар. Піштірілген нар түйенің жұмысқа мініліп, қатып, шаршағаны. Ығыр болды. а) Мезі етті, қалжыратты, шаршатты, қажытты, жалықтырды. ә) Берекесін ке тірді, мазасын алды. б) Тынышын кетірді, күйзелтті, мазалай берді, жанын қинады. Ығыр етті. Мазасын алды, берекесін кетірді, мезі қылды. Ығыр көрді. Мезі болды, мазасы кетті. Ығыры шықты. Береке тынышы кетті; ер қашты болды.
ЫҒЫР = #етістік. #жергілікті сөз. Зекіп ұрсу, тықсыру.
ЫҒЫРЛА = #етістік. Тықсыру.
ЫҒЫРЛАУ деген ЫҒЫРТ = #етістік. Зекіп ұрсу, тықсырту.
ЫҒЫРТУ деген ЫҒЫРШЫҚ #зат есім. #этнографиялық. Ат әбзелінің тартпала рының ішінде арқадан өтетін бау жібі.
ЫҒЫС #зат есім. Желдің, боранның суығы мен өтінен қашып, малдың бағытына қарай қозғалысы, бағдарынан ауытқуы, адасуы.
ЫҒЫС = #етістік. 1. Бір жаққа қарай сырғып, жылжып орын босату. 2. #ауыспалы мағына. Беті қайту, жасқану, қаймығу; шегіну, қаумалай қашу. 3. #ауыспалы мағына. Сейілу, жоқ болу.
ЫҒЫСПА #зат есім. геологиялық. Жер қыртысының тік және көлбеу ығыстырушы жазықтық (бет) бойынша қанаттары горизонталь бағытта ығысатын тектоникалық қозғалыстар.
ЫҒЫСПАЛЫ #сын есім. Ығысуға бейім. Ығыспалы мутациялар. #биологиялық. ДНК нуклеотидтерінің инсерциясы немесе делециясы әсерінен пайда болатын мутация.
ЫҒЫСТА = #етістік. 1. Сырғу, жылжу. 2. #ауыспалы мағына. Қаймығу, жасқану, қашу.
ЫҒЫСТАУ деген ЫҒЫСТЫР = #етістік. 1. Орнынан жылжыту, сығылыстыру, қозғалту. 2. Алмастыру, орнын басу. 3. Тықсыру, қашыру, шегіндіру. 4. #ауыспалы мағына. Жасыту, жігерінен айыру. 5. #биологиялық. Дарвин теориясы бойынша түрлердің бірінің экспансия сына қолайлы жағдай қалыптасуының нәтиже сінде экологиялық тұрғыдан жақын бір түрдің орнына екінші бір түрдің басуы.
ЫҒЫСТЫРҒЫШТЫҚ #зат есім. #техникалық. Заттың суда өз салмағына тең сұйықты лықсыту қасие ті.
ЫҒЫСТЫРУ деген ЫҒЫСТЫРЫЛ = #етістік. 1. Орнынан қозғалты лу, жылжытылу. 2. Орнын басу, алмастырылу. Ығыстырылған бүтін. #информатикалық. <ағыл. bіаsed integer> Кейбір базалық мәнге қатысты ығысумен ұсынылған бүтін айнымалы.
ЫҒЫСТЫРЫЛУ деген ЫҒЫСТЫРЫҢҚЫРА = #етістік. Ығыстыра түсіңкіреу, сырғытыңқырау.
ЫҒЫСТЫРЫҢҚЫРАУ деген ЫҒЫСУ деген ЫҒЫСЫҢҚЫРА = #етістік. 1. Ығыса түсіңкіреу, жылжыңқырау. 2. #ауыспалы мағына. Жасқаныңқырау, сескеніңкіреу.
ЫҒЫСЫҢҚЫРАУ деген ЫҒЫТ #зат есім. жергілікті сөз. Қисынды жері, қолайлы сәті, реті. Ығытын #табусөз. жергілікті сөз. Ретін, ыңғайын табу.
ЫҒЫТТЫ #сын есім. жергілікті сөз. Ұтымды, қолайлы.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий