Толковый словарь казахского языка: Шынық>
ШЫН-ШЫНЫ #сын есім. жергілікті сөз. Шын, айна қатесіз.
ШЫНЫ 1#омоним #зат есім. 1. #химиялық. Металл емес шикізатты балқытып суыту нәтижесінде алынатын химиялық әсерге төзімді, түссіз қатты материал, әйнек. 2. Терезенің шыныдан жасалған көзі. 3. Бөтелке, шөлмек. 4. Дүрбі, бинокль. 5. #химиялық. Балқымаларды аса суыту арқылы алынатын аморфты денелердің жалпы аты. 6. #тамақ өнеркəсібі. Кварц құмының ерітіндісінен жасалған мөлдір түсті жұқа зат; фарфордан жасалған шай ыдысы. Шыны кеседей. Фарфордан жасалған кесе сияқты. Шыны қоңырау. #химиялық. Зертханаларда қолданылатын ыдысаспап. Шыны мақта. #химиялық. Шыны талшықтарынан жасалған мақта. Шыны маталар. #химиялық. Өте жіңішке шыны жіптерінен жасалған маталар [ Арнаулы киімдер жасауда қолданылады ]. Шыны сүйек. кәс. Қатты сүйек, қақ сүйек, кеміксіз сүйек. Шыны тәрізді қабыршық. мәшинежас. Өзінің түсі мен пішіні тектес болып қалыптасатын қабыршақ. Шыны шөлмек. Шыныдан жасалған бөтелке.
ШЫНЫ 2#омоним #сын есім. Нағыз, шынымен, шын. Шыны тұлпар. Шынайы жүйрік, сәйгүліксаңлақ. Шыны май [ құйрық ]. #этнографиялық. Қазақы (құйрықты) қойдың ерітілген таза құйрық майы.
ШЫНЫАЯҚ #зат есім. Фарфордан жасалған шай кесе; пиала.
ШЫНЫБАЛҚЫТУ #зат есім. #химиялық. Шикізаттық материалдарды қыздыру арқылы шыны массасын алу процесі.
ШЫНЫҒУ деген ШЫНЫҒУШЫЛЫҚ #зат есім. 1. Шыныға білгендік, шыныққандық. 2. #кен ісі. Болаттың не басқа қорытпаның шынықтыруды белгілі бір тереңдікке дейін қабылдау қабілеті [ шыныққан қабат неғұрлым терең болса, шынығушылық соғұрлым жоғары болады ].
ШЫНЫДАЙ #сын есім. Шыны секілді, шыны тәрізді. Шыныдай шырт [ тырс ] етті. Болмашыға ашу шақырды, кейіді, ренжіді. Шыныдай шытынады. Ашуланды, шырт ете қалды. Шыныдай шытырлақ. Ашушаң.
ШЫНЫЖАҚҚЫМАЙЛАР #зат есім. #химиялық. Балқыған күйде майлағыш қасиет көрсететін шыны сияқты материалдар.
ШЫНЫЖАРЫҚШАҚ #зат есім. #химиялық. Ұсатылған, қайтадан қалпына келтіруге болатын шыны қалдықтары.
ШЫНЫКЕБЕКТЕН = #етістік. #жергілікті сөз. Ақталу, тазарып шығу.
ШЫНЫКӨЗ #зат есім. жергілікті сөз. Кішкене ақ түйме.
ШЫНЫҚ = #етістік. 1. Денешынықтыру жаттығуларын жасау арқылы денесін ыстық, суыққа, ауруға төзімді ету, көндіктіру. 2. Ауыр жұмысқа үйрену, төселу, машықтану. 3. Тапталу, суарылу, төзімді болу (металл туралы). 4. Идеялық, рухани жағынан шыңдалу, ысылу, нығаю.
ШЫНЫҚАП #зат есім. #этнографиялық. Көшкенде, қонғанда сынбас үшін шыны, фарфор ыдыстарды қаттап салып қоятын, шыбықтан тоқылған, киізден, былғарыдан тігілген кесеқап.
ШЫНЫҚТЫР = #етістік. 1. Шыңдау, ысылдыру, төселдіру. 2. #жергілікті сөз. Май шайқау, май былғау.
ШЫНЫҚТЫРУ деген ШЫНЫҚТЫРЫЛ = #етістік. Термиялық өңделу. Шынықтырылған қабат. мәш. Шынықтыру жүргізілген металдың (бұйымның) беткі қабаты.
ШЫНЫҚТЫРЫЛУ деген ШЫНЫҚЫШ #зат есім. #химиялық. Қыш және шыны негізіндегі композициялық материалдар.
ШЫНЫЛА = #етістік. Бір нәрсенің бетіне шыны салу, әйнектеу.
ШЫНЫЛАН = #етістік. 1. Терезелену, әйнектелу. 2. #химиялық. Кристалдану, түйіршіктелу. 3. Түссіздену, бозару.
ШЫНЫЛАНУ деген ШЫНЫЛАТ = #етістік. Әйнектету, шыны салдыру.
ШЫНЫЛАТУ деген ШЫНЫЛАУ деген ШЫНЫЛЫ #сын есім. Шыны салынған, әйнекті; шынымен қапталған.
ШЫНЫЛЫҚ #сын есім. Шыны жасауға арналған; шыныға тән. Шынылық құм. #геологиялық. Шыны бұйымдарын дайындауға жарамды кварц құмдары. Шынылық құpылым. #геологиялық. Амоpфтық шыныдан тұpатын эффузиялық таужыныстың нeмeсe оның аpқауының құpылымы.
ШЫНЫМАҚТА #зат есім. #техникалық. Екі қатар шынымата аралығына шыны талшықтары салынып, шыныжіппен тігілетін шыны талшықтары.
ШЫНЫМАССА #сын есім. #химиялық. Шыны балқымалы.
ШЫНЫМАТАЛАР #зат есім. #техникалық. Шыны талшықтары жіптерінің өзара перпендикуляр айқаспасынан түзілген материалдар.
ШЫНЫМЕН #модаль сөз. Расымен, шындығында.
ШЫНЫНДА #модаль сөз. Расында, шындығында.
ШЫНЫПЛАСТИКТЕР #зат есім. #химиялық. Шыны толтырғыштар мен термореактивтік шайырлар негізіндегі композициялық материалдар [ құрылымдық (машинажасау) және құрылыстық материалдар негізінде қолданылады ].
ШЫНЫСАУЫТ #зат есім. #химиялық. Шыны ыдыс.
ШЫНЫСЫЗДАН = #етістік. 1. #химиялық. Шынының бүкіл өне бойы кристалдануы. 2. #геологиялық. Жанаpтаулық шынының қатты күйіндe минepалдаpдың жасыpын кристалды агpeгатынa айналуы.
ШЫНЫСЫЗДАНУ деген ШЫНЫТАЛШЫҚ #зат есім. #химиялық. Радио және электртехникада конструкциялық материал ретінде қолданылатын қысқа шыны талшықтар негізіндегі материал, шыныдан жасалған жіңішке талшық.
ШЫНЫТАСТЫҚ шынытастық беймөлдір шыны. #химиялық. Құрамында жарықты диффузиялап шашырататын көптеген майда көпіршіктер бар шыны. Шынытастық шыны. #химиялық. Жоғары химиялық және термиялық тұрақтылығы бар шыны сияқты кремнезем.
ШЫНЫТЕКСТОЛИТ #зат есім. 1. Қабатты шыныпластик. 2. #химиялық. Қабатталған пластикалық материалдар қатарында, шыныматалары негізінде жасалатын, механикалық төзімді, иілгіш, электрден қорғағыш #зат есім. 3. мәш. Шынымата және полимерлік байланыстырғыш негізінде жасалған көпқабатты пластик.
ШЫНЫШАҚША #зат есім. #химиялық. <нем. Bьсhse> Заттың аз мөлшерін өлшеуге және сақтауға арналған қақпағы тығыз жабылатын, кішкене шыны ыдыс.
ШЫНЫ-ШӘЙНЕК #зат есім. Шыны, шәйнек т.б. шай ыдыстарының жалпы атауы.
ШЫНЫШӨП #зат есім. #өсімдік. жергілікті сөз. Жапырағы шыны (ақшыл көк) түстес шөп.
ШЫНЫ 1#омоним #зат есім. 1. #химиялық. Металл емес шикізатты балқытып суыту нәтижесінде алынатын химиялық әсерге төзімді, түссіз қатты материал, әйнек. 2. Терезенің шыныдан жасалған көзі. 3. Бөтелке, шөлмек. 4. Дүрбі, бинокль. 5. #химиялық. Балқымаларды аса суыту арқылы алынатын аморфты денелердің жалпы аты. 6. #тамақ өнеркəсібі. Кварц құмының ерітіндісінен жасалған мөлдір түсті жұқа зат; фарфордан жасалған шай ыдысы. Шыны кеседей. Фарфордан жасалған кесе сияқты. Шыны қоңырау. #химиялық. Зертханаларда қолданылатын ыдысаспап. Шыны мақта. #химиялық. Шыны талшықтарынан жасалған мақта. Шыны маталар. #химиялық. Өте жіңішке шыны жіптерінен жасалған маталар [ Арнаулы киімдер жасауда қолданылады ]. Шыны сүйек. кәс. Қатты сүйек, қақ сүйек, кеміксіз сүйек. Шыны тәрізді қабыршық. мәшинежас. Өзінің түсі мен пішіні тектес болып қалыптасатын қабыршақ. Шыны шөлмек. Шыныдан жасалған бөтелке.
ШЫНЫ 2#омоним #сын есім. Нағыз, шынымен, шын. Шыны тұлпар. Шынайы жүйрік, сәйгүліксаңлақ. Шыны май [ құйрық ]. #этнографиялық. Қазақы (құйрықты) қойдың ерітілген таза құйрық майы.
ШЫНЫАЯҚ #зат есім. Фарфордан жасалған шай кесе; пиала.
ШЫНЫБАЛҚЫТУ #зат есім. #химиялық. Шикізаттық материалдарды қыздыру арқылы шыны массасын алу процесі.
ШЫНЫҒУ деген ШЫНЫҒУШЫЛЫҚ #зат есім. 1. Шыныға білгендік, шыныққандық. 2. #кен ісі. Болаттың не басқа қорытпаның шынықтыруды белгілі бір тереңдікке дейін қабылдау қабілеті [ шыныққан қабат неғұрлым терең болса, шынығушылық соғұрлым жоғары болады ].
ШЫНЫДАЙ #сын есім. Шыны секілді, шыны тәрізді. Шыныдай шырт [ тырс ] етті. Болмашыға ашу шақырды, кейіді, ренжіді. Шыныдай шытынады. Ашуланды, шырт ете қалды. Шыныдай шытырлақ. Ашушаң.
ШЫНЫЖАҚҚЫМАЙЛАР #зат есім. #химиялық. Балқыған күйде майлағыш қасиет көрсететін шыны сияқты материалдар.
ШЫНЫЖАРЫҚШАҚ #зат есім. #химиялық. Ұсатылған, қайтадан қалпына келтіруге болатын шыны қалдықтары.
ШЫНЫКЕБЕКТЕН = #етістік. #жергілікті сөз. Ақталу, тазарып шығу.
ШЫНЫКӨЗ #зат есім. жергілікті сөз. Кішкене ақ түйме.
ШЫНЫҚ = #етістік. 1. Денешынықтыру жаттығуларын жасау арқылы денесін ыстық, суыққа, ауруға төзімді ету, көндіктіру. 2. Ауыр жұмысқа үйрену, төселу, машықтану. 3. Тапталу, суарылу, төзімді болу (металл туралы). 4. Идеялық, рухани жағынан шыңдалу, ысылу, нығаю.
ШЫНЫҚАП #зат есім. #этнографиялық. Көшкенде, қонғанда сынбас үшін шыны, фарфор ыдыстарды қаттап салып қоятын, шыбықтан тоқылған, киізден, былғарыдан тігілген кесеқап.
ШЫНЫҚТЫР = #етістік. 1. Шыңдау, ысылдыру, төселдіру. 2. #жергілікті сөз. Май шайқау, май былғау.
ШЫНЫҚТЫРУ деген ШЫНЫҚТЫРЫЛ = #етістік. Термиялық өңделу. Шынықтырылған қабат. мәш. Шынықтыру жүргізілген металдың (бұйымның) беткі қабаты.
ШЫНЫҚТЫРЫЛУ деген ШЫНЫҚЫШ #зат есім. #химиялық. Қыш және шыны негізіндегі композициялық материалдар.
ШЫНЫЛА = #етістік. Бір нәрсенің бетіне шыны салу, әйнектеу.
ШЫНЫЛАН = #етістік. 1. Терезелену, әйнектелу. 2. #химиялық. Кристалдану, түйіршіктелу. 3. Түссіздену, бозару.
ШЫНЫЛАНУ деген ШЫНЫЛАТ = #етістік. Әйнектету, шыны салдыру.
ШЫНЫЛАТУ деген ШЫНЫЛАУ деген ШЫНЫЛЫ #сын есім. Шыны салынған, әйнекті; шынымен қапталған.
ШЫНЫЛЫҚ #сын есім. Шыны жасауға арналған; шыныға тән. Шынылық құм. #геологиялық. Шыны бұйымдарын дайындауға жарамды кварц құмдары. Шынылық құpылым. #геологиялық. Амоpфтық шыныдан тұpатын эффузиялық таужыныстың нeмeсe оның аpқауының құpылымы.
ШЫНЫМАҚТА #зат есім. #техникалық. Екі қатар шынымата аралығына шыны талшықтары салынып, шыныжіппен тігілетін шыны талшықтары.
ШЫНЫМАССА #сын есім. #химиялық. Шыны балқымалы.
ШЫНЫМАТАЛАР #зат есім. #техникалық. Шыны талшықтары жіптерінің өзара перпендикуляр айқаспасынан түзілген материалдар.
ШЫНЫМЕН #модаль сөз. Расымен, шындығында.
ШЫНЫНДА #модаль сөз. Расында, шындығында.
ШЫНЫПЛАСТИКТЕР #зат есім. #химиялық. Шыны толтырғыштар мен термореактивтік шайырлар негізіндегі композициялық материалдар [ құрылымдық (машинажасау) және құрылыстық материалдар негізінде қолданылады ].
ШЫНЫСАУЫТ #зат есім. #химиялық. Шыны ыдыс.
ШЫНЫСЫЗДАН = #етістік. 1. #химиялық. Шынының бүкіл өне бойы кристалдануы. 2. #геологиялық. Жанаpтаулық шынының қатты күйіндe минepалдаpдың жасыpын кристалды агpeгатынa айналуы.
ШЫНЫСЫЗДАНУ деген ШЫНЫТАЛШЫҚ #зат есім. #химиялық. Радио және электртехникада конструкциялық материал ретінде қолданылатын қысқа шыны талшықтар негізіндегі материал, шыныдан жасалған жіңішке талшық.
ШЫНЫТАСТЫҚ шынытастық беймөлдір шыны. #химиялық. Құрамында жарықты диффузиялап шашырататын көптеген майда көпіршіктер бар шыны. Шынытастық шыны. #химиялық. Жоғары химиялық және термиялық тұрақтылығы бар шыны сияқты кремнезем.
ШЫНЫТЕКСТОЛИТ #зат есім. 1. Қабатты шыныпластик. 2. #химиялық. Қабатталған пластикалық материалдар қатарында, шыныматалары негізінде жасалатын, механикалық төзімді, иілгіш, электрден қорғағыш #зат есім. 3. мәш. Шынымата және полимерлік байланыстырғыш негізінде жасалған көпқабатты пластик.
ШЫНЫШАҚША #зат есім. #химиялық. <нем. Bьсhse> Заттың аз мөлшерін өлшеуге және сақтауға арналған қақпағы тығыз жабылатын, кішкене шыны ыдыс.
ШЫНЫ-ШӘЙНЕК #зат есім. Шыны, шәйнек т.б. шай ыдыстарының жалпы атауы.
ШЫНЫШӨП #зат есім. #өсімдік. жергілікті сөз. Жапырағы шыны (ақшыл көк) түстес шөп.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий