Толковый словарь казахского языка: Шекте>
ШЕКТЕ = #етістік. 1. Тежеу, ауыздықтау. 2. #жергілікті сөз. Қысқарту, азайту. 3. Шек қою. Шектейтін жақтау. #информатикалық. Мәтінде немесе графикада пайдаланылатын төртбұрышты кеңістік.
ШЕКТЕЙІН #шылау. жергілікті сөз. Дейін, шейін.
ШЕКТЕЛ = #етістік. 1. Қысқартылу, тежелу. 2. Шек қойылу, жол берілмеу.
ШЕКТЕЛУ деген ШЕКТЕЛУШІЛІК #зат есім. Шектеліп қалушылық.
ШЕКТЕЛІМ #зат есім. #экономикалық. Адамның қандай да болса құқықтарына қойылатын шектеулі шарт; ценз.
ШЕКТЕМЕ #зат есім. жергілікті сөз. Талдан тоқып жасалған мал қора.
ШЕКТЕН = #етістік. Тежелу, бойын аулақ ұстау.
ШЕКТЕНУ деген ШЕКТЕС #сын есім. қргелес, шекаралас, көршілес.
ШЕКТЕС = #етістік. 1. Шегі бір жерден келу, шекараласу. 2. Қатарласу, қатар болу.
ШЕКТЕСТІК #зат есім. Көршілестік, іргелестік.
ШЕКТЕСУ деген ШЕКТЕУ 1#омоним #зат есім. 1. Шек, шекара, меже. 2. #информатикалық. <ағыл. cоnstrаіnt, restrісtіоn> Компьютердің жұмыс істеу жылдамдығын шектейтін құрылғы немесе бағдарлама. Шектеу сызықтары. #әскери сөз. Ұрыс міндетін қою кезінде аға командир анықтайтын жергілікті жердегі шартты сызықтар.
ШЕКТЕУ 2#омоним деген ШЕКТЕУЖИЕКТІК #сын есім. кенісі. Мұнай жатынының шектеулері маңындағы белдемдерге орналасқан. Шектеужиектік сумен тотығу. #кен ісі. Тотығу ұңғымалары мұнай жатынының шектеулері маңындағы белдемдерге орналастырылуымен сипатталатын сумен тотығу әдістерінің жеке тәсілі.
ШЕКТЕУЛІ #сын есім. Тежеулі, өлшеулі. Шектеулі айырымды есептеу. мате м. Функцияның аргументі үздіксіз өзгереді деп ұйғарылатын дифференциалдық есептеу мен интегралдық есептеуден өзгеше – аргументі дискретті болып өзгеретін функцияларды зерттейтін математика саласы. Шектеулі акциялар. #экономикалық. Жай дивидендтер әкелетін, бірақ дауыс құқығын толық бермейтін немесе оны мүлдем бермейтін акциялар. Шектеулі жауапкершілік. #экономикалық. қске капитал салған меншік иесіне кәсіпорын (фирма) пассивтері үшін тек өзі салған капитал мөлшерінде ғана жауапкершілік жүктелетін заңды ереже. Шектеулі өсу стратегиясы. #экономикалық. Инфляцияны ескере отырып, бұрынғы мақсат деңгейінде бекітілген стратегиялық балама. Шектеулі шығындар. #экономикалық. Өнімнің қосымша өлшемін өндіру кезінде жұмсалатын қосымша шығындар.
ШЕКТЕУСЫРТТЫҚ #сын есім. кенісі. Өнімді қойнауқат жатын шекарасынан сырт орналасқан. Шектеусырттық алқап. #кен ісі. Өнімді қойнауқат түгелімен қойнауқаттық сумен қаныққан, жатын шекарасынан сырт орналасқан белдем. Шектеусырттық белдем. #кен ісі. Шектеусырттық алқап. Шектеусырттық ұңғыма. #кен ісі. Барланған мұнай және газ жатыны шектеуінің сырт өңірі аумағынан өнімді қойнауқатты тесіп өткен іздеу немесе барлау ұңғымасы.
ШЕКТЕУСІЗ #сын есім. Шексіз, шегі жоқ, шектелмеген. Шектеусіз ондық бөлшек. мате м. Әрқашан келесі таңбасы болғанымен, ең соңғы таңбасы көрсетілмейтін ондық бөлшек түрінде жазылған #санесім.
ШЕКТЕУІШ #зат есім. #информатикалық. <ағыл. delіmіter> 1. Литерлік жолдың не басқа лексеманың басы немесе соңын индекстейтін лексема. 2. Кейбір мәліметтер тізбегі соңының нышаны рөлінде шығатын мәліметтер элементі.
ШЕКТЕУІШТІК шектеуіштік сумен тотығу. #кен ісі. Мұнай жатынына су айдай отырып, мұнайлы қабаттың қойнауқаттық қысымы мөлшерін қалыпты жағдайда ұстап тұру тәсілі.
ШЕКТІ 1#омоним #сын есім. Шегі бар, шекарасы айқын. Шекті аралық. #информатикалық. <ағыл. crіtісаl regіоn> Басқа процестер тарапынан үзілмей орындалуға тиіс бағдарлама бөлігі. Шекті диаметр. #информатикалық. Жарылғыш зат оқтамының тұрақты дүмпуін қамтамасыз ететін оның ең кіші диаметрі. Шекті концентрация. #химиялық. Ерітіндідегі ерітілген заттардың максималь концентрациясы. Шекті өзіндік құн. #экономикалық. Өнімнің бір өлшеміне шаққанда өндіріс көлемін ұлғайту немесе азайту кезінде жұмсалатын толық шығынның көбейген не азайған түрі. Шекті пайдалылық. #экономикалық. Тұтынушы тауардың немесе қызметтің бір қосымша өлшемінен алатын қосымша пайдалылық. Шекті рауалы өнім. #экологиялық. Популяциядан (немесе экожүйеден) экологиялық тепетеңдікке нұқсан келтірмей алуға болатын биологиялық өнімнің шекті рауалы мөлшершамасы. Шeктi pауалы төгіндi. с у. Бақылаy пунктіндeгi cудың cапасын қамтамасыз eтy мақсатындa бeлгілi су объeктісi пунктіндe, кeсімдi yақыт iшіндe, бeкітілгeн peжім бойыншa баpыншa жоғаpы pауалы жібepілімдi ағынды cудағы заттeк масcасы. Шекті рауалы түсім. #экологиялық. Белгілі бір алаңға немесе көлемге кесімді бір уақыт ішінде келіп түсетін, нормативте белгіленген шекті рауалы концентрация мөлшерінен аспайтын ластағыштар ағыны. Шекті рауалы шығарынды. #экологиялық. Жермен астасқан ауа қабатындағы негізден не негіздер тобынан түскен ластағыш заттектің шамасы тұрғындарға, жануарлар мен өсімдіктер әлеміне арналған сапасының нормативінен аспайтындай етіп белгіленген ғылыми-техникалық норматив. Шекті салмақ. #әскери сөз. Берілген траектория бойынша белгіленген арақашықтыққа ракетамен жеткізуге болатын ену құралдары мен ыдырату және кездеу құрылғысындағы оқтұмсықтың максимум салмағы.
ШЕКТІ-МҮМКІН : шектімүмкін концентрация. #химиялық. а) Технологиялық, экологиялық, санитарлық т.б. нормалар тұрғысынан алғанда асуға болмайтын қоспадағы кез келген компоненттің концентрациясының шартты мөлшері. ә) Күнделікті өте ұзақ уақыттар бойында әсер етсе де ағзаға зиян келтірмейтін, тұқымына кесір келтірмейтін заттың ауадағы, судағы, тағамдық өнімдердегі т.б. максималды концентрациясы.
ШЕКТІ 2#омоним #шылау. жергілікті сөз. Шейін, дейін.
ШЕКТІК #сын есім. Шекке қатысты, шекке тән.
ШЕКТІЛІК #зат есім. #философиялық. Объективті дүниенің бір-бірімен тығыз байланыстағы қарама-қарсы өлшемге сыйымдылық мөлшерін білдіретін материалистік категориялар.
ШЕКТІР сапар шектірді. Жолға шығарды, сапарға шығарды.
ШЕКТЕЙІН #шылау. жергілікті сөз. Дейін, шейін.
ШЕКТЕЛ = #етістік. 1. Қысқартылу, тежелу. 2. Шек қойылу, жол берілмеу.
ШЕКТЕЛУ деген ШЕКТЕЛУШІЛІК #зат есім. Шектеліп қалушылық.
ШЕКТЕЛІМ #зат есім. #экономикалық. Адамның қандай да болса құқықтарына қойылатын шектеулі шарт; ценз.
ШЕКТЕМЕ #зат есім. жергілікті сөз. Талдан тоқып жасалған мал қора.
ШЕКТЕН = #етістік. Тежелу, бойын аулақ ұстау.
ШЕКТЕНУ деген ШЕКТЕС #сын есім. қргелес, шекаралас, көршілес.
ШЕКТЕС = #етістік. 1. Шегі бір жерден келу, шекараласу. 2. Қатарласу, қатар болу.
ШЕКТЕСТІК #зат есім. Көршілестік, іргелестік.
ШЕКТЕСУ деген ШЕКТЕУ 1#омоним #зат есім. 1. Шек, шекара, меже. 2. #информатикалық. <ағыл. cоnstrаіnt, restrісtіоn> Компьютердің жұмыс істеу жылдамдығын шектейтін құрылғы немесе бағдарлама. Шектеу сызықтары. #әскери сөз. Ұрыс міндетін қою кезінде аға командир анықтайтын жергілікті жердегі шартты сызықтар.
ШЕКТЕУ 2#омоним деген ШЕКТЕУЖИЕКТІК #сын есім. кенісі. Мұнай жатынының шектеулері маңындағы белдемдерге орналасқан. Шектеужиектік сумен тотығу. #кен ісі. Тотығу ұңғымалары мұнай жатынының шектеулері маңындағы белдемдерге орналастырылуымен сипатталатын сумен тотығу әдістерінің жеке тәсілі.
ШЕКТЕУЛІ #сын есім. Тежеулі, өлшеулі. Шектеулі айырымды есептеу. мате м. Функцияның аргументі үздіксіз өзгереді деп ұйғарылатын дифференциалдық есептеу мен интегралдық есептеуден өзгеше – аргументі дискретті болып өзгеретін функцияларды зерттейтін математика саласы. Шектеулі акциялар. #экономикалық. Жай дивидендтер әкелетін, бірақ дауыс құқығын толық бермейтін немесе оны мүлдем бермейтін акциялар. Шектеулі жауапкершілік. #экономикалық. қске капитал салған меншік иесіне кәсіпорын (фирма) пассивтері үшін тек өзі салған капитал мөлшерінде ғана жауапкершілік жүктелетін заңды ереже. Шектеулі өсу стратегиясы. #экономикалық. Инфляцияны ескере отырып, бұрынғы мақсат деңгейінде бекітілген стратегиялық балама. Шектеулі шығындар. #экономикалық. Өнімнің қосымша өлшемін өндіру кезінде жұмсалатын қосымша шығындар.
ШЕКТЕУСЫРТТЫҚ #сын есім. кенісі. Өнімді қойнауқат жатын шекарасынан сырт орналасқан. Шектеусырттық алқап. #кен ісі. Өнімді қойнауқат түгелімен қойнауқаттық сумен қаныққан, жатын шекарасынан сырт орналасқан белдем. Шектеусырттық белдем. #кен ісі. Шектеусырттық алқап. Шектеусырттық ұңғыма. #кен ісі. Барланған мұнай және газ жатыны шектеуінің сырт өңірі аумағынан өнімді қойнауқатты тесіп өткен іздеу немесе барлау ұңғымасы.
ШЕКТЕУСІЗ #сын есім. Шексіз, шегі жоқ, шектелмеген. Шектеусіз ондық бөлшек. мате м. Әрқашан келесі таңбасы болғанымен, ең соңғы таңбасы көрсетілмейтін ондық бөлшек түрінде жазылған #санесім.
ШЕКТЕУІШ #зат есім. #информатикалық. <ағыл. delіmіter> 1. Литерлік жолдың не басқа лексеманың басы немесе соңын индекстейтін лексема. 2. Кейбір мәліметтер тізбегі соңының нышаны рөлінде шығатын мәліметтер элементі.
ШЕКТЕУІШТІК шектеуіштік сумен тотығу. #кен ісі. Мұнай жатынына су айдай отырып, мұнайлы қабаттың қойнауқаттық қысымы мөлшерін қалыпты жағдайда ұстап тұру тәсілі.
ШЕКТІ 1#омоним #сын есім. Шегі бар, шекарасы айқын. Шекті аралық. #информатикалық. <ағыл. crіtісаl regіоn> Басқа процестер тарапынан үзілмей орындалуға тиіс бағдарлама бөлігі. Шекті диаметр. #информатикалық. Жарылғыш зат оқтамының тұрақты дүмпуін қамтамасыз ететін оның ең кіші диаметрі. Шекті концентрация. #химиялық. Ерітіндідегі ерітілген заттардың максималь концентрациясы. Шекті өзіндік құн. #экономикалық. Өнімнің бір өлшеміне шаққанда өндіріс көлемін ұлғайту немесе азайту кезінде жұмсалатын толық шығынның көбейген не азайған түрі. Шекті пайдалылық. #экономикалық. Тұтынушы тауардың немесе қызметтің бір қосымша өлшемінен алатын қосымша пайдалылық. Шекті рауалы өнім. #экологиялық. Популяциядан (немесе экожүйеден) экологиялық тепетеңдікке нұқсан келтірмей алуға болатын биологиялық өнімнің шекті рауалы мөлшершамасы. Шeктi pауалы төгіндi. с у. Бақылаy пунктіндeгi cудың cапасын қамтамасыз eтy мақсатындa бeлгілi су объeктісi пунктіндe, кeсімдi yақыт iшіндe, бeкітілгeн peжім бойыншa баpыншa жоғаpы pауалы жібepілімдi ағынды cудағы заттeк масcасы. Шекті рауалы түсім. #экологиялық. Белгілі бір алаңға немесе көлемге кесімді бір уақыт ішінде келіп түсетін, нормативте белгіленген шекті рауалы концентрация мөлшерінен аспайтын ластағыштар ағыны. Шекті рауалы шығарынды. #экологиялық. Жермен астасқан ауа қабатындағы негізден не негіздер тобынан түскен ластағыш заттектің шамасы тұрғындарға, жануарлар мен өсімдіктер әлеміне арналған сапасының нормативінен аспайтындай етіп белгіленген ғылыми-техникалық норматив. Шекті салмақ. #әскери сөз. Берілген траектория бойынша белгіленген арақашықтыққа ракетамен жеткізуге болатын ену құралдары мен ыдырату және кездеу құрылғысындағы оқтұмсықтың максимум салмағы.
ШЕКТІ-МҮМКІН : шектімүмкін концентрация. #химиялық. а) Технологиялық, экологиялық, санитарлық т.б. нормалар тұрғысынан алғанда асуға болмайтын қоспадағы кез келген компоненттің концентрациясының шартты мөлшері. ә) Күнделікті өте ұзақ уақыттар бойында әсер етсе де ағзаға зиян келтірмейтін, тұқымына кесір келтірмейтін заттың ауадағы, судағы, тағамдық өнімдердегі т.б. максималды концентрациясы.
ШЕКТІ 2#омоним #шылау. жергілікті сөз. Шейін, дейін.
ШЕКТІК #сын есім. Шекке қатысты, шекке тән.
ШЕКТІЛІК #зат есім. #философиялық. Объективті дүниенің бір-бірімен тығыз байланыстағы қарама-қарсы өлшемге сыйымдылық мөлшерін білдіретін материалистік категориялар.
ШЕКТІР сапар шектірді. Жолға шығарды, сапарға шығарды.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий