Толковый словарь

Толковый словарь казахского языка: Тірес>

ҚОРЕКТІК-ТІРЕКТІК : қоректік-тіректік ұлпа. #биологиялық. Көпжасушалы жануарлар ағзасында ұрықтық дамудың алғашқы сатыларындаақ эпителий ұлпаларымен қатар жетілетін ұлпа.
ТІРЕ = #етістік. 1. Таяп қою, тақау, сүйеу. 2. істің ретін, бағытын бір нәрсеге апарып нұсқау, ыңғайлау. Тірерге тұяқ қалдырмады [ қоймады ]. Малдан жұрдай етті, ештеңе қалдырмады. Тіреп тұр. Бір істің тұтқасын ұстап тұр деген мағынада.
ТІРЕК #зат есім. 1. Үй, қора, шахта т.б. бел ағаштарын тіреп қоятын тірек ағаш. 2. #ауыспалы мағына. Сүйенер сүйеніш, таяныш. Тірегі жоқ. Сүйенері жоқ, панасыз. Тірек пункті. #әскери сөз. Инженерлік тұрғыдан жабдықталған, атыс құралдарымен толық жасақталған айнала қорғанысқа бейімделген жергілікті жер өңірі, қорғаныс позицияларының (қорғаныс ауданының) бір бөлігі. Тірек сырық. Жеміс ағаштарының бұтағынан жеміс түсіруге лайықталған ұшы айыр сырық. Тірек табан. #техникалық. Ауылшаруашылығы мәшинесінің тетігі. Тірек ұлпа. #ботаникалық. Өсімдікке беріктік қасиет беретін ұлпа.
ТІРЕКСІЗ #сын есім. Сүйенер сүйеніші жоқ, таянышсыз.
ТІРЕКТЕ = #етістік. Негіздеу, тиянақтау.
ТІРЕКТЕН = #етістік. Негіздену, тиянақтану.
ТІРЕКТЕНУ деген ТІРЕКТЕУ деген ТІРЕКТІ #сын есім. Тиянақты, табанды, сенімді. Тіректі геодезиялық тор. геодез. Жер бетінде топографиялық түсірімдер мен геодезиялық өлшеулер жүргізу негізінде тірек пунктінің қызметін атқаратын нүктелер жүйесі.
ТІРЕЛ = #етістік. 1. Таяп қойылу, тақалу, сүйелу. 2. Тиіп тұру. 3. #ауыспалы мағына. Тірек етілу, негізделу.
ТІРЕЛТ = #етістік. Бір нәрсеге сүйету.
ТІРЕЛТУ деген ТІРЕЛУ деген ТІРЕЛІС = #етістік. Тақалысу, тіресу.
ТІРЕЛІСУ деген ТІРЕМЕ 1#омоним #зат есім. Аяқкиімнің шажамайы тұсынан сынып кетпеуін қамтамасыз ететін, өкшесі мен табан аралығына ұлтарақ астынан салынатын жайпақ жұқа темір.
ТІРЕМЕ 2#омоним: тіреме таужыныс қысымы. #кен ісі. Тазартып қазу жұмыстары, жер асты қазбаларын жүргізу кезінде таужыныстар массивінің үстінде жатқан таужыныстар массасының реттелуі нәтижесінде қопарылған таужыныстарға, пайдалы қазылымдар массиві мен кентіректерге түсетін қысым.
ТІРЕН = #етістік. #сөйлеу. Таяну, сүйену.
ТІРЕНУ деген ТІРЕНІШ #зат есім. 1. Сүйенетін зат, таяныш, тірек. 2. #ауыспалы мағына. Арқа сүйер сенімді адам.
ТІРЕС = #етістік. 1. Бірбірімен қақтығысу, күш таластырып сіресу, арпалысу, егесу. 2. Сығылысу, тығылысу.
ТІРЕСТІР = #етістік. Сығылыстыру, тығылыстыру.
ТІРЕСТІРУ деген ТІРЕСТІРІЛ = #етістік. Тақастырылу, сүйеттірілу.
ТІРЕСТІРІЛУ деген ТІРЕСУ деген ТІРЕТ = #етістік. Бір нәрсеге сүйету.
ТІРЕТУ деген ТІРЕУ 1#омоним #зат есім. 1. Үйдің, қораның т.б. бел ағашы майысып я құлап түспеуі үшін астынан тік қоятын таяныш, бағана. 2. Қолмен ұстап не тіреп сүйенетін #зат есім. 3. #ауыспалы мағына. Сүйенер сүйеніш, сенімді таяныш, тірек. Тіреу бақан. #этнографиялық. Киіз үй тіккенде қолданылатын бақанның түрі. Тіреу болды. Медеу, сүйеу болды.
ТІРЕУ 2#омоним деген ТІРЕУЛЕН = #етістік. Жиналу, толаю, күшею.
ТІРЕУЛІ #сын есім. Тірелген, тіреп қойылған, тақалған.
ТІРЕУЛІК #сын есім. Тіреуге жарайтын, тіреу боларлық.
ТІРЕУСІЗ #сын есім. Тіреуі жоқ, тіреу қойылмаған, сүйеусіз.
ТІРЕУШІ #зат есім. Тіреу қоюшы, тіреу салушы маман.
ТІРЕУІШ #зат есім. Тіреу ретінде қойылатын діңгек, сырық.