Толковый словарь казахского языка: Тілес>
АРМАН-ТІЛЕК #зат есім. Бар арманы мен тілегi.
БАТА-ТІЛЕК #зат есім. Бата мен тілектің жинақтық атауы.
ДҰҒА-ТІЛЕК #зат есім.#діни. Алланың рақымы үшін жасаған ғибадаттар мен сұрау, тілектер.
ТАЛАП-ТІЛЕК #зат есім. 1. Алдына қойған, жетсем деген арман, мақсат. 2. Мұқтаж, қажеттілік.
ТІЛЕГЕЙ-ТЕҢІЗ #сын есім. 1. Ұшы-қиыры жоқ, көз жеткісіз. 2. Орасан көп, есепсіз.
ТІЛЕ = #етістік. 1. Бір істің орындалуын қажет етіп, сәті түсуін қалау, жалбарына сұрау, жалынышты күйде өтіну. 2. Тілек білдіру.
ТІЛЕК #зат есім. 1. Көңілдегі көрікті ой, орындалмақ игі арман, ұлы мақсат, мүдде. 2. істің орындалуы жайлы, болмаса басқа да оқиға бойынша өтініш, талап. Тiлегi [ тілеуi ] қабыл болды. Ойлаған, аңсаған арманы орындалды, дегенi болды. Тілегі қосылды. Арманы бір жерден шықты, тілекниеті орындалды. Тілегін берді [ орындады, қабыл қылды ]. Дегені болды, мақсатына жетті. Тілегіне жетті. Арманмақсаты орындалды, жақсылық көрді. Тілегін тіледі. Біреудің қамын жеді, амандығын, ісінің оңға басуын қалады, іштей тілектес болды. Тілегіңе жет [ тілегің қабыл болсын ]. #алғыс сөз. Арманмақсатың орындалсын, жақсылық көр деген мағынада. Тілегі табылды. Тілегі орындалды, қабыл болды. Тілегі түзу. Ниеті дұрыс. Тілегі үзілді. Солай болсаау деген арман, ойы болмай қалды. Тілек айтты [ қылды, тіледі, қосты ]. Бата берді, алғыс айтты, жақсы ниет білдірді. Тiлек арқалады. стил ь. Тiледi, iштей үміттендi. Тілек білдірді [ етті ]. Ниет, ықылас көрсетті. Тiлек білдірушi. к i т. Ынталанушы, ниетi бар, қатысқысы келетін. Тілек етті. Арманмүддесін білдірді, өтінді. Тілек қосты. Тілектестік білдірді.
ТІЛЕК-БАТА #зат есім. #сөйлеу. Бататілек.
ТІЛЕК-НИЕТ #зат есім. көңілден шыққан тілек пен ниеттің жинақтық атауы.
ТІЛЕКСІЗ #сын есім. Тілегі жоқ, ниетсіз.
ТІЛЕК-ТАЛАП #зат есім. Белгілі бір бақытқа негізделген ойпікір, қажеттілікке сай мүдде-мұрат.
ТІЛЕКТЕС #сын есім. Мақсаттас, армандас, мүдделес. 2. Тілегі бір, ниеттес, қолдайтын.
ТІЛЕКТЕСТІК #зат есім. Бір белгілі іс барысында ниеттестік, мақсаттастық, мүдделестік.
ТІЛЕКТІ #сын есім. Арманмақсаты, оймұраты, мүддесі, ниеті бір, тілектес.
ТІЛЕК-ШАҒЫМ #зат есім. құқы қ. Кредитордың қарызды қайтару, зиянды өтеу, айыппұлды төлеу, жеткізілген өнімнің, сатылған заттың, орындалған жұмыстың кемшіліктерін жою туралы борышкерге қоятын талаптілегі.
ТІЛЕКШІ #зат есім. Біреудің абыройы арта беруін тілеуші, тілектес адам.
ТІЛЕМСЕК #сын есім. Біреуге емінген сұрамсақ, сұраншақ, тіленшек.
ТІЛЕМСЕКТЕН = #етістік. Біреуге емініп қайыршыдай сұрамсақтану, тіленшектену.
ТІЛЕМСЕКТЕНУ деген ТІЛЕМСЕКТЕУ #сын есім. Емініп сұрана беретін, тіленшек.
ТІЛЕМІШ #зат есім. #зоологиялық. Шөлді мекен ететін жамансары туысына жататын ірі жыртқыш құс.
ТІЛЕН = #етістік. 1. Өз еркімен, ықтиярымен сұрану, өтіну. 2. Жұрттан емініп бірдеме сұрау, тілемсектену.
ТІЛЕНДІР = #етістік. Біреуден емініп бірдеме сұраттыру, тілемсектендіру.
ТІЛЕНДІРУ деген ТІЛЕНТ = #етістік. Жалынып бірдеме сұрату, тілемсектету.
ТІЛЕНТУ деген ТІЛЕНУ деген ТІЛЕНУШІ #зат есім. Белгілі бір істің орындалуын тілеуші, сұранушы.
ТІЛЕНШЕК #сын есім. Сұраншақ, сұрамсақ. Тіленшек қозы. Үнемі әр қойға жағыстырылып өсірілген қозы, басқа қойды емізіп, тойындырсаң да, қыр соңынан қалмай, маңырай еріп жүретіні.
ТІЛЕНШЕКТІК #зат есім. Әр нәрсені бір сұрап тілемсектенушілік, сұрампаздық.
ТІЛЕНШІ #зат есім. #көнерген сөз. Ел аралап, қайыр-садақа сұраған тілемсек қайыршы.
ТІЛЕНШІЛЕН = #етістік. Елжұрттан әр нәрсені сұрану, тілемсектену.
ТІЛЕНШІЛЕНУ деген ТІЛЕНШІЛІК #зат есім. Елжұрттан, әркімнен көзін сатып, не болса, соны сұраушылық, қайыршылық.
ТІЛЕРСЕК #зат есім. #сөйлеу. Тірсек. Тілерсек жең шапан. Жеңі ұзын болып келетін шапанның түрі. Тілерсектен қан кешті. Басынан қиындық өткізді, ауыр азап көрді.
ТІЛЕРСЕКТЕ = #етістік. Тілерсекке дейін кешу.
ТІЛЕРСЕКТЕУ деген ТІЛЕС = #етістік. Тілек айтысу, оң ниет білдірісу, тілектес болу.
ТІЛЕСУ деген ТІЛЕТ = #етістік. Тілек білдірту, ниет байқату.
ТІЛЕТКІЗ = #етістік. Тілек білдірткізу, ниет байқатқызу.
ТІЛЕТКІЗУ деген ТІЛЕТУ деген ТІЛЕУ 1#омоним #зат есім. Адал ниет, ақ көңілден шыққан ізгі тілек, тәтті үміт, нысаналы арман-мақсат. Тілеу қосты. Тілектестік білдірді. Тілеу той. #жергілікті сөз. Үлкендердің батасын, елдің тілегін алу үшін дастарқан жайылып, жасалатын той. Тілеуі кесілгір [ құрғыр ]. #қарғыс сөз. Үмітің үзілгір, ісің оңбағыр. Тілеуі кесілді. Тілегіне жете алмады, үміті үзілді. Тілеуі қабыл болды. Ойлаған арманмақсаты жүзеге асты, тілегі орындалды. Тілеуін кесті. Тілегіне жете алмады, үмітін үзді, дегенін болдырмады, үміті, арманы орындалмады. Тілеуін тіледі. Біреудің амандығын, ісінің оңға басуын қалады, іштей тілектес болды. Тілеуіңді бергір. а л ғ. Арманмақсатың орындалсын, үмітің ақталсын.
ТІЛЕУ 2#омоним деген ТІЛЕУҚОР #сын есім. Жанкүйер, жанашыр боп, жақсылық ойлайтын тілектес (адам). // Тілектес адам.
ТІЛЕУЛЕС #сын есім. Тілектес, тілеуқор.
ТІЛЕУЛЕСТІК #зат есім. Ақ ниет, адал тілектестік.
ТІЛЕУСІЗ #сын есім. Үмітсіз, үміт үзген.
ТІЛЕУТОЙ #зат есім. #этнографиялық. жергілікті сөз. Ауыл қарияларының батасын, халықтың тілегін алу үшін дастарқан жайылып, жасалатын той.
ТІЛЕУШІ #зат есім. Қайыршы, тіленші.
ҮМІТ-ТІЛЕК #зат есім. Дәмелі арман, мақсат.
БАТА-ТІЛЕК #зат есім. Бата мен тілектің жинақтық атауы.
ДҰҒА-ТІЛЕК #зат есім.#діни. Алланың рақымы үшін жасаған ғибадаттар мен сұрау, тілектер.
ТАЛАП-ТІЛЕК #зат есім. 1. Алдына қойған, жетсем деген арман, мақсат. 2. Мұқтаж, қажеттілік.
ТІЛЕГЕЙ-ТЕҢІЗ #сын есім. 1. Ұшы-қиыры жоқ, көз жеткісіз. 2. Орасан көп, есепсіз.
ТІЛЕ = #етістік. 1. Бір істің орындалуын қажет етіп, сәті түсуін қалау, жалбарына сұрау, жалынышты күйде өтіну. 2. Тілек білдіру.
ТІЛЕК #зат есім. 1. Көңілдегі көрікті ой, орындалмақ игі арман, ұлы мақсат, мүдде. 2. істің орындалуы жайлы, болмаса басқа да оқиға бойынша өтініш, талап. Тiлегi [ тілеуi ] қабыл болды. Ойлаған, аңсаған арманы орындалды, дегенi болды. Тілегі қосылды. Арманы бір жерден шықты, тілекниеті орындалды. Тілегін берді [ орындады, қабыл қылды ]. Дегені болды, мақсатына жетті. Тілегіне жетті. Арманмақсаты орындалды, жақсылық көрді. Тілегін тіледі. Біреудің қамын жеді, амандығын, ісінің оңға басуын қалады, іштей тілектес болды. Тілегіңе жет [ тілегің қабыл болсын ]. #алғыс сөз. Арманмақсатың орындалсын, жақсылық көр деген мағынада. Тілегі табылды. Тілегі орындалды, қабыл болды. Тілегі түзу. Ниеті дұрыс. Тілегі үзілді. Солай болсаау деген арман, ойы болмай қалды. Тілек айтты [ қылды, тіледі, қосты ]. Бата берді, алғыс айтты, жақсы ниет білдірді. Тiлек арқалады. стил ь. Тiледi, iштей үміттендi. Тілек білдірді [ етті ]. Ниет, ықылас көрсетті. Тiлек білдірушi. к i т. Ынталанушы, ниетi бар, қатысқысы келетін. Тілек етті. Арманмүддесін білдірді, өтінді. Тілек қосты. Тілектестік білдірді.
ТІЛЕК-БАТА #зат есім. #сөйлеу. Бататілек.
ТІЛЕК-НИЕТ #зат есім. көңілден шыққан тілек пен ниеттің жинақтық атауы.
ТІЛЕКСІЗ #сын есім. Тілегі жоқ, ниетсіз.
ТІЛЕК-ТАЛАП #зат есім. Белгілі бір бақытқа негізделген ойпікір, қажеттілікке сай мүдде-мұрат.
ТІЛЕКТЕС #сын есім. Мақсаттас, армандас, мүдделес. 2. Тілегі бір, ниеттес, қолдайтын.
ТІЛЕКТЕСТІК #зат есім. Бір белгілі іс барысында ниеттестік, мақсаттастық, мүдделестік.
ТІЛЕКТІ #сын есім. Арманмақсаты, оймұраты, мүддесі, ниеті бір, тілектес.
ТІЛЕК-ШАҒЫМ #зат есім. құқы қ. Кредитордың қарызды қайтару, зиянды өтеу, айыппұлды төлеу, жеткізілген өнімнің, сатылған заттың, орындалған жұмыстың кемшіліктерін жою туралы борышкерге қоятын талаптілегі.
ТІЛЕКШІ #зат есім. Біреудің абыройы арта беруін тілеуші, тілектес адам.
ТІЛЕМСЕК #сын есім. Біреуге емінген сұрамсақ, сұраншақ, тіленшек.
ТІЛЕМСЕКТЕН = #етістік. Біреуге емініп қайыршыдай сұрамсақтану, тіленшектену.
ТІЛЕМСЕКТЕНУ деген ТІЛЕМСЕКТЕУ #сын есім. Емініп сұрана беретін, тіленшек.
ТІЛЕМІШ #зат есім. #зоологиялық. Шөлді мекен ететін жамансары туысына жататын ірі жыртқыш құс.
ТІЛЕН = #етістік. 1. Өз еркімен, ықтиярымен сұрану, өтіну. 2. Жұрттан емініп бірдеме сұрау, тілемсектену.
ТІЛЕНДІР = #етістік. Біреуден емініп бірдеме сұраттыру, тілемсектендіру.
ТІЛЕНДІРУ деген ТІЛЕНТ = #етістік. Жалынып бірдеме сұрату, тілемсектету.
ТІЛЕНТУ деген ТІЛЕНУ деген ТІЛЕНУШІ #зат есім. Белгілі бір істің орындалуын тілеуші, сұранушы.
ТІЛЕНШЕК #сын есім. Сұраншақ, сұрамсақ. Тіленшек қозы. Үнемі әр қойға жағыстырылып өсірілген қозы, басқа қойды емізіп, тойындырсаң да, қыр соңынан қалмай, маңырай еріп жүретіні.
ТІЛЕНШЕКТІК #зат есім. Әр нәрсені бір сұрап тілемсектенушілік, сұрампаздық.
ТІЛЕНШІ #зат есім. #көнерген сөз. Ел аралап, қайыр-садақа сұраған тілемсек қайыршы.
ТІЛЕНШІЛЕН = #етістік. Елжұрттан әр нәрсені сұрану, тілемсектену.
ТІЛЕНШІЛЕНУ деген ТІЛЕНШІЛІК #зат есім. Елжұрттан, әркімнен көзін сатып, не болса, соны сұраушылық, қайыршылық.
ТІЛЕРСЕК #зат есім. #сөйлеу. Тірсек. Тілерсек жең шапан. Жеңі ұзын болып келетін шапанның түрі. Тілерсектен қан кешті. Басынан қиындық өткізді, ауыр азап көрді.
ТІЛЕРСЕКТЕ = #етістік. Тілерсекке дейін кешу.
ТІЛЕРСЕКТЕУ деген ТІЛЕС = #етістік. Тілек айтысу, оң ниет білдірісу, тілектес болу.
ТІЛЕСУ деген ТІЛЕТ = #етістік. Тілек білдірту, ниет байқату.
ТІЛЕТКІЗ = #етістік. Тілек білдірткізу, ниет байқатқызу.
ТІЛЕТКІЗУ деген ТІЛЕТУ деген ТІЛЕУ 1#омоним #зат есім. Адал ниет, ақ көңілден шыққан ізгі тілек, тәтті үміт, нысаналы арман-мақсат. Тілеу қосты. Тілектестік білдірді. Тілеу той. #жергілікті сөз. Үлкендердің батасын, елдің тілегін алу үшін дастарқан жайылып, жасалатын той. Тілеуі кесілгір [ құрғыр ]. #қарғыс сөз. Үмітің үзілгір, ісің оңбағыр. Тілеуі кесілді. Тілегіне жете алмады, үміті үзілді. Тілеуі қабыл болды. Ойлаған арманмақсаты жүзеге асты, тілегі орындалды. Тілеуін кесті. Тілегіне жете алмады, үмітін үзді, дегенін болдырмады, үміті, арманы орындалмады. Тілеуін тіледі. Біреудің амандығын, ісінің оңға басуын қалады, іштей тілектес болды. Тілеуіңді бергір. а л ғ. Арманмақсатың орындалсын, үмітің ақталсын.
ТІЛЕУ 2#омоним деген ТІЛЕУҚОР #сын есім. Жанкүйер, жанашыр боп, жақсылық ойлайтын тілектес (адам). // Тілектес адам.
ТІЛЕУЛЕС #сын есім. Тілектес, тілеуқор.
ТІЛЕУЛЕСТІК #зат есім. Ақ ниет, адал тілектестік.
ТІЛЕУСІЗ #сын есім. Үмітсіз, үміт үзген.
ТІЛЕУТОЙ #зат есім. #этнографиялық. жергілікті сөз. Ауыл қарияларының батасын, халықтың тілегін алу үшін дастарқан жайылып, жасалатын той.
ТІЛЕУШІ #зат есім. Қайыршы, тіленші.
ҮМІТ-ТІЛЕК #зат есім. Дәмелі арман, мақсат.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий