Толковый словарь казахского языка: Сырғы>
СЫРҒА #зат есім. 1. #зергерлік. Әртүрлі қымбат металдар мен асыл тастардан (алтын, күміс, гауһар, жақұт, лағүл т.б.) жасалған, сән үшін әйелдердің құлағына тағатын әшекей #зат есім. 2. Малдың құлағына бекітетін нөмірлі қаңылтыр, ен. Сырға ен. #жергілікті сөз. Құлақтың арт жағынан, алдыңғы жағынан, шетінен тілініп, салынған ен. Сырға салу. #этнографиялық. Күйеу жақтан құда түсуге келген кісілердің қалыңдықтың құлағына сырға салып, қызды алып кететін күнді белгілейтін жоралғысы. Сырғасы тайды. Ат оқыс жығылғаннан артқы аяғындағы сырға буыны орнынан қозғалып кетуі.
СЫРҒАГҮЛ <лат. inflоresсentіa> #зат есім. ботаникалық. Еменнің, талдың, теректің салбырап өсетін масақ, шашақ тәрізді гүл шоғыры.
СЫРҒАҚ 1#омоним #зат есім. 1. Қарсыз қара суықта жер бетін басқан жылтыр көк мұз. 2. Қатып қалатын, қар аралас жаңбыр.
СЫРҒАҚ 2#омоним #сын есім. Табансыз, тұрақсыз, жеңілтек. Сырғақ жүрді. Шеттеп, қашып жүретін болды. Сырғақ сөйледі. Сырғыта, қашқақтай айтты.
СЫРҒАҚСУ деген СЫРҒАҚСЫ = #етістік. Сырғақтау, сырттап, қашқақтау, шеттеу.
СЫРҒАҚСЫТ = #етістік. Ысыру, ығыстыру.
СЫРҒАҚСЫТУ деген СЫРҒАҚТА = #етістік. 1. Сырғақсу, сырттап, қашқақтау, шеттеп жүру. 2. Созбақтау, үзілтіпсозылту.
СЫРҒАҚТАТ = #етістік. Ығыстыру, кейінге шегеру.
СЫРҒАҚТАТУ деген СЫРҒАҚТАУ деген СЫРҒАЛА 1#омоним= #етістік. Малдың құлағына сырға тағу, салу.
СЫРҒАЛА 2#омоним= #етістік. Алыстан тору, төңіректеу, сығалау.
СЫРҒАЛАН = #етістік. Сырға салып әдемілену, сырға тағыну.
СЫРҒАЛАНУ деген СЫРҒАЛАУ деген СЫРҒАЛЫ 1#омоним #зат есім. #өсімдік. жергілікті сөз. Жабайы жоңышқаның бір түрі.
СЫРҒАЛЫ 2#омоним #сын есім. Сырға таққан, сырғасы бар. // #этнографиялық. Айттырылған, құда түскен қыз, бойжеткен.
СЫРҒАЛЫҚ #зат есім. анатомиялық. Құлақтың сырға өткізетін жұқа жері, қаумет.
СЫРҒАЛЫТАЛ #зат есім. #өсімдік. жергілікті сөз. Жыңғыл.
СЫРҒАНА = #етістік. 1. Жоғарыдан ылдиға қарай, қар үстінде аяқпен, шанамен зулау, сырғып түсу. 2. Жылмағай нәрсені ұстап, төмен қарай зулап түсу. 3. Құлдилау, төмен қарай зуылдау. 4. #ауыспалы мағына. Өту, зымырау (уақыт). 5. #ауыспалы мағына. Тұрақтамау, байыздамау.
СЫРҒАНАҚ #зат есім. Коньки, шанамен сырғанайтын жер; мұз айдыны. // Тайғақ, баянсыз, тайғанақ; тұрақсыз. Сырғанақ тепті. коньки, шанамен сырғанады.
СЫРҒАНАҚТА = #етістік. Қайта-қайта тайғанақтау.
СЫРҒАНАҚТАТ = #етістік. Созбалақтау, қашқалақтау.
СЫРҒАНАҚТАТУ деген СЫРҒАНАҚТАУ деген СЫРҒАНАҚШЫ #зат есім. Сырғанаушы, конькиші.
СЫРҒАНАҚЫШ #зат есім. #зергерлік. Шашақты, үшбұрышты тұмары бар сырға тәрізді өрнек.
СЫРҒАНАС = #етістік. Сырғанақ тебісу.
СЫРҒАНАСУ деген СЫРҒАНАТ = #етістік. Ұшырту, зырылдату.
СЫРҒАНАТУ деген СЫРҒАНАТТЫР = #етістік. Сырғанақ тептіру.
СЫРҒАНАТТЫРУ деген СЫРҒАНАУ деген СЫРҒАНАУШЫ #зат есім. Сырғанақ тебуші, сырғанақшы.
СЫРҒАНАУЫҚ #сын есім. Сусыма, сусылдақ.
СЫРҒАТЕРУ #зат есім. #қолөнер. Шашақты, тұмаршалы сырға тәрізді өрнек.
СЫРҒАТОЙ #зат есім. #этнографиялық. Ертеректе сәбиі тоқтамаған жағдайда баланың құлағына сырға салатын ғұрып.
СЫРҒАУЫЛ #зат есім. Үйдің төбесін жабуға т.б. арналған жіңішкелеу келген ұзын ағаш, сырық.
СЫРҒАУЫЛДАЙ #сын есім. Сырғауыл сияқты ұпұзын, сорайған.
СЫРҒАУЫЛДЫҚ #сын есім. Сырғауыл боларлық.
СЫРҒАШЕШЕК #зат есім. #өсімдік. Тегеурінгүлдің бойы биік түрі; биік тегеурінгүл.
СЫРҒИ #сын есім. Суайт, өтірікші.
СЫРҒИЯ #сын есім. сөйлеу. Сырғи.
СЫРҒУ деген СЫРҒЫ #зат есім. жергілікті сөз. Бидайды сырып үйетін ағаш құрал.
СЫРҒЫ = #етістік. Бір орында тұрмау, жылжу, ысырылу.
СЫРҒЫҒЫШТЫҚ #зат есім. #техникалық. Материалдардағы тұрақты күш әсерінен болатын үздіксіз пластикалық деформация.
СЫРҒЫЗ = #етістік. Сырып тіккізу, тіктіру.
СЫРҒЫЗУ деген СЫРҒЫМА #зат есім. Желдің, боранның әсерінен сусып, жылжыған құм, қар; сусыма. Сырғыма боран. Қарды үрлеп жер бауырлай соғатын боран.
СЫРҒЫМАЛЫ #сын есім. Жылжымалы, сусымалы. Сырғымалы баға. #экономикалық. Ұзақ мерзімде дайындалатын бұйымдар жөніндегі сауда мәмілелерінде белгіленетін, осы ұйымдарды дайындау үшін қажет уақыт кезеңінде орын алған өндіріс шығындарындағы өзгерістерді ескеруге мүмкіндік беретін сырғақтау қағидаты негізінде есептелетін баға.
СЫРҒЫН #зат есім. #өсімдік. Аюқұлақтың бір түрі: әсемдік үшін қолдан өсірілетін сәнді өсімдік.
СЫРҒЫҢҚЫРА = #етістік. Ысырылыңқырау, жылжыңқырау.
СЫРҒЫТ 1#омоним= #етістік. 1. Ысыру, итеру. 2. Зырылдау, бірқалыпты желу.
СЫРҒЫТ 2#омоним= #етістік. Жауаптан жалтару, дұрыс құлақ аспау.
СЫРҒЫТҚЫ #зат есім. #кен ісі. Жердің бетіне тікелей шығатын жері жоқ, әртүрлі жүктерді өз массасының әрекетімен түсіруге арналған көлбеу жерасты қазбасы.
СЫРҒЫТПА 1#омоним #зат есім. Есікті, қақпаны ысырып, жылжытып бекітетін құрал.
СЫРҒЫТПА 2#омоним #сын есім. Шығарыпсалма, жылжытпа (сөз).
СЫРҒЫТПАЛА = #етістік. Сырғытпаға салу, созбалау.
СЫРҒЫТУ деген СЫРҒЫТЫЛ = #етістік. 1. Ысырылу, жылжытылу. 2. #ауыспалы мағына. Қалдырылу, шегерілу.
СЫРҒЫТЫЛУ деген СЫРҒЫШ 1#омоним #зат есім. Астықты, қарды, тағы басқа сол тәрізділерді жылжытып, сырып, жинайтын, топтайтын құрал.
СЫРҒЫШ 2#омоним #сын есім. Сыратын, сырып қоятын.
СЫРҒАГҮЛ <лат. inflоresсentіa> #зат есім. ботаникалық. Еменнің, талдың, теректің салбырап өсетін масақ, шашақ тәрізді гүл шоғыры.
СЫРҒАҚ 1#омоним #зат есім. 1. Қарсыз қара суықта жер бетін басқан жылтыр көк мұз. 2. Қатып қалатын, қар аралас жаңбыр.
СЫРҒАҚ 2#омоним #сын есім. Табансыз, тұрақсыз, жеңілтек. Сырғақ жүрді. Шеттеп, қашып жүретін болды. Сырғақ сөйледі. Сырғыта, қашқақтай айтты.
СЫРҒАҚСУ деген СЫРҒАҚСЫ = #етістік. Сырғақтау, сырттап, қашқақтау, шеттеу.
СЫРҒАҚСЫТ = #етістік. Ысыру, ығыстыру.
СЫРҒАҚСЫТУ деген СЫРҒАҚТА = #етістік. 1. Сырғақсу, сырттап, қашқақтау, шеттеп жүру. 2. Созбақтау, үзілтіпсозылту.
СЫРҒАҚТАТ = #етістік. Ығыстыру, кейінге шегеру.
СЫРҒАҚТАТУ деген СЫРҒАҚТАУ деген СЫРҒАЛА 1#омоним= #етістік. Малдың құлағына сырға тағу, салу.
СЫРҒАЛА 2#омоним= #етістік. Алыстан тору, төңіректеу, сығалау.
СЫРҒАЛАН = #етістік. Сырға салып әдемілену, сырға тағыну.
СЫРҒАЛАНУ деген СЫРҒАЛАУ деген СЫРҒАЛЫ 1#омоним #зат есім. #өсімдік. жергілікті сөз. Жабайы жоңышқаның бір түрі.
СЫРҒАЛЫ 2#омоним #сын есім. Сырға таққан, сырғасы бар. // #этнографиялық. Айттырылған, құда түскен қыз, бойжеткен.
СЫРҒАЛЫҚ #зат есім. анатомиялық. Құлақтың сырға өткізетін жұқа жері, қаумет.
СЫРҒАЛЫТАЛ #зат есім. #өсімдік. жергілікті сөз. Жыңғыл.
СЫРҒАНА = #етістік. 1. Жоғарыдан ылдиға қарай, қар үстінде аяқпен, шанамен зулау, сырғып түсу. 2. Жылмағай нәрсені ұстап, төмен қарай зулап түсу. 3. Құлдилау, төмен қарай зуылдау. 4. #ауыспалы мағына. Өту, зымырау (уақыт). 5. #ауыспалы мағына. Тұрақтамау, байыздамау.
СЫРҒАНАҚ #зат есім. Коньки, шанамен сырғанайтын жер; мұз айдыны. // Тайғақ, баянсыз, тайғанақ; тұрақсыз. Сырғанақ тепті. коньки, шанамен сырғанады.
СЫРҒАНАҚТА = #етістік. Қайта-қайта тайғанақтау.
СЫРҒАНАҚТАТ = #етістік. Созбалақтау, қашқалақтау.
СЫРҒАНАҚТАТУ деген СЫРҒАНАҚТАУ деген СЫРҒАНАҚШЫ #зат есім. Сырғанаушы, конькиші.
СЫРҒАНАҚЫШ #зат есім. #зергерлік. Шашақты, үшбұрышты тұмары бар сырға тәрізді өрнек.
СЫРҒАНАС = #етістік. Сырғанақ тебісу.
СЫРҒАНАСУ деген СЫРҒАНАТ = #етістік. Ұшырту, зырылдату.
СЫРҒАНАТУ деген СЫРҒАНАТТЫР = #етістік. Сырғанақ тептіру.
СЫРҒАНАТТЫРУ деген СЫРҒАНАУ деген СЫРҒАНАУШЫ #зат есім. Сырғанақ тебуші, сырғанақшы.
СЫРҒАНАУЫҚ #сын есім. Сусыма, сусылдақ.
СЫРҒАТЕРУ #зат есім. #қолөнер. Шашақты, тұмаршалы сырға тәрізді өрнек.
СЫРҒАТОЙ #зат есім. #этнографиялық. Ертеректе сәбиі тоқтамаған жағдайда баланың құлағына сырға салатын ғұрып.
СЫРҒАУЫЛ #зат есім. Үйдің төбесін жабуға т.б. арналған жіңішкелеу келген ұзын ағаш, сырық.
СЫРҒАУЫЛДАЙ #сын есім. Сырғауыл сияқты ұпұзын, сорайған.
СЫРҒАУЫЛДЫҚ #сын есім. Сырғауыл боларлық.
СЫРҒАШЕШЕК #зат есім. #өсімдік. Тегеурінгүлдің бойы биік түрі; биік тегеурінгүл.
СЫРҒИ #сын есім. Суайт, өтірікші.
СЫРҒИЯ #сын есім. сөйлеу. Сырғи.
СЫРҒУ деген СЫРҒЫ #зат есім. жергілікті сөз. Бидайды сырып үйетін ағаш құрал.
СЫРҒЫ = #етістік. Бір орында тұрмау, жылжу, ысырылу.
СЫРҒЫҒЫШТЫҚ #зат есім. #техникалық. Материалдардағы тұрақты күш әсерінен болатын үздіксіз пластикалық деформация.
СЫРҒЫЗ = #етістік. Сырып тіккізу, тіктіру.
СЫРҒЫЗУ деген СЫРҒЫМА #зат есім. Желдің, боранның әсерінен сусып, жылжыған құм, қар; сусыма. Сырғыма боран. Қарды үрлеп жер бауырлай соғатын боран.
СЫРҒЫМАЛЫ #сын есім. Жылжымалы, сусымалы. Сырғымалы баға. #экономикалық. Ұзақ мерзімде дайындалатын бұйымдар жөніндегі сауда мәмілелерінде белгіленетін, осы ұйымдарды дайындау үшін қажет уақыт кезеңінде орын алған өндіріс шығындарындағы өзгерістерді ескеруге мүмкіндік беретін сырғақтау қағидаты негізінде есептелетін баға.
СЫРҒЫН #зат есім. #өсімдік. Аюқұлақтың бір түрі: әсемдік үшін қолдан өсірілетін сәнді өсімдік.
СЫРҒЫҢҚЫРА = #етістік. Ысырылыңқырау, жылжыңқырау.
СЫРҒЫТ 1#омоним= #етістік. 1. Ысыру, итеру. 2. Зырылдау, бірқалыпты желу.
СЫРҒЫТ 2#омоним= #етістік. Жауаптан жалтару, дұрыс құлақ аспау.
СЫРҒЫТҚЫ #зат есім. #кен ісі. Жердің бетіне тікелей шығатын жері жоқ, әртүрлі жүктерді өз массасының әрекетімен түсіруге арналған көлбеу жерасты қазбасы.
СЫРҒЫТПА 1#омоним #зат есім. Есікті, қақпаны ысырып, жылжытып бекітетін құрал.
СЫРҒЫТПА 2#омоним #сын есім. Шығарыпсалма, жылжытпа (сөз).
СЫРҒЫТПАЛА = #етістік. Сырғытпаға салу, созбалау.
СЫРҒЫТУ деген СЫРҒЫТЫЛ = #етістік. 1. Ысырылу, жылжытылу. 2. #ауыспалы мағына. Қалдырылу, шегерілу.
СЫРҒЫТЫЛУ деген СЫРҒЫШ 1#омоним #зат есім. Астықты, қарды, тағы басқа сол тәрізділерді жылжытып, сырып, жинайтын, топтайтын құрал.
СЫРҒЫШ 2#омоним #сын есім. Сыратын, сырып қоятын.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий