Толковый словарь казахского языка: Сыпыр>
СЫП-СЫПЫРУЫН #үстеу. жергілікті сөз. Тып-типыл.
СЫПЫЛДА = #етістік. 1. Жыпылдап тез-тез сөйлеу, сып-сып ету. 2. Жылмаң қағу, сумаңдау. 3. Зу-зу ету, суылдау, заулау. 4. Құстардың неше алуан төңкеріліп ұшуы.
СЫПЫЛДАҚ #сын есім. 1. Көп сөйлейтін сөзшең, өсекшіл, беймаза. 2. Төңкеріліп, неше алуан әдіске салып ұшатын (құс).
СЫПЫЛДАС = #етістік. Жыпылдасып, өсек айтысу.
СЫПЫЛДАСУ деген СЫПЫЛДАТ = #етістік. 1. Қолы-қолына жұқпай, шаруаны тез істеу. 2. Тез-тез жүру, бастырмалату.
СЫПЫЛДАТУ деген СЫПЫЛДАУ деген СЫПЫР #зат есім. жергілікті сөз. Топалаң, қарасан. Сыпыр алғыр! #қарғыс сөз. Қара малға, сиырға айтылатын қарғыс.
СЫПЫР = #етістік. 1. Үй ішін, қора-қопсы, көшені қоқыр-соқыр, шаңтопырақтан сыпыртқымен тазарту. 2. Бір нәрсені ысыру, серпіп түсіру. 3. #ауыспалы мағына. Қалдырмай, сыпырып-сиыру, жинау. 4. Алып тастау, сыдыру. 5. Киімін жалаңаштанып шешу. 6. Жұлып алу, ағыту, босату. Сыпырып алды [ әкетті ]. а) Күштеп, зорлап алды, тартып әкетті. ә) Киімін тыр жалаңаш қылып шешіп алды.
СЫПЫРА 1#омоним #зат есім. Қамыр илейтін жұқа жарғақ тері. Сыпыраның ішінде отырды. Мол дәулеттің ішінде отыру мағынасында айтылады.
СЫПЫРА 2#омоним #үстеу. Баршасы, шетінен, бәрі бірдей, тұтас, түгелдей, жаппай. Сыпыра жомарт. Берегенсіген, жомартсынған, бәріне көмектескіш. Сыпыра күзеу. Жылқы малының құйрық қылын күзеу түрі. Сыпыра соқты. Түк қалдырмай жеді. Сыпыра шапқан тақтайдай. Қақпақтай, түп түзу, кең.
СЫПЫРА 3#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Рет, қатар.
СЫПЫРҒЫ #зат есім. #сөйлеу. Сыпырғыш.
СЫПЫРҒЫШ #зат есім. 1. Үй ішін, қора-қопсы, көшені сыпыру үшін сіпседен, жусаннан, шіліктен жасалған сыпыртқы. 2. Моншада шабыну үшін жөке, емен жапырағынан буып жасалған құрал.
СЫПЫРҒЫШТА = #етістік. Қайта-қайта, әр жерінен сыпыру.
СЫПЫРҒЫШТАУ деген СЫПЫРМА #сын есім. Сусыма, сырғыма.
СЫПЫРМАЙ #зат есім. жергілікті сөз. Аласа жиекті бөрік.
СЫПЫРМАЛЫ сыпырмалы қылыш. #этнографиялық. Ұшы қайқы, жалаңдаған жеңіл қылыш.
СЫПЫРТ = #етістік. 1. Сыпырғышпен үйді тазалату. 2. Шашын тақырлатып, алып тастау. 3. Терісін сыдырту. 4. #ауыспалы мағына. Зулату, сыпылдату, соқтырту. Сыпырта ұшу. #саятшылық. Сұңқар, лашын тектес құстардың оқтай атылып, ағызып ұшуы.
СЫПЫРТҚЫ #зат есім. #сөйлеу. Сыпырғыш.
СЫПЫРТҚЫЗ = #етістік. Шашын біреуге тақырлатқызу.
СЫПЫРТҚЫЗУ деген СЫПЫРТУ деген СЫПЫРУ деген СЫПЫРУЛЫ #сын есім. Тазаланып сыпырылған.
СЫПЫРУШЫ #зат есім. Кеңселер мен қонақ үйлерді, көшелер мен аулаларды тазалаушы жұмыскер.
СЫПЫРЫҚ #сын есім. Тақыр, тықыр, жылтыр.
СЫПЫРЫҚТАН = #етістік. #саятшылық. Жылмағайлану, таралу.
СЫПЫРЫЛ = #етістік. 1. Сыпырғышпен топырағы тазалану, жиыстырылу. 2. Сыдырылу, терісі алыну. 3. Сылыну. 4. Таю, жылмағай жерден ауу. 5. #ауыспалы мағына. Ысырылу, ығысу.
СЫПЫРЫЛУ деген СЫПЫРЫНДЫ #зат есім. Бір нәрсені сыпырғанда, тазалағанда жиылған қоқыр-соқыр, шөп-шалам, қоқсық.
СЫПЫРЫС = #етістік. Үйді т.б. сыпыруға көмектесу.
СЫПЫРЫСУ деген СЫПЫРЫП-СИЫР = #етістік. 1. Сыпырып, жинау. 2. Түк қалдырмай жалап-жұқтау, жеу. 3. #ауыспалы мағына. Түк қалдырмай алу, теру, қамту.
СЫПЫРЫП-СИЫРУ деген СЫПЫС #сын есім. Сидам, жіңішке. Сыпыс құйрық. Құйрық жалы сидам (ат).
ЫПЫРЫҚ-СЫПЫРЫҚ #сын есім. жергілікті сөз. Ыбыр-сыбыр.
СЫПЫЛДА = #етістік. 1. Жыпылдап тез-тез сөйлеу, сып-сып ету. 2. Жылмаң қағу, сумаңдау. 3. Зу-зу ету, суылдау, заулау. 4. Құстардың неше алуан төңкеріліп ұшуы.
СЫПЫЛДАҚ #сын есім. 1. Көп сөйлейтін сөзшең, өсекшіл, беймаза. 2. Төңкеріліп, неше алуан әдіске салып ұшатын (құс).
СЫПЫЛДАС = #етістік. Жыпылдасып, өсек айтысу.
СЫПЫЛДАСУ деген СЫПЫЛДАТ = #етістік. 1. Қолы-қолына жұқпай, шаруаны тез істеу. 2. Тез-тез жүру, бастырмалату.
СЫПЫЛДАТУ деген СЫПЫЛДАУ деген СЫПЫР #зат есім. жергілікті сөз. Топалаң, қарасан. Сыпыр алғыр! #қарғыс сөз. Қара малға, сиырға айтылатын қарғыс.
СЫПЫР = #етістік. 1. Үй ішін, қора-қопсы, көшені қоқыр-соқыр, шаңтопырақтан сыпыртқымен тазарту. 2. Бір нәрсені ысыру, серпіп түсіру. 3. #ауыспалы мағына. Қалдырмай, сыпырып-сиыру, жинау. 4. Алып тастау, сыдыру. 5. Киімін жалаңаштанып шешу. 6. Жұлып алу, ағыту, босату. Сыпырып алды [ әкетті ]. а) Күштеп, зорлап алды, тартып әкетті. ә) Киімін тыр жалаңаш қылып шешіп алды.
СЫПЫРА 1#омоним #зат есім. Қамыр илейтін жұқа жарғақ тері. Сыпыраның ішінде отырды. Мол дәулеттің ішінде отыру мағынасында айтылады.
СЫПЫРА 2#омоним #үстеу. Баршасы, шетінен, бәрі бірдей, тұтас, түгелдей, жаппай. Сыпыра жомарт. Берегенсіген, жомартсынған, бәріне көмектескіш. Сыпыра күзеу. Жылқы малының құйрық қылын күзеу түрі. Сыпыра соқты. Түк қалдырмай жеді. Сыпыра шапқан тақтайдай. Қақпақтай, түп түзу, кең.
СЫПЫРА 3#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Рет, қатар.
СЫПЫРҒЫ #зат есім. #сөйлеу. Сыпырғыш.
СЫПЫРҒЫШ #зат есім. 1. Үй ішін, қора-қопсы, көшені сыпыру үшін сіпседен, жусаннан, шіліктен жасалған сыпыртқы. 2. Моншада шабыну үшін жөке, емен жапырағынан буып жасалған құрал.
СЫПЫРҒЫШТА = #етістік. Қайта-қайта, әр жерінен сыпыру.
СЫПЫРҒЫШТАУ деген СЫПЫРМА #сын есім. Сусыма, сырғыма.
СЫПЫРМАЙ #зат есім. жергілікті сөз. Аласа жиекті бөрік.
СЫПЫРМАЛЫ сыпырмалы қылыш. #этнографиялық. Ұшы қайқы, жалаңдаған жеңіл қылыш.
СЫПЫРТ = #етістік. 1. Сыпырғышпен үйді тазалату. 2. Шашын тақырлатып, алып тастау. 3. Терісін сыдырту. 4. #ауыспалы мағына. Зулату, сыпылдату, соқтырту. Сыпырта ұшу. #саятшылық. Сұңқар, лашын тектес құстардың оқтай атылып, ағызып ұшуы.
СЫПЫРТҚЫ #зат есім. #сөйлеу. Сыпырғыш.
СЫПЫРТҚЫЗ = #етістік. Шашын біреуге тақырлатқызу.
СЫПЫРТҚЫЗУ деген СЫПЫРТУ деген СЫПЫРУ деген СЫПЫРУЛЫ #сын есім. Тазаланып сыпырылған.
СЫПЫРУШЫ #зат есім. Кеңселер мен қонақ үйлерді, көшелер мен аулаларды тазалаушы жұмыскер.
СЫПЫРЫҚ #сын есім. Тақыр, тықыр, жылтыр.
СЫПЫРЫҚТАН = #етістік. #саятшылық. Жылмағайлану, таралу.
СЫПЫРЫЛ = #етістік. 1. Сыпырғышпен топырағы тазалану, жиыстырылу. 2. Сыдырылу, терісі алыну. 3. Сылыну. 4. Таю, жылмағай жерден ауу. 5. #ауыспалы мағына. Ысырылу, ығысу.
СЫПЫРЫЛУ деген СЫПЫРЫНДЫ #зат есім. Бір нәрсені сыпырғанда, тазалағанда жиылған қоқыр-соқыр, шөп-шалам, қоқсық.
СЫПЫРЫС = #етістік. Үйді т.б. сыпыруға көмектесу.
СЫПЫРЫСУ деген СЫПЫРЫП-СИЫР = #етістік. 1. Сыпырып, жинау. 2. Түк қалдырмай жалап-жұқтау, жеу. 3. #ауыспалы мағына. Түк қалдырмай алу, теру, қамту.
СЫПЫРЫП-СИЫРУ деген СЫПЫС #сын есім. Сидам, жіңішке. Сыпыс құйрық. Құйрық жалы сидам (ат).
ЫПЫРЫҚ-СЫПЫРЫҚ #сын есім. жергілікті сөз. Ыбыр-сыбыр.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий