Толковый словарь казахского языка: Сынас>
СЫНА #зат есім. 1. Үш жағы сүйірлеу етіп жасалған ағаш, тас жарғанда арасына қағатын, қысқа ағаш, я темір. 2. Етік, сырт киім тіккенде арасына салатын былғары. Сына болды. Екі араға жік салды, ретсіз килікті. Сына жазу. #лингвистикалық. Ертедегі парсылар және кейбір халықтар қолданған, сынаға ұқсас сызыіша жазу. Сына қақты. а) Тарсылдатты, жағымсыз дауыс шығарды. ә) Миын жеді. б) Екі ортаға жік салды, араларын суытты. Сынасын тапты. Ретін келтірді, қиюын тапты.
СЫНА = #етістік. 1. Кемшілікті көрсетіп мінеу, шенеу, сын айту. 2. Байқау, тексеріп көру. 3. Сырттай бақылау, алыстан қарап жүру.
СЫНАҒЫШ #сын есім. 1. Кемшілікті мінегіш, шенегіш, сынға алғыш. 2. Біреудің кемшілігін байқағыш, аңғарғыш, абайлағыш.
СЫНАДАЙ #сын есім. 1. Тіп-тік болып, түптүзу. 2. #ауыспалы мағына. Айнымайтын, бұлтартпайтын. Сынадай қыстырылды. Соқтықты, кірісті, ілінді. Сынадай сығылысты. Қысылыпқымтырылды, тар жерде иін тіресті.
СЫНАҚ #зат есім. 1. Тексеру, байқау. 2. #ауыспалы мағына. Тағдыр талайы, қиыншылық, ауыр күндер. 3. #педагогикалық. Жоғары және арнайы орта оқу орындары студенттерінің семинар және практикалық сабақтарда, өндірістік тәжірибеде алған білімдері мен дағдыларын, олардың өздігінен орындайтын міндетті жұмыстарын (сызған сызбаларын, шығарған есептерін және тағы басқа.) тексерудің бір түрі. 4. #әскери сөз. Атомдық қаруларды тексеру, сынақтан өткізу ісі. Сынақ жүргізді. а) Емтихан алды. ә) Тәжірибеден өткізді, байқау жүргізді. Сынақ кітапшасы. #педагогикалық. Студенттердің білім, білік, іскерлік дағдыларына қойылатын бағаны тіркеу кітапшасы. Сынақ мерзімі. а) Қызметкердің тапсырылатын жұмысқа, сондай-ақ ішкі фирмалық құжаттармен айқындалатын басқа да талаптарға сай келетінін тексеру мақсатымен белгіленетін мерзім. ә) #советизм. Совет адамының бейнесіне нұқсан келтіретін, жаман дағдысымен көзге түскен жұмысшы, қызметкерге ұжым тарапынан берілетін байқау мерзімі. Сынақтан өтті. өзін көрсете білді, сыннан мүдірмей өтті, жетістіктерімен көрінді. Сынақты өткерді. Сыннан өтті, бастан кешірді.
СЫНАҚСЫЗ #үстеу. Байқаудан, сыннан өткізбей.
СЫНАҚТА = #етістік. 1. Сынау, байқау. 2. #педагогикалық. Сынақтан өткізу, білімін тексеру.
СЫНАҚТАУ деген СЫНАҚША #зат есім. #сөйлеу. Студенттердің сынақ пен емтиханда алған бағасы көрсетілетін құжат.
СЫНАҚШЫ #зат есім. #педагогикалық. Белгілі бір пән бойынша емтихан, сынақ алушы мұғалім.
СЫНАҚШЫ-ҰШҚЫШ #зат есім. #әскери сөз. Ұшақты сынақтан өткізетін ұшшқыш.
СЫНАЛ = #етістік. 1. Сынға түсу, байқалу. 2. Сынға ұшырау, сын айтылу. 3. Тәжірибеден өту.
СЫНАЛА = #етістік. 1. Ағаш не темір, тас сызатына сына қағу, сына ұру. 2. #ауыспалы мағына. Біртіндеп қыстырылу, сығылысу. 3. #ауыспалы мағына. Білдірмей кіру, байқатпай ену.
СЫНАЛАН = #етістік. Қыстырылу, сығылысу.
СЫНАЛАНЫЛ = #етістік. Енгізілу, қыстырылу.
СЫНАЛАНЫЛУ деген СЫНАЛАС = #етістік. Көп болып сығылысу, топырлау.
СЫНАЛАСТЫР = #етістік. Сіңістіру, кіріктіру, жымдастыру.
СЫНАЛАУ деген СЫНАЛТ = #етістік. #жергілікті сөз. Жарыстыру, бәсекелестіру.
СЫНАЛТУ деген СЫНАЛЫ #сын есім. Сынасы бар. Сыналы механизм. #кен ісі. Жақты ұсатқыштың ұсатылған кенді шығару жырығын үлкейтетін немесе кішірейтетін қондырғы.
СЫНАЛЫҚ #зат есім. Ағаштарда немесе басқа да ағаш материалдарында кездесетін ойық тілік.
СЫНАЛУ деген СЫНАЛЫН = #етістік. Сын айтылыну, сынға алынылу.
СЫНАМ #зат есім. Жаңадан жасалған заттың жарамдылығын тексеретін әдіс.
СЫНАМА #зат есім. 1. #зергерлік. Асыл металдар, қорытпаларының ішіндегі алтын, күміс, платина немесе палладийдің сандық құрамы (мөлшері). 2. #геологиялық. Зерттелмек нысаннан нақтылы ережелерге сәйкес түрлі-түрлі талдауларды жүзеге асыру үшін алдына отырып, сол нысанның сырсипатын ашып беруге көмектесетін материал.
СЫНАМААЛҒЫШ #зат есім. геологиялық. Зерттелуге тиісті таужыныстардың, жерасты суының, газдың сынамасын және тағы басқа. алуға арналған аспап.
СЫНАМАЛАУ #зат есім. геологиялық. Зерттелетін материалдың қасиеттерін және құрамын анықтау мақсатымен бастапқы қалпынан сынама алу.
СЫНАМПАЗ #зат есім. Сын айтқыш, сынағыш, мінегіш адам.
СЫНАП #зат есім. 1. #химиялық. <лат. hуdrаrgуum> Әдеттегі температурада сұйық қалпын сақтайтын табиғаттағы бірденбір #металлургиялық. 2. Термометр, градусниктегі жылу мөлшерін көрсетіп тұратын, сынаптан жасалған белгі. 3. #ауыспалы мағына. Тез өзгергіш, қылтсылты көп мінез, көңіл күй. Сынап нитраты. #химиялық. Талдаулық химияда реагент ретінде қолданылатын зат.
СЫНАПГҮЛ #зат есім. #өсімдік. Қараоттың бір түрі; әдемілігі үшін гүлзарларды да өсіріледі.
СЫНАП-МІНЕ = #етістік. Кекетіп-мұқату, кінәлау, айыптау.
СЫНАП-МІНЕУ деген СЫНАПТАЙ #сын есім. 1. Сынап сияқты, сынап тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Мөлдір, таза. 3. Жылпылдаған, ұстатпайтын, тұрақтамайтын. Сынаптай [ сынапша ] ақты. Тез, жылдам жүрдi, жеркөкте тұрмады, ұстатпады. Сынаптай бұзылды [ құбылды, сырғыды, сусыды ]. Тез, жылдам айныды, өзгерді.
СЫНАПТЫ #сын есім. #химиялық. Сынап салынған, сынабы бар.
СЫНАПША #үстеу. Сынапқа ұқсап, сынап тәрізді.
СЫНАРЛЫҚ #сын есім. Сын тағарлық, сынайтындай.
СЫНАС = #етістік. Сынға түсісу, сайысу, байқасу.
СЫНАСУ деген СЫНАТ = #етістік. 1. Байқату, байқап, тексеріп көру. 2. Сынға ұшырату, сын айттыру. 3. Сөктіру; мазаққа айналдыру.
СЫНАТТЫР = #етістік. Сынға алдыру, сынға түсіру.
СЫНАТТЫРУ деген СЫНАТУ деген СЫНАУ деген СЫНАУСЫЗ #сын есім. Сынға ілінбей, сынсыз.
СЫНАУШЫ #зат есім. 1. Біреуді мінеуші, сын айтушы адам. 2. Сыншы, көркем шығарманың, оқулықтың тілі мен тақырыбына сын айтушы. 3. Сырт көз, бақылаушы. 4. #техникалық. Белгілі бір техниканы байқап, тексеруші маман, қызметкер.
СЫНАУЫҚ #зат есім. #химиялық. Әдетте, дөңес түпті кішкене шыныдан немесе кварцтан жасалған ыдыс.
СЫНАУЫР #зат есім. #химиялық. Тәжірибе жасау үшін пайдаланылатын сүйір түтікше.
СЫНАША #үстеу. Сына сияқты, сынаға ұқсап. Сынаша сығылысты. Жоқ жерден қыстырылды.
СЫНА = #етістік. 1. Кемшілікті көрсетіп мінеу, шенеу, сын айту. 2. Байқау, тексеріп көру. 3. Сырттай бақылау, алыстан қарап жүру.
СЫНАҒЫШ #сын есім. 1. Кемшілікті мінегіш, шенегіш, сынға алғыш. 2. Біреудің кемшілігін байқағыш, аңғарғыш, абайлағыш.
СЫНАДАЙ #сын есім. 1. Тіп-тік болып, түптүзу. 2. #ауыспалы мағына. Айнымайтын, бұлтартпайтын. Сынадай қыстырылды. Соқтықты, кірісті, ілінді. Сынадай сығылысты. Қысылыпқымтырылды, тар жерде иін тіресті.
СЫНАҚ #зат есім. 1. Тексеру, байқау. 2. #ауыспалы мағына. Тағдыр талайы, қиыншылық, ауыр күндер. 3. #педагогикалық. Жоғары және арнайы орта оқу орындары студенттерінің семинар және практикалық сабақтарда, өндірістік тәжірибеде алған білімдері мен дағдыларын, олардың өздігінен орындайтын міндетті жұмыстарын (сызған сызбаларын, шығарған есептерін және тағы басқа.) тексерудің бір түрі. 4. #әскери сөз. Атомдық қаруларды тексеру, сынақтан өткізу ісі. Сынақ жүргізді. а) Емтихан алды. ә) Тәжірибеден өткізді, байқау жүргізді. Сынақ кітапшасы. #педагогикалық. Студенттердің білім, білік, іскерлік дағдыларына қойылатын бағаны тіркеу кітапшасы. Сынақ мерзімі. а) Қызметкердің тапсырылатын жұмысқа, сондай-ақ ішкі фирмалық құжаттармен айқындалатын басқа да талаптарға сай келетінін тексеру мақсатымен белгіленетін мерзім. ә) #советизм. Совет адамының бейнесіне нұқсан келтіретін, жаман дағдысымен көзге түскен жұмысшы, қызметкерге ұжым тарапынан берілетін байқау мерзімі. Сынақтан өтті. өзін көрсете білді, сыннан мүдірмей өтті, жетістіктерімен көрінді. Сынақты өткерді. Сыннан өтті, бастан кешірді.
СЫНАҚСЫЗ #үстеу. Байқаудан, сыннан өткізбей.
СЫНАҚТА = #етістік. 1. Сынау, байқау. 2. #педагогикалық. Сынақтан өткізу, білімін тексеру.
СЫНАҚТАУ деген СЫНАҚША #зат есім. #сөйлеу. Студенттердің сынақ пен емтиханда алған бағасы көрсетілетін құжат.
СЫНАҚШЫ #зат есім. #педагогикалық. Белгілі бір пән бойынша емтихан, сынақ алушы мұғалім.
СЫНАҚШЫ-ҰШҚЫШ #зат есім. #әскери сөз. Ұшақты сынақтан өткізетін ұшшқыш.
СЫНАЛ = #етістік. 1. Сынға түсу, байқалу. 2. Сынға ұшырау, сын айтылу. 3. Тәжірибеден өту.
СЫНАЛА = #етістік. 1. Ағаш не темір, тас сызатына сына қағу, сына ұру. 2. #ауыспалы мағына. Біртіндеп қыстырылу, сығылысу. 3. #ауыспалы мағына. Білдірмей кіру, байқатпай ену.
СЫНАЛАН = #етістік. Қыстырылу, сығылысу.
СЫНАЛАНЫЛ = #етістік. Енгізілу, қыстырылу.
СЫНАЛАНЫЛУ деген СЫНАЛАС = #етістік. Көп болып сығылысу, топырлау.
СЫНАЛАСТЫР = #етістік. Сіңістіру, кіріктіру, жымдастыру.
СЫНАЛАУ деген СЫНАЛТ = #етістік. #жергілікті сөз. Жарыстыру, бәсекелестіру.
СЫНАЛТУ деген СЫНАЛЫ #сын есім. Сынасы бар. Сыналы механизм. #кен ісі. Жақты ұсатқыштың ұсатылған кенді шығару жырығын үлкейтетін немесе кішірейтетін қондырғы.
СЫНАЛЫҚ #зат есім. Ағаштарда немесе басқа да ағаш материалдарында кездесетін ойық тілік.
СЫНАЛУ деген СЫНАЛЫН = #етістік. Сын айтылыну, сынға алынылу.
СЫНАМ #зат есім. Жаңадан жасалған заттың жарамдылығын тексеретін әдіс.
СЫНАМА #зат есім. 1. #зергерлік. Асыл металдар, қорытпаларының ішіндегі алтын, күміс, платина немесе палладийдің сандық құрамы (мөлшері). 2. #геологиялық. Зерттелмек нысаннан нақтылы ережелерге сәйкес түрлі-түрлі талдауларды жүзеге асыру үшін алдына отырып, сол нысанның сырсипатын ашып беруге көмектесетін материал.
СЫНАМААЛҒЫШ #зат есім. геологиялық. Зерттелуге тиісті таужыныстардың, жерасты суының, газдың сынамасын және тағы басқа. алуға арналған аспап.
СЫНАМАЛАУ #зат есім. геологиялық. Зерттелетін материалдың қасиеттерін және құрамын анықтау мақсатымен бастапқы қалпынан сынама алу.
СЫНАМПАЗ #зат есім. Сын айтқыш, сынағыш, мінегіш адам.
СЫНАП #зат есім. 1. #химиялық. <лат. hуdrаrgуum> Әдеттегі температурада сұйық қалпын сақтайтын табиғаттағы бірденбір #металлургиялық. 2. Термометр, градусниктегі жылу мөлшерін көрсетіп тұратын, сынаптан жасалған белгі. 3. #ауыспалы мағына. Тез өзгергіш, қылтсылты көп мінез, көңіл күй. Сынап нитраты. #химиялық. Талдаулық химияда реагент ретінде қолданылатын зат.
СЫНАПГҮЛ #зат есім. #өсімдік. Қараоттың бір түрі; әдемілігі үшін гүлзарларды да өсіріледі.
СЫНАП-МІНЕ = #етістік. Кекетіп-мұқату, кінәлау, айыптау.
СЫНАП-МІНЕУ деген СЫНАПТАЙ #сын есім. 1. Сынап сияқты, сынап тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Мөлдір, таза. 3. Жылпылдаған, ұстатпайтын, тұрақтамайтын. Сынаптай [ сынапша ] ақты. Тез, жылдам жүрдi, жеркөкте тұрмады, ұстатпады. Сынаптай бұзылды [ құбылды, сырғыды, сусыды ]. Тез, жылдам айныды, өзгерді.
СЫНАПТЫ #сын есім. #химиялық. Сынап салынған, сынабы бар.
СЫНАПША #үстеу. Сынапқа ұқсап, сынап тәрізді.
СЫНАРЛЫҚ #сын есім. Сын тағарлық, сынайтындай.
СЫНАС = #етістік. Сынға түсісу, сайысу, байқасу.
СЫНАСУ деген СЫНАТ = #етістік. 1. Байқату, байқап, тексеріп көру. 2. Сынға ұшырату, сын айттыру. 3. Сөктіру; мазаққа айналдыру.
СЫНАТТЫР = #етістік. Сынға алдыру, сынға түсіру.
СЫНАТТЫРУ деген СЫНАТУ деген СЫНАУ деген СЫНАУСЫЗ #сын есім. Сынға ілінбей, сынсыз.
СЫНАУШЫ #зат есім. 1. Біреуді мінеуші, сын айтушы адам. 2. Сыншы, көркем шығарманың, оқулықтың тілі мен тақырыбына сын айтушы. 3. Сырт көз, бақылаушы. 4. #техникалық. Белгілі бір техниканы байқап, тексеруші маман, қызметкер.
СЫНАУЫҚ #зат есім. #химиялық. Әдетте, дөңес түпті кішкене шыныдан немесе кварцтан жасалған ыдыс.
СЫНАУЫР #зат есім. #химиялық. Тәжірибе жасау үшін пайдаланылатын сүйір түтікше.
СЫНАША #үстеу. Сына сияқты, сынаға ұқсап. Сынаша сығылысты. Жоқ жерден қыстырылды.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий