Толковый словарь казахского языка: Сыбан>

ҚОҢСЫ-СЫБАЙ #зат есім. Көрші-көлем, ауылдас адамдар.
СЫБА 1#омоним= #етістік. Баттастыру, жабу.
СЫБА 2#омоним= #етістік. 1. Түгін қалдырмай балағаттау, тілдеу. 2. Қуу, айдау.
СЫБАҒА #зат есім. 1. #этнографиялық. Құрметті қонаққа, жақынжуыққа арнап сақталған соғым еті; кәделі мүше. 2. Үй ішінен жырақта жүрген балаға сақталған соғым еті. 3. Соғым. 4. #ауыспалы мағына. Әр адамның өзіне лайық еншісі, тиесісі, үлесі. 5. #ауыспалы мағына. Несібе, ырыздық. 6. #ауыспалы мағына. Пайда, кіріс. Сыбаға алды. а) Үлес тидi, тиесілi бөлігін алды. ә) Сазайын тартты, жазасын тартты, әшкерелендi. Сыбағадан құр [ жай ] қалды. Тиесілі үлесін ала алмады. Сыбаға дәметті. Жақсылық күтті, несібесін іздеді. Сыбағам қайда. а) Сақталған соғым еті бар ма деген мағынада. ә) Несібем, бұйырғаны қайда деген мағынада. Сыбағасы бар. Кеткен есесі, ала алмаған өші бар. Сыбағасы қайтарылды. Сазайын берді. Сыбағасын алды. а) Сазайын тартты, жазасын алды. ә) Несібесін, ырыздығын алды. Сыбағасын берді. а) #этнографиялық. Қонақтыққа келе алмаған жасы үлкен қария не науқас кісіге астан ауыз тисін деп береді. ә) Сазайын тартқызды, жазасын берді. б) Несібеден, ырыздықтан қағылды. в) Үлес берді, бөліп берді. Сыбағасын даулады. Тиесілi үлесін талап еттi. Сыбағасына қалдырды. Үлесіне, сыбағасына қалдырды, тастады. Сыбаға сорпасы төгілді. #жергілікті сөз. Үлесінен айырылды, бос қалды. Сыбаға тартты. а) #этнографиялық. Арнайы сойылған, сақталған етті асып, сый-құрмет көрсетті, қадірледі. ә) Сыйлады, берді. Сыбағасына [ сыбаға ] тиді. Еншісіне қалды, бұйырды.
СЫБАҒАЛАС #сын есім. Қарайлас, бірге жүрген.
СЫБАҒАЛЫ #сын есім. 1. Сыбағаға ие, сыбағасы бар. 2. #ауыспалы мағына. Арнаулы, тиісті; лайықты. Сыбағалы салмақ. Заттың өзіне тән ауырлығы.
СЫБАҒАСЫЗ #сын есім. Сыбағасы жоқ, үлессіз, тиесісіз.
СЫБАЙ 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жиырма бес пұттық таразы тасы.
СЫБАЙ 2#омоним #сын есім. Жақын, аралас-құралас, көрші.
СЫБАЙ 3#омоним #үстеу. Салт.
СЫБАЙЛАС #сын есім. 1. Шектес, көршілес. 2. #ауыспалы мағына. Ымжымы бір, бір-бірімен тығыз байланысты, ауыз жаласқан (адамдар). Сыбайлас бұрыш. #геометриялық. Бір қабырғасы ортақ, ал былайғы екі қабырғасы бір түзу сызық болатын екі бұрыш. Сыбайлас жемқорлық. #заң. <лат. cоrruptіo> Мемлекеттік құрылымдардың экономика аясында қылмысты құрылымдармен біте қайнасуы, сондай-ақ мемлекеттегі лауазымды адамдардың, қоғамдық және саяси қайраткерлердің сатылғыштығы, парақорлығы.
СЫБАЙЛАСТЫҚ #зат есім. 1. Жақындық, байланыстылық, таныстық. 2. #заң. <итал. mаffіa> Ордалы қылмыс, ұйымдасқан қылмыс қоқан-лоқы, зорлық-зомбылық, адам өлтіру әдістерімен әрекет ететін астыртын ұйым. 3. #экономикалық. Қоғам және саяси қайраткерлердің, сондай-ақ мемлекеттік шен иелері мен лауазымды адамдардың парақорлығы және сатылғыштығы.
СЫБАЙ-САЛТАҢ #сын есім. Жалғыз-жарым, жеке басты.
СЫБАҚ #зат есім. #сөйлеу. Сылақ.
СЫБАЛ = #етістік. Малшыну, көресіні көру.
СЫБАН = #етістік. 1. Білегін жалаңаштау, жеңін түріну. 2. #ауыспалы мағына. Бір жұмысты, міндетті атқаруға кірісу, құлшыну. Сыбана [ сыбанып ] кірісті. Бар ынтасымен құлшына кірісті. Сыбанып сөйледі. Өзеуреп, шын ниетімен емес, арам ниетпен, көріну үшін сөйледі.
СЫБАНДЫР = #етістік. Жеңдерін түрдірту.
СЫБАНДЫРУ деген СЫБАНТ = #етістік. Сыбандыру, жеңін түргізу.
СЫБАНТУ деген СЫБАНУ деген СЫБАНУЛЫ #сын есім. Сыбанған, түріп қойған.
СЫБАНЫҢҚЫРА = #етістік. Сыбана түсу.
СЫБАТТЫР = #етістік. Боқтату, жаман сөз айтқызу.
СЫБАУ 1#омоним #зат есім. Боқтық, дөрекі сөз.
СЫБАУ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. #сөйлеу. Сылау.
СЫЙ-СЫБАҒА #зат есім. Әркімнің үлесіне тиетін тарту-таралғы.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий