Толковый словарь казахского языка: Көркей>
КӨГЕРТІП-КӨРКЕЙТ = #етістік. Адамды, адам жасайтын үйқоныс, ауылаймақты, сондай-ақ барша елжұртты қолын табысқа жеткізіп, өсіріпөркендетіп, дамыту.
КӨГЕРТІП-КӨРКЕЙТУ деген КӨРКЕЙ = #етістік. 1. Құлпыру, көріктену, ажарлану. 2. Әлдену, тұрмысы жөнделу.
КӨРКЕЙТ = #етістік. 1. Көріктендіру, абаттандыру; ажар беру. 2. Жетілдіру, жандандыру.
КӨРКЕЙТТІР = #етістік. Ажарландыру, құлпырту.
КӨРКЕЙТУ деген КӨРКЕЙТІЛ = #етістік. Көріктендірілу, ажарландыру, сән берілу.
КӨРКЕМ #сын есім. 1. Әдемі, ажарлы, әсем, сұлу. 2. Жанға жайлы, рақат, сүйкімді, сәнді. Көркем аударма. әдеб. Бір тілден екінші тілге аударылған әдеби шығарма. Көркем әдебиет. а) әдеб. Көркем әдеби шығармалар жиынтығы. ә) Баспа өнімi түрінде шығарылған көркем әдеби шығарма. Көркем әдебиеттік. Көркем әдеби шығармаға қатысты, көркем әдеби шығарма деңгейіндегi. Көркем әдебиет тілі. #лингвистикалық. Әдеби шығармалардың тілі. Көркем әдеби шығарма. Көркем тілмен жазылған әдеби туынды. Көркем әңгіме. әдеб. Шағын әдеби шығарма. Көркем бейне. әдеб. Көркемөнерде, соның iшінде әдеби шығармада жинақталған түрде суреттелетін өмір құбылысының нақтылы көрінісқалпы, кейіпкердің көркем ой елегінен өткізіліп, қорытындылап жасалған тұлғабейнесi. Көркем гимнастика. #спорт. Небір нәзік, әдемі де қиын қимылды орындайтын спорт түрі. Көркем кесте. #қолөнер. Өсімдік суретін ғана емес, шағын пейзажды бейнелеуге де болатын кесте. Көркем мінез. Сүйкімді мінез, тартымды қылық, жүріс-тұрыс. Көркем образ. әдеб. Әдеби шығарма кейіпкерінің тұтас тұлғасы. Көркем оқу. Әдеби шығарманы мәнерлеп оқу өнері. Көркем очерк. әдеб. Өмірде болған істі баяндап, әдеби тілмен суреттеле жазылған шығарма. Көркем поэма. әдеб. Өлеңмен жазылған сюжетті әдеби шығарма. Көркем проза. әдеб. Қара сөзбен жазылған роман, повесть, әңгіме тәріздi көркем шығарма. Көркем публицистика. әдеб. Қоғамдық-саяси мәселелерге арналған көркем шығарма. Көркем тігіс ә с. Қаю, айқас тігу, қусыру, бастырып тігу, маржандау, шаршылау, өткермелеп тігу, тышқан із, қабырға тігіс, ілмелеп тігу, сыру т.б. тәрізді тәсілдермен әшекейлеп тіккен тігіс түрі. Көркем тіл. Әдеби шығарма тілі. Көркем фильм. Көркем туынды, шығармалар негізінде түсірілген, кейіпкерлері бар, сюжетті фильм. Көркем шығарма. Басқа шығармалардан ажырату үшін әдеби туындыны көбінесе осылай атайды.
КӨРКЕМДЕ = #етістік. Әдемілеу, көріктендіру, сәнге бөлеу, ажарландыру. Көркемдей оқу. Әдеби шығарманы мәнерлеп оқу.
КӨРКЕМДЕГІШ #сын есім. Сәндендіргіш, безендіргіш. Көркемдегіш құрал. әдеб. Көріктеу құралдары (ойды әсерлі, мәнерлі етіп жеткізу үшін қолданылатын құралдар).
КӨРКЕМДЕЛ = #етістік. Әдемілену, ажарлану, безендірілу.
КӨРКЕМДЕЛУ деген КӨРКЕМДЕН = #етістік. Құлпыру, әдемілену.
КӨРКЕМДЕНДІР = #етістік. Құлпырту, әдемілен діру.
КӨРКЕМДЕНДІРУ деген КӨРКЕМДЕТ = #етістік. Құлпырту, ажарландыру.
КӨРКЕМДЕУ деген КӨРКЕМДЕУШІ #зат есім. Ажарлаушы, әдемілеуші, безендіруші.
КӨРКЕМДІК #зат есім. Әдемілік, көріктілік, ажарлылық, сұлулық. Көркемдік ойлау қабілеті. #философиялық. Өнер туындыларының танылуына, құрылымына бағытталған интеллектуалды әрекеттің түрі; қоғамдық тәжірибелікке кіретін әлеуметтік міндеттер, әдістер, соңғы мақсаттар және мінезқұлықпен ерекшеленетін адам ойлау қабілетінің әртүрлілігі. Көркемдік эмальдар. #химиялық. Әшекейлер жасауда түсті металдардан жасалған бұйымдарға жағылатын эмальдар.
КӨРКЕМДІЛІК #зат есім. Ажарлылық, сұлулық.
КӨРКЕМӨНЕР #зат есім. 1. э с тет. Қоғамдық сананың көркемдік ойлау тәсіліне негізделген, өмір құбылыстарын бейнелеп көрсету құралы. 2. Әуесқой ұжымның орындауындағы өнер шығармалары. Көркемөнер тілі. э с тет. Ақиқат дүниені эстетикалық образдар арқылы бейнелейтін халықтың қолөнері мен мүсін, сәулет, кескіндеме, сурет өнері және олардың көркем туындылары.
КӨРКЕМӨНЕРПАЗ #зат есім. Әуесқой ұжымның орындауындағы халық шығармашылығының бір түрі. Көркемөнерпаздар үйірмесі. Музыка, ән, би өнерімен айналысатын арнайы топ.
КӨРКЕМӨНЕРПАЗДЫҚ #сын есім. Көркемөнерпазға қатысты, көркемөнерпазға тән.
КӨРКЕМСӨЗ #зат есім. әдеб. Ақиқат дүниені эстетикалық тұрғыдан тілдік құралдар арқылы бейнелейтін шығарма.
КӨРКЕМСУРЕТ #зат есім. #өнертану. Ақиқат дүниені эстетикалық образдар арқылы бейнелейтін сурет өнері, көркемөнер.
КӨРКЕМСУРЕТТІ көркемсуретті филüм. #өнертану. Әдеби жанрда шығарылған филüм.
КӨРКЕМШЕ 1#омоним #зат есім. #зоологиялық. Дене тұрқы 27 см, Африка суларында кең таралған балықтың түрі.
КӨРКЕМШЕ 2#омоним #сын есім. Әдемі келген, ажарлы, көрікті.
КӨРКЕМШІЛІК #зат есім. #көнерген сөз. Әдемілік, сәнділік.
КӨРКЕМІРЕК #сын есім. Көркемдеу, әдемілеу.
КӨРКЕСТІ #сын есім. жергілікті сөз. Егде, кексе.
КӨРКЕУ #сын есім. сөйлеу. Қорқау.
КӨРКЕЮ деген СӘУЛЕТ-КӨРКЕМӨНЕР #зат есім. Сәулет және көркемөнер.
КӨГЕРТІП-КӨРКЕЙТУ деген КӨРКЕЙ = #етістік. 1. Құлпыру, көріктену, ажарлану. 2. Әлдену, тұрмысы жөнделу.
КӨРКЕЙТ = #етістік. 1. Көріктендіру, абаттандыру; ажар беру. 2. Жетілдіру, жандандыру.
КӨРКЕЙТТІР = #етістік. Ажарландыру, құлпырту.
КӨРКЕЙТУ деген КӨРКЕЙТІЛ = #етістік. Көріктендірілу, ажарландыру, сән берілу.
КӨРКЕМ #сын есім. 1. Әдемі, ажарлы, әсем, сұлу. 2. Жанға жайлы, рақат, сүйкімді, сәнді. Көркем аударма. әдеб. Бір тілден екінші тілге аударылған әдеби шығарма. Көркем әдебиет. а) әдеб. Көркем әдеби шығармалар жиынтығы. ә) Баспа өнімi түрінде шығарылған көркем әдеби шығарма. Көркем әдебиеттік. Көркем әдеби шығармаға қатысты, көркем әдеби шығарма деңгейіндегi. Көркем әдебиет тілі. #лингвистикалық. Әдеби шығармалардың тілі. Көркем әдеби шығарма. Көркем тілмен жазылған әдеби туынды. Көркем әңгіме. әдеб. Шағын әдеби шығарма. Көркем бейне. әдеб. Көркемөнерде, соның iшінде әдеби шығармада жинақталған түрде суреттелетін өмір құбылысының нақтылы көрінісқалпы, кейіпкердің көркем ой елегінен өткізіліп, қорытындылап жасалған тұлғабейнесi. Көркем гимнастика. #спорт. Небір нәзік, әдемі де қиын қимылды орындайтын спорт түрі. Көркем кесте. #қолөнер. Өсімдік суретін ғана емес, шағын пейзажды бейнелеуге де болатын кесте. Көркем мінез. Сүйкімді мінез, тартымды қылық, жүріс-тұрыс. Көркем образ. әдеб. Әдеби шығарма кейіпкерінің тұтас тұлғасы. Көркем оқу. Әдеби шығарманы мәнерлеп оқу өнері. Көркем очерк. әдеб. Өмірде болған істі баяндап, әдеби тілмен суреттеле жазылған шығарма. Көркем поэма. әдеб. Өлеңмен жазылған сюжетті әдеби шығарма. Көркем проза. әдеб. Қара сөзбен жазылған роман, повесть, әңгіме тәріздi көркем шығарма. Көркем публицистика. әдеб. Қоғамдық-саяси мәселелерге арналған көркем шығарма. Көркем тігіс ә с. Қаю, айқас тігу, қусыру, бастырып тігу, маржандау, шаршылау, өткермелеп тігу, тышқан із, қабырға тігіс, ілмелеп тігу, сыру т.б. тәрізді тәсілдермен әшекейлеп тіккен тігіс түрі. Көркем тіл. Әдеби шығарма тілі. Көркем фильм. Көркем туынды, шығармалар негізінде түсірілген, кейіпкерлері бар, сюжетті фильм. Көркем шығарма. Басқа шығармалардан ажырату үшін әдеби туындыны көбінесе осылай атайды.
КӨРКЕМДЕ = #етістік. Әдемілеу, көріктендіру, сәнге бөлеу, ажарландыру. Көркемдей оқу. Әдеби шығарманы мәнерлеп оқу.
КӨРКЕМДЕГІШ #сын есім. Сәндендіргіш, безендіргіш. Көркемдегіш құрал. әдеб. Көріктеу құралдары (ойды әсерлі, мәнерлі етіп жеткізу үшін қолданылатын құралдар).
КӨРКЕМДЕЛ = #етістік. Әдемілену, ажарлану, безендірілу.
КӨРКЕМДЕЛУ деген КӨРКЕМДЕН = #етістік. Құлпыру, әдемілену.
КӨРКЕМДЕНДІР = #етістік. Құлпырту, әдемілен діру.
КӨРКЕМДЕНДІРУ деген КӨРКЕМДЕТ = #етістік. Құлпырту, ажарландыру.
КӨРКЕМДЕУ деген КӨРКЕМДЕУШІ #зат есім. Ажарлаушы, әдемілеуші, безендіруші.
КӨРКЕМДІК #зат есім. Әдемілік, көріктілік, ажарлылық, сұлулық. Көркемдік ойлау қабілеті. #философиялық. Өнер туындыларының танылуына, құрылымына бағытталған интеллектуалды әрекеттің түрі; қоғамдық тәжірибелікке кіретін әлеуметтік міндеттер, әдістер, соңғы мақсаттар және мінезқұлықпен ерекшеленетін адам ойлау қабілетінің әртүрлілігі. Көркемдік эмальдар. #химиялық. Әшекейлер жасауда түсті металдардан жасалған бұйымдарға жағылатын эмальдар.
КӨРКЕМДІЛІК #зат есім. Ажарлылық, сұлулық.
КӨРКЕМӨНЕР #зат есім. 1. э с тет. Қоғамдық сананың көркемдік ойлау тәсіліне негізделген, өмір құбылыстарын бейнелеп көрсету құралы. 2. Әуесқой ұжымның орындауындағы өнер шығармалары. Көркемөнер тілі. э с тет. Ақиқат дүниені эстетикалық образдар арқылы бейнелейтін халықтың қолөнері мен мүсін, сәулет, кескіндеме, сурет өнері және олардың көркем туындылары.
КӨРКЕМӨНЕРПАЗ #зат есім. Әуесқой ұжымның орындауындағы халық шығармашылығының бір түрі. Көркемөнерпаздар үйірмесі. Музыка, ән, би өнерімен айналысатын арнайы топ.
КӨРКЕМӨНЕРПАЗДЫҚ #сын есім. Көркемөнерпазға қатысты, көркемөнерпазға тән.
КӨРКЕМСӨЗ #зат есім. әдеб. Ақиқат дүниені эстетикалық тұрғыдан тілдік құралдар арқылы бейнелейтін шығарма.
КӨРКЕМСУРЕТ #зат есім. #өнертану. Ақиқат дүниені эстетикалық образдар арқылы бейнелейтін сурет өнері, көркемөнер.
КӨРКЕМСУРЕТТІ көркемсуретті филüм. #өнертану. Әдеби жанрда шығарылған филüм.
КӨРКЕМШЕ 1#омоним #зат есім. #зоологиялық. Дене тұрқы 27 см, Африка суларында кең таралған балықтың түрі.
КӨРКЕМШЕ 2#омоним #сын есім. Әдемі келген, ажарлы, көрікті.
КӨРКЕМШІЛІК #зат есім. #көнерген сөз. Әдемілік, сәнділік.
КӨРКЕМІРЕК #сын есім. Көркемдеу, әдемілеу.
КӨРКЕСТІ #сын есім. жергілікті сөз. Егде, кексе.
КӨРКЕУ #сын есім. сөйлеу. Қорқау.
КӨРКЕЮ деген СӘУЛЕТ-КӨРКЕМӨНЕР #зат есім. Сәулет және көркемөнер.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий

