Толковый словарь казахского языка: Кенел>
КЕНЕ 1#омоним #зат есім. #зоологиялық. <лат. асаrіna> Жанжануарлардың қаны мен өсімдіктердің сөлін соратын паразит жәндік. Кене басу. #малшаруашылық. #этнографиялық. Кенелеу. Кене басы қалу. Мал денесін кенеден тазалаған кезде тері астында жұлынып қалған басының сол жерді жараға айналдырып іріңдетуі. Кене буды. Терінің қансөлін сорып, уытын жайған кезде ірің ағып, жазылмайтын жараға айналды. Кене жауу. Кенелердің ауа арқылы ауысуы, жұғуы. Кене жеу. Малды сорып, терісін жаралап, қотыр етіп, жыбырлатып қышыту. Кене кіру. Мал терісіне кененің басын тығып соруы. Кене сору. Кененің малдың қанын сорып жүдететін, арықтатып өлтіруге соғатын апат. Кенесі түсу. Әбден тойған кененің малдан өздігінен түсіп қалуы. Кене түсу. Малдың кенелеп кетуі, кене басу. Кене энцефалиті а у ру. <лат. enсephаlіtіs асаrіnаrum> Кене арқылы тарайтын ми қабынуын және орталық жүйке қабынуын тудырып, орталық жүйке жүйесін қатты зақымдайтын, жедел өтетін жұқпалы ауру.
КЕНЕ 2#омоним: даусын кенеді. #сөйлеу. Тамағын кенеді.
КЕНЕ 3#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Мал қамау үшін қамыстан жасалған қора.
КЕНЕ 4#омоним = #етістік. Мол етіп кезіктіру; қарық қылу.
КЕНЕГЕ [ #орыс тілі. книга ] #зат есім. #сөйлеу. Кітап.
КЕНЕДӘН #зат есім. #өсімдік. <лат. rісіnus> Сүттіген тұқымдасына жататын біржылдық шөптесін өсімдік.
КЕНЕДЕЙ #сын есім. Кішкентай, титтей, құрт тай. Кенедей жабысты. Қадалып, айырылмай қойды. Кенедей қадалды. Қадалған жерден қан алды, жабыса кетті, ұстай қатып, тістей жатты.
КЕНЕЖАРА #зат есім. Теріде кене тістегеннен пайда болған жарақат.
КЕНЕЗЕ #зат есім. 1. Жердің үстіңгі қабаты, қыртысы. 2. Тері, қыртыс. Кенезесі кепті. Қатты шөлдеді; аузы құрғады, сусады.
КЕНЕЙ 1#омоним #зат есім. #ойын. Асық ойынында ұпайға тігілетін кішігірім асық.
КЕНЕЙ 2#омоним: кеней домбыра. Ертеден келе жатқан, ежелден пайдаланылып келе жатқан домбыра. Кенейі түгел. Бәрі де орнында, ешбір олқылығы жоқ, кемшіліксіз.
КЕНЕҚОТЫР #зат есім. Кене сорған жерде пайда болған жара.
КЕНЕҚҰРТ #зат есім. Тері астында кенеден қалған уыт [ теріні ісіреді, қышытады, қансөлді бұзады, малға індет жұқтырады ].
КЕНЕЛ = #етістік. Байып қалу, қарқ болу. Кенеліп қалды. Молшылық болды, байлыққа батты.
КЕНЕЛДІР = #етістік. Қарқ қылу, байыту, рақаттандыру.
КЕНЕЛЕ =ет. #малшаруашылық. #этнографиялық. Мал денесінде кене пайда болып, қышынып, терісінің бүлініп, арықтай бастауы.
КЕНЕЛЕГІШ #сын есім. Кенелеп кеткіш, кене басқыш.
КЕНЕЛЕУ деген КЕНЕЛТ = #етістік. Байыту, жарыту, қарқ қылу.
КЕНЕЛТУ деген КЕНЕЛУ деген КЕНЕН #сын есім. 1. Кеңпейіл, дарқан. 2. Өте кең, мол. 3. Терең, бай (ойлы).
КЕНЕП #зат есім. 1. #өсімдік. Біржылдық талшықты өсімдік. 2. Кендір мен зығыр талшықтарынан тоқылған мата. 3. Кескіндеме салуға арналып, матадан керілген негіз. Кенеп алаша. Кенеп жіптен тоқылып жасалатын алаша. Кенеп дорба. Кенептен iстелген қалта, кішкентай қапшық.
КЕНЕПТҮСТІ кенептүсті иткендір. #өсімдік. <лат. eurаtоrіum cаnnаbіnum>. Күрделігүлдер тұқымдасына иткендір туысына жататын өсімдіктің бір түрі.
КЕНЕПШӨП #зат есім. #өсімдік. <лат. cаnnаbіs> Тұт тұқымдасына жататын біржылдық талшықты өсімдік (ҚҰÝ). Кенепшөп тәрізді иткендір. #өсімдік. Кенептүсті иткендір.
КЕНЕР #зат есім. #сөйлеу. Кенере.
КЕНЕРЕ 1#омоним #зат есім. Жиек, жаға, ернеу, кемер.
КЕНЕРЕ 2#омоним #зат есім. Үй қабырғасының шатырмен жанасар жеріндегі біршама шығыңқы үстіңгі шеті.
КЕНЕРЕЛЕ = #етістік. Жағалау, жиектеу.
КЕНЕРЕЛЕС #сын есім. Бір кенереде жатқан, жағалауы бір, жиектес.
КЕНЕРЕЛЕУ деген КЕНЕРЕЛІ #сын есім. Кенересі бар, жиекті.
КЕНЕРЕЛІК #зат есім. Еден мен қабырғаның жапсарындағы саңылауды жауып тұратын құрылыс бөлшегі.
КЕНЕРЕСІЗ #сын есім. Жиексіз, жағасыз,
КЕНЕРЛЕ = #етістік. #сөйлеу. Кенереле.
КЕНЕТ #үстеу. Күтпеген жерден, ойда жоқта, аяқ астында, кенеттен.
КЕНЕТТЕН #үстеу. Күтпеген жерден, ойда жоқта, аяқ астынан, қапелімде, кенет.
КЕНЕУ 1#омоним деген КЕНЕУ 2#омоним #зат есім. Күш, қуат, қауқар, нәр, құнар. Кенеуі кем [ жоқ ]. а) Жұғымдылығы, сіңімділігі жоқ, күші жоқ, дәмсіз (тағам). ә) Бейберекет. Кенеуі кетті. Бүлінді; азыптозды, ұсқыны қашты, берекесі кетті.
КЕНЕУЛІ #сын есім. 1. Қуатты, күшті, нәрлі. 2. #ауыспалы мағына. Бағалы, құнды, маңызды.
КЕНЕУЛІЛІК #зат есім. Қуаттылық, нәрлілік, жұғымдылық.
КЕНЕУСІЗ #сын есім. 1. Қуатсыз, күшсіз, нәрсіз, жұғымсыз. 2. #ауыспалы мағына. Мәнсіз, мағынасыз, маңызсыз.
КЕНЕШЕ #үстеу. Кене тәрізді, кене секілді. Кенеше жабысты [ қадалды ]. Жармасып қатып қалды, айырылмады.
КЕНЕШІК #зат есім. Кішкене кене.
КЕНЕ 2#омоним: даусын кенеді. #сөйлеу. Тамағын кенеді.
КЕНЕ 3#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Мал қамау үшін қамыстан жасалған қора.
КЕНЕ 4#омоним = #етістік. Мол етіп кезіктіру; қарық қылу.
КЕНЕГЕ [ #орыс тілі. книга ] #зат есім. #сөйлеу. Кітап.
КЕНЕДӘН #зат есім. #өсімдік. <лат. rісіnus> Сүттіген тұқымдасына жататын біржылдық шөптесін өсімдік.
КЕНЕДЕЙ #сын есім. Кішкентай, титтей, құрт тай. Кенедей жабысты. Қадалып, айырылмай қойды. Кенедей қадалды. Қадалған жерден қан алды, жабыса кетті, ұстай қатып, тістей жатты.
КЕНЕЖАРА #зат есім. Теріде кене тістегеннен пайда болған жарақат.
КЕНЕЗЕ #зат есім. 1. Жердің үстіңгі қабаты, қыртысы. 2. Тері, қыртыс. Кенезесі кепті. Қатты шөлдеді; аузы құрғады, сусады.
КЕНЕЙ 1#омоним #зат есім. #ойын. Асық ойынында ұпайға тігілетін кішігірім асық.
КЕНЕЙ 2#омоним: кеней домбыра. Ертеден келе жатқан, ежелден пайдаланылып келе жатқан домбыра. Кенейі түгел. Бәрі де орнында, ешбір олқылығы жоқ, кемшіліксіз.
КЕНЕҚОТЫР #зат есім. Кене сорған жерде пайда болған жара.
КЕНЕҚҰРТ #зат есім. Тері астында кенеден қалған уыт [ теріні ісіреді, қышытады, қансөлді бұзады, малға індет жұқтырады ].
КЕНЕЛ = #етістік. Байып қалу, қарқ болу. Кенеліп қалды. Молшылық болды, байлыққа батты.
КЕНЕЛДІР = #етістік. Қарқ қылу, байыту, рақаттандыру.
КЕНЕЛЕ =ет. #малшаруашылық. #этнографиялық. Мал денесінде кене пайда болып, қышынып, терісінің бүлініп, арықтай бастауы.
КЕНЕЛЕГІШ #сын есім. Кенелеп кеткіш, кене басқыш.
КЕНЕЛЕУ деген КЕНЕЛТ = #етістік. Байыту, жарыту, қарқ қылу.
КЕНЕЛТУ деген КЕНЕЛУ деген КЕНЕН #сын есім. 1. Кеңпейіл, дарқан. 2. Өте кең, мол. 3. Терең, бай (ойлы).
КЕНЕП #зат есім. 1. #өсімдік. Біржылдық талшықты өсімдік. 2. Кендір мен зығыр талшықтарынан тоқылған мата. 3. Кескіндеме салуға арналып, матадан керілген негіз. Кенеп алаша. Кенеп жіптен тоқылып жасалатын алаша. Кенеп дорба. Кенептен iстелген қалта, кішкентай қапшық.
КЕНЕПТҮСТІ кенептүсті иткендір. #өсімдік. <лат. eurаtоrіum cаnnаbіnum>. Күрделігүлдер тұқымдасына иткендір туысына жататын өсімдіктің бір түрі.
КЕНЕПШӨП #зат есім. #өсімдік. <лат. cаnnаbіs> Тұт тұқымдасына жататын біржылдық талшықты өсімдік (ҚҰÝ). Кенепшөп тәрізді иткендір. #өсімдік. Кенептүсті иткендір.
КЕНЕР #зат есім. #сөйлеу. Кенере.
КЕНЕРЕ 1#омоним #зат есім. Жиек, жаға, ернеу, кемер.
КЕНЕРЕ 2#омоним #зат есім. Үй қабырғасының шатырмен жанасар жеріндегі біршама шығыңқы үстіңгі шеті.
КЕНЕРЕЛЕ = #етістік. Жағалау, жиектеу.
КЕНЕРЕЛЕС #сын есім. Бір кенереде жатқан, жағалауы бір, жиектес.
КЕНЕРЕЛЕУ деген КЕНЕРЕЛІ #сын есім. Кенересі бар, жиекті.
КЕНЕРЕЛІК #зат есім. Еден мен қабырғаның жапсарындағы саңылауды жауып тұратын құрылыс бөлшегі.
КЕНЕРЕСІЗ #сын есім. Жиексіз, жағасыз,
КЕНЕРЛЕ = #етістік. #сөйлеу. Кенереле.
КЕНЕТ #үстеу. Күтпеген жерден, ойда жоқта, аяқ астында, кенеттен.
КЕНЕТТЕН #үстеу. Күтпеген жерден, ойда жоқта, аяқ астынан, қапелімде, кенет.
КЕНЕУ 1#омоним деген КЕНЕУ 2#омоним #зат есім. Күш, қуат, қауқар, нәр, құнар. Кенеуі кем [ жоқ ]. а) Жұғымдылығы, сіңімділігі жоқ, күші жоқ, дәмсіз (тағам). ә) Бейберекет. Кенеуі кетті. Бүлінді; азыптозды, ұсқыны қашты, берекесі кетті.
КЕНЕУЛІ #сын есім. 1. Қуатты, күшті, нәрлі. 2. #ауыспалы мағына. Бағалы, құнды, маңызды.
КЕНЕУЛІЛІК #зат есім. Қуаттылық, нәрлілік, жұғымдылық.
КЕНЕУСІЗ #сын есім. 1. Қуатсыз, күшсіз, нәрсіз, жұғымсыз. 2. #ауыспалы мағына. Мәнсіз, мағынасыз, маңызсыз.
КЕНЕШЕ #үстеу. Кене тәрізді, кене секілді. Кенеше жабысты [ қадалды ]. Жармасып қатып қалды, айырылмады.
КЕНЕШІК #зат есім. Кішкене кене.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий