Толковый словарь казахского языка: Жөне>

ЖӨН-ЖӨН #модаль сөз. Дұрысдұрыс, орынды, қисынды.
АТАҚ-ЖӨН #зат есім. жергілікті сөз. Атыжөн.
АТ-ЖӨН #зат есім. #сөйлеу. Атыжөн.
АТЫ-ЖӨНСІЗ #сын есім. Не екендігi белгісіз; жөнi жоқ.
АТЫ-ЖӨНІ #зат есім. 1. Өз аты мен әкесінің аты; кім екендігi туралы мәлімет. 2. Бiр нәрсенің атауы, қалай аталатындығы. Аты-жөнi жоқ. Беталды, жөнсіз, айшайға қарамай.
БАС-ЖӨН #зат есім. Жөн-жосық.
ЖОЛ-ЖӨНЕКЕЙ #үстеу. 1. Жол бойы, жол үсті. 2. #ауыспалы мағына. Сөз арасында, әңгіме үстінде.
ЖОЛСЫЗ-ЖӨНСІЗ #сын есім. Жөні жоқ, рет сіз.
ЖӨН #зат есім. 1. Жүйе, ыңғай, рет. 2. Дұрыс бағыт, таза жол. // Орынды, ыңғайлы. 3. Мән, сыр. 4. Жай, әншейін. 5. Орын, жағдай, реті. // Дұрыс, ақиқат, әділ. 6. Кім екендігі, шыққан тегі, атыжөні, жайжапсары. Жөн бар ма? Сөз бар ма? Жөн білдірді. Анығын, шындығын айтты, дұрысын сездірді. Жөнге берді. Әділдігіне, ақиқатына, билігіне салды. Жөнге жүрмейді. Айтқанға көнбейді, тіл алмайды. Жөнге көшті [ келді ]. Тіл алды, көнді, ақылға келді. Жөнге салды [ келтірді ]. а) Жолға қойды, реттеді, түзеді. ә) Тәртіпке шақырды, тәрбиеледі. Жөнге салу. Реттеу, түзеу. Жөнге үндеді. Дұрыс жолға салды, жөнге салды. Жөн жоқ, жосық жоқ. Беталды, өз-өзінен. Жөнжүрді. #жергілікті сөз. Тыныш жүрді, жай жүрді. Жөн көрді. Мақұлдады, дұрыс деп тапты. Жөн көрсету. Жол-жоба білгендікті таныту, білдіру. Жөн отырды. Жайына жүрді, байланыспады, килікпеді. Жөн себеп. #педагогикалық. Жұмыстан, сабақтан және тағы басқа. қалу немесе кешігу себебінің дәлелді, уәжді болуы. Жөн сөйлесті. Хал-жағдай сұрасты, білісті. Жөн сұрады. а) Ақылдасты, кеңесті. ә) Жайжапсарын сұрады. Жөн сілтеді. Бағыт нұсқады, жол көрсетті. Жөн [ жөнін ] тапты. а) қстің ретін, ыңғайын, жолын білді. ә) Жайына кетті, өз халін, жайын ойлады. Жөн тартты. а) Сапар шекті, жолаушы жүрді. ә) Нашарлады, әлсіреді. Жөн тергесті. Жөн сұрасу. Жөні бөлек. Орны бөтен, ерекше. Жөні жоқ. Жөнсіз, қисынсыз. Жөні келді. Реті келді, сәті түсті. Жөні кетіңкіреді. Ыңғайы, қисыны, реті болмады. Жөнін айтты. Бір нәрсенің мәнжайынан, бағдарбағытынан, рас, шындығынан хабар білдірді, бағыт нұсқады. Жөнін білді. Жайжапсарын, мәнін анықтады, сырын ұқты. Жөніне [ шынына, түзуіне ] көшті. Бұрмаламай шынын айтты, дұрысын айтты. Жөніне тартты [ кетті ]. Жайына кетті. Жөні түзу. а) Қолынан іс келетін, сөзді түсінетін; жібі түзу. ә) іске татыр, жарамды.
ЖӨН 2#омоним #зат есім. Жол, жоралғы, салт. Жөнге [ тәртіпке, жүйеге, ретке ] келтіру. Түзеу, жөнге салу. Жөнге келді. Келісті, көнді, қарсы болмады. Жөн сілтеді. Бағыт берді, жол көрсетті. Жөн сұрады. Жөнін, кім екенін анықтап білді. Жөн сұрасты. Бірбірінен жөнін, кім екенін сұрап білді. Жөнi [ бір ] бөлек. Бiр басқа, ерекше. Жөні келді. Реті болды, сәті, орайы түсті.
ЖӨНБІС #сын есім. Жөн білетін көнбіс.
ЖӨНДЕ #шылау. сөйлеу. Жөнінде.
ЖӨНДЕ = #етістік. 1. Жөнге келтіру, дұрыстау, реттеу. 2. Сынған, қираған, ескірген, бүлінген затты оңдау, қалпына келтіру. 3. #ауыспалы мағына. Реттеу, ыңғайлау.
ЖӨНДЕКІ #сын есім. Нашар, #көнерген сөз.
ЖӨНДЕКІЛЕУ #сын есім. Нашарлау, жөнсіздеу.
ЖӨНДЕЛ = #етістік. 1. Оңдалу, қалпына келтірілу. 2. #ауыспалы мағына. Түзелу, жөнге келу. 3. #ауыспалы мағына. Тазалану, дұрыс киіну.
ЖӨНДЕЛУ деген ЖӨНДЕЛІС = #етістік. Дұрысталу, реттесу. Жөнделіс тапты. Жөнделді, оңдалды.
ЖӨНДЕНІС #зат есім. #сөйлеу. Түзелу, оңдалу.
ЖӨНДЕМ 1#омоним #зат есім. Иненің бір түрі, жуан ине.
ЖӨНДЕМ 2#омоним #сын есім. 1. Дұрыс, жөнді, жарамды. 2. Жөнжобаны білетін, әр нәрсенің ыңғай, ретін түсінетін; жарамды, білікті. // Орнымен, ретімен. Жөндемге келді. Реттелді, жөнделді, дұрысталды. Жөндем ине. Жуан ине. Жөндем өгіз. Жуас, жөнге салынған, бас білетін. Жөндем сөз. Жөнді, тәуір лебіз, жылы сөз.
ЖӨНДЕМ 3#омоним #сын есім. Әккі.
ЖӨНДЕМДІ #сын есім. Дұрыс, ретті, жөнді.
ЖӨНДЕМДІК #зат есім. Дұрыстық, жөнділік, парасаттылық.
ЖӨНДЕМДІЛЕУ #сын есім. Дұрыстау, жөндірек, орындылау.
ЖӨНДЕМІРЕК #сын есім. Дұрысырақ, жөндірек, орындырақ.
ЖӨНДЕҢКІРЕ = #етістік. Жөндей түсу.
ЖӨНДЕҢКІРЕП #үстеу. Дұрыстаңқырап, тәуірлеп.
ЖӨНДЕҢКІРЕУ деген ЖӨНДЕП #үстеу. Дұрыстап, оңдап.
ЖӨНДЕС = #етістік. 1. Оңдасу, бірге жөндеу. 2. Реттесу, бірге дұрыстау.
ЖӨНДЕСТІР = #етістік. Реттестіру.
ЖӨНДЕСТІРУ деген ЖӨНДЕСУ деген ЖӨНДЕТ = #етістік. Түзету, өңдету, дұрыстату.
ЖӨНДЕТТІР = #етістік. Жөнге келтірту, реттету.
ЖӨНДЕТТІРУ деген ЖӨНДЕТУ деген ЖӨНДЕТІЛ = #етістік. Түзетілу, реттетілу.
ЖӨНДЕТІЛУ деген ЖӨНДЕУ 1#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Нашарлау, көзге қораштау, жөндекілеу.
ЖӨНДЕУ 2#омоним деген ЖӨНДЕУЛІ #сын есім. Жөнделген, жөндеуден шыққан.
ЖӨНДЕУСІЗ #сын есім. 1. Жөндеуденөтпеген, жөнделмеген. 2. Өңдеусіз, түзетусіз; жетілдірілмеген.
ЖӨНДЕУШІ #зат есім. Мәшинелерді, құрылыс орындарын жөндейтін маман.
ЖӨНДЕУШІ-РЕТТЕУШІ #зат есім. Станок, мәшине, техникалық құралжабдықтарды жөндеу, тәртіпке келтіру жұмысымен шұғылданушы шебер.
ЖӨНДІ #сын есім. 1. Дұрыс, тәуір. 2. Жүйелі, орынды. 3. Оңды, жібі дұрыс, жөні түзу.
ЖӨНДІГУ деген ЖӨНДІ-ЖӨНСІЗ #сын есім. Орынды-орынсыз.
ЖӨНДІ-ЖӨНСІЗДІК #зат есім. Дұрыс не дұрыс еместік; дұрыс және бұрыс істері.
ЖӨНДІК #зат есім. Дұрыстық, әділдік, туралық.
ЖӨНДІК = #етістік. Дұрысталу, жөнделу, реттелу.
ЖӨНДІККЕ #үстеу. Текке, тыныш; жөніне.
ЖӨНДІКТІР = #етістік. Реттеу.
ЖӨНДІКТІРУ деген ЖӨНДІЛЕУ #сын есім. Тәуірірек, жақсырақ, дұрыстау.
ЖӨНДІЛІКПЕН #үстеу. сөйлеу. Тынышымен; жөнімен.
ЖӨНДІМДІ #сын есім. сөйлеу. Жөндемді.
ЖӨНЕ = #етістік. 1. Жүріп кету, жолға шығу, жөнелу, кету. 2. Зыту, зулау, зымырау.
ЖӨНЕКЕЙ #үстеу. Жолшыбай, жолай, жол бойы. Жөнекей қора. Жаулауда уақытша салынған қора.
ЖӨНЕЛ = #етістік. 1. Жүріп кету, жолға шығу, жөнеу. 2. Зыту, зымырау, тайып тұру. 3. г р ам. Етістік сөздермен тіркес келіп, бірден, кенет болған қимылды білдіреді.
ЖӨНЕЛТ = #етістік. 1. Жіберу, кетіру. 2. Аттандыру, жіберу. 3. Өлікті соңғы сапарға шығарып салу, жерлеу.
ЖӨНЕЛТУ деген ЖӨНЕЛТТІР = #етістік. Жіберттіру.
ЖӨНЕЛТТІРУ деген ЖӨНЕЛТУШІ #зат есім. Бір нәрсені тиісті орынға, белгілі жаққа жіберіп тұрушы қызметкер.
ЖӨНЕЛТІЛ = #етістік. Жіберілу.
ЖӨНЕЛТІЛУ деген ЖӨНЕЛТІЛІМ #зат есім. Жіберілетін жүк, хатхабар.
ЖӨНЕЛТІМ #зат есім. Заттың, тауардың, хатхабардың т.б. тиістi орындарға жіберілуi.
ЖӨНЕЛТІС = #етістік. Жіберісу, бірге жөнелту.
ЖӨНЕЛТІСУ деген ЖӨНЕЛУ деген ЖӨНЕЛІС = #етістік. Бірге кету.
ЖӨНЕЛІСУ деген ЖӨНЕМ #зат есім. жергілікті сөз. Тәлім-тәрбие беру мақсатында айтылатын ғибрат, ақыл, кеңес, өнеге сөз.
ЖӨНЕҢДЕУ #сын есім. Нашарлау, жұпынылау.
ЖӨНЕРЕ #зат есім. #көнерген сөз. Жөн-жоба, әдет-ғұрып.
ЖӨНЕУ 1#омоним #зат есім. Ақыл-кеңес, өсиет; жөн. Жөнеу қағаз. Қызметке яки іссапарға жіберу туралы берілген жолдама.
ЖӨНЕУ 2#омоним деген ЖӨН-ЖАПСАР #зат есім. #сөйлеу. Жай-жапсар.
ЖӨН-ЖОБА #зат есім. 1. Дәстүрлі әдет-ғұрып, жол-жора, жөн-жосық. 2. қстің мәнжайы, реті, ыңғайы. 3. Үлгі-өнеге, тәлім-тәрбие, ақыл-кеңес. 4. Жоспар, жоба, үлгі. 5. Бағыт-бағдар, рет, ыңғай.
ЖӨН-ЖОРА #зат есім. #сөйлеу. Жөн-жоба.
ЖӨН-ЖОРАЛҒЫ #зат есім. Ғұрыпқа байланысты қалыптасқан әдет-ғұрып, дағды.
ЖӨН-ЖОРЫҚ #зат есім. қстелетін ісәрекеттің, тірліктіршіліктің бағытбарысын дұрыс бағдарлап, әдістетігін түсіндіріп, көрсетілетін үлгі-өнеге, тағылым.
ЖӨН-ЖОРЫҚСЫЗ #сын есім. Жөнсіз, орынсыз, ыңғайсыз.
ЖӨН-ЖОСПАР #зат есім. қстің жөнжосығы, мәнжайы, жайжапсары.
ЖӨН-ЖОСЫҚ #зат есім. 1. Әдет-ғұрып, салт-сана, жөн-жоба. 2. қстің мәнжайы, жайжапсары. 3. Бір нәрсенің реті, ыңғайы, тәртібі. 4. Бағыт-бағдар, үлгі-өнеге. 5. #ауыспалы мағына. Кескін-кейіп, түртұлға, келбет.
ЖӨН-ЖОСЫҚСЫЗ #сын есім. Орынсыз, жөнсіз, ретсіз. 2. Бағытбағдарсыз.
ЖӨН-ЖОСЫН #зат есім. Жөн-жосық.
ЖӨН-ЖӨНІМЕН #үстеу. Жайжайымен, бетбетімен, өздіөзімен.
ЖӨН-ЖӨНІНЕ #үстеу. Беталдына, жанжаққа.
ЖӨНСАЛ #сын есім. жергілікті сөз. Селсоқ.
ЖӨНСЕУ #зат есім. Қарапайым, жұпыны.
ЖӨНСУ #сын есім. жергілікті сөз. Жөнсеу.
ЖӨНСІЗ #сын есім. Орынсыз, қисынсыз, ретсіз. // Тәртіпсіз, әдепсіз адам. Жөнсіз себеп. #педагогикалық. Жұмыстан, сабақтан т.б. қалу немесе кешігу себебінің негізсіз, орынсыз болуы
ЖӨНСІЗДЕУ #үстеу. Орынсыздау, қисынсыздау, оғаштау.
ЖӨНСІЗДІК #зат есім. 1. Орынсыз іс, теріс қылық; оғаштық. 2. Тәртіпсіздік, әдепсіздік, жүгенсіздік.
ЖӨНСІЗДІК #зат есім. Тәрбиедегі, тәртіптегі ыңғайсыздық, қисынсыздық.
ЖӨНТЕК #сын есім. жергілікті сөз. Қарапайым, жұпыны; жөнсеу.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий