Толковый словарь казахского языка: Жон>
ЖОЛАҚ-ЖОЛАҚ #сын есім. 1. Жол-жол, көп жерден жолағы бар. 2. Сызықсызық.
ЖОЛ-ЖОЛ #сын есім. 1. Жолы, жолағы бар. 2. Жолақ-жолақ, айқыш-ұйқыш.
ЖОНДА-ЖОНДА = #етістік. Ұрып-соғу, соғыпсоғып.
ЖОН-ЖОН #сын есім. Жота-жота, қырқақырқа.
ЖОСА-ЖОСА #сын есім. #үстеу. Айғыз-айғыз, жол-жол, ағылтегіл.
ЖОТА-ЖОТА #сын есім. Қырат-қырат, төбе-төбе, жал-жал.
АЯҢ-ЖОРТАҚ #зат есім. Бiресе аяң, біресе жортақ жүріс.
БАР-ЖОҚ #зат есім. 1. Анау-мынау, не болса сол, жоқтан өзге. 2. Қолда бар нәрсе мен табылуы қиын, қолға түсе бермейтін зәру заттар. 3. #ауыспалы мағына. Тiршіліктегi, тұрмыстағы баршылық пен жоқшылық. // Не бар, не жоқ екендігi.
БАР-ЖОҒЫ #үстеу. Бар болғаны, не бары, барлығы.
БАРЛЫ-ЖОҒЫ #үстеу. Не бары, бар болғаны.
БАРЛЫ-ЖОҚТЫ #сын есім. Азды-көптi, аз ғана, көп емес, азын-аулақ.
БИЗНЕС-ЖОСПАР [ #латын тілі. busіness – iс, plаnum – жоспар ] #зат есім. #экономикалық. Кәсіпорынның алдына қойған экономикалық мақсаты мен оны жүзеге асыру жолдары, міндеттерi мен әдістәсілдерi баяндалған құжат.
ДОС-ЖОЛДАС #зат есім. Әрi сырлас, ниеттес, әрi өмірлік серік, қамқор, жанашыр адамдар.
ДОС-ЖОРА #зат есім. Жора-жолдас, жақын-жуық.
ЖАЙ-ЖОСЫҚ #зат есім. Хал-ахуал, жағдай.
ЖАҚЫН-ЖОРА #зат есім. Ағайын-туыс, дос-жар.
ЖАР-ЖОЛДАС #зат есім. #сөйлеу. Жора-жолдас.
ЖАР-ЖОРА #зат есім. Жора-жолдас.
ЖАТ-ЖОРА #зат есім. #сөйлеу. Жат-жаран.
ЖАУ-ЖОРЫҚ #зат есім. Жаугершілік; жорық, аттаныс.
ЖӘЙ-ЖОСЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Жай-жосық (ЖӨН-ЖОСЫҚ).
ЖЕЛЕ-ЖОРТ = #етістік. Сар желіспен жүру.
ЖЕЛЕ-ЖОРТАҚТА = #етістік. #сөйлеу. Желе-жорт.
ЖЕЛЕ-ЖОРТАҚТАТ = #етістік. #сөйлеу. 1. Жележорту. 2. #ауыспалы мағына. Түрліше құбылту.
ЖЕЛІП-ЖОРТЫП #үстеу. Бірде желіп, бірде жортып.
ЖОБА #зат есім. 1. Бір нәрсені іске асыру үшін жасалған үлгі, жоспар, нұсқа. 2. <лат. prоjeсtus> Жасалуға, қайта құрылуға, қалпына келтірілуге тиісті нысандардың макеттері, есептеулеріжәне ұстанымды дәлелдері көрсетілген техникалық құжаттар жиынтығы. 3. Түр, кескін, пішін. 4. Бір істің жөнжосығы, жолы. 5. Ойына алғаны, ойлағаны, ішкі жоспары. 6. Қандай да бір құжаттың алдын ала дайындалған, уақытша, әлі де жөндеуге болатын нұсқасы. 7. #жергілікті сөз. Шама. Жоба құрды. Жоба жасады, жоспар құрды. Жобасын көрсетті. Бағыт сілтеді. Жоба тілі. #информатикалық. <ағыл. desіgn lаnguаge> Арнайы конструкциялары бар және кей жағдайда, ақпараттық немесе программалық жасақтама жобасын әзірлеу, анализ жасау және құжаттамалау үшін пайдаланылатын верификациялық хаттамалары бар сипаттамалар тілі.
ЖОБА-ЖОСПАР #зат есім. Жобаланған, алдын ала белгіленген шара, орындауға тиісті міндеті.
ЖОБАЙЫ #зат есім. жергілікті сөз. Аумағы, айналасы, тұтасы.
ЖОБАҚТА = #етістік. #жергілікті сөз. Тұспалдау, жобалау.
ЖОБАЛА = #етістік. 1. Шамалау, болжалдау, топшылау. 2. Бір нәрсенің жобасын жасау.
ЖОБАЛАН = #етістік. Жоба жасалу, жоспарлану.
ЖОБАЛАНУ деген ЖОБАЛАҢ #сын есім. Зобалаң.
ЖОБАЛАС #сын есім. 1. Ұқсас, үндес. 2. Шамалас.
ЖОБАЛАСУ деген ЖОБАЛАС = #етістік. Жоба жасасу.
ЖОБАЛАТ = #етістік. Жоба жасату.
ЖОБАЛАТУ деген ЖОБАЛАУ деген ЖОБАЛАУШЫ #зат есім. Бірнәрсеніжоспарлаушы, жоба жасаушы маман. // Жоба жасайтын.
ЖОБАЛҒЫ #сын есім. Жұпыны, қарапайым, жөндемдеу.
ЖОБАЛҒЫЛАУ #сын есім. Жұпынылау, жөндемдеу.
ЖОБАЛЫ #сын есім. Жобаланған, жоспарлы.
ЖОБАЛЫҚ #сын есім. Жобада көрсетілгендей, жобаға сай. Жобалық қуат. #экономикалық. Кәсіпорынның жаңа құрылысына немесе жұмыс істеп тұрған кәсіпорынды жаңғыртуға арналған жобалық тапсырмада қабылданған белгілі бір кезеңде өнім шығару.
ЖОБАЛЫҚ-СМЕТАЛЫҚ #сын есім. қаржы термині. Істi жүзеге асырудың жоба түріндегi формасының қаржылықбухгалтерлік есептемелеріне қатысты.
ЖОБАСЫЗ #сын есім. Жоспарсыз, нұсқасыз, үлгісіз.
ЖОҒА #модаль сөз. жергілікті сөз. Жоқ.
ЖОҒАЛ = #етістік. 1. Жоқ болу, қайда қалғаны, кеткені белгісіз қалу. 2. Бір жаққа кету, көзден таса болу, таптырмау. 3. Жойылу, құру. // қ а рғ. Көзі жойылсын, аты өшсін, құрысын. // #экспрессивті. Жек көру, жақтырмау нышанымен айтылатын қолданыс. 4. #ауыспалы мағына. Қаза табу, қайтыс болу. 5. #ауыспалы мағына. Артта қалу, өтіп кету. 6. #ауыспалы мағына. Аты өшу, ұмыт болу.
ЖОҒАЛТ = #етістік. 1. Жою, құрту. 2. Көзден таса қылу, айырылып қалу. 3. #ауыспалы мағына. Айырылу, қапыда қалу. // Бір нәрсесін жоғалтқан, ұрлатып алған адам. 4. #ауыспалы мағына. Құрбан ету, пида ету. 5. #ауыспалы мағына. Қолынан жіберіп алу, ие бола алмау. 6. #ауыспалы мағына. Қаза болу, қайтыс болу, о дүниелік болу.
ЖОҒАЛТҚЫЗ = #етістік. Жойғызу, құртқызу, жоқ еткізу.
ЖОҒАЛТҚЫЗУ деген ЖОҒАЛТУ деген ЖОҒАЛУ деген ЖОҒАЛЫМ #зат есім. #кен ісі. Пайдалы қазылымның баланстық қорларының кен қазып алуда жер қойнауында алынбай қалған, қазылып алынып бос таужыныстар үйіндісіне жіберілген, үю, тиеу және тасымалдау барысында қалып қойған бөлігі. Жоғалым түрлері. #кен ісі. Электр мәшинесінің жұмыс үстінде туатын қуат шығыны.
ЖОҒАЛЫМПАЗ #сын есім. Жоғалғыш, жоғала бергіш.
ЖОҒАЛЫС = #етістік. Бәрі бір мезгілде кетіп қалу.
ЖОҒАЛЫСУ деген ЖОҒАРҒЫ #сын есім. 1. Үстіңгі (биіктікке байланысты). 2. Өргі, басқы. 3. #ауыспалы мағына. Өзгелерден биік тұрған. 4. #ауыспалы мағына. Жоғарыда ескерілген, алғашқы. 5. #ауыспалы мағына. Дәрежесі, қызметі үлкен; басшылық қызметте істейтін. 6. #ауыспалы мағына. Бай, ауқатты. Жоғарғы баға. #сөйлеу. Қымбат баға. Жоғарғы бас қолбасшы. #әскери сөз. <лат. chef supreme> Соғыс кезіндегі және бейбіт уақыттағы мемлекеттің Қарулы күштерінің ең жоғарғы басшысы. Жоғарғы дәреже. Мәртебелі, білім дәрежесі жоғары. Жоғарғы дәрежелі. #сөйлеу. а) Жоғары оқу орнын бітірген. ә) Жоғары білім беретін. Жоғарғы деңгейдегі шеберлік. Өз ісін өте жетік білушілік. Жоғарғы жақ сүйегі. #зоологиялық. <лат. mаxіlla> Жануарлар мен адамдар бассүйегінің бет бөлімі құрамына кіретін сүйек. Жоғарғы жер. эвфем. Мемлекеттік дәрежедегі қызмет, басшылықтағы адам. Жоғарғы кеңес. #тарихи. а) Бұрынғы Кеңестік Социалистік Республикалар Одағында (КСРО) болған жоғарғы мемлекеттік билік органы (193688). ә) Бұрынғы КСРО Халық депутаттары съезінің тұрақты жұмыс істеген органы (198893). б) КСРО құрамына кіретін одақтас республикаларда, оның ішінде Қазақстанда да болған жоғарғы мемлекеттік билік органы (193793). в) Бұрынғы Ресей Кеңестік Федеративтік Социалистік Республикасында (РКФСР) Халық депутаттары съезінің тұрақты жұмыс істеген заң шығарушы, өкім жүргізуші және бақылаушы органы (199093). г) Қазіргі кезде Ресей Федерациясының құрамына енетін бірқатар республикалардағы заң шығарушы органның (парламенттің) атауы. Жоғарғы класс. Жоғарғы сынып. Жоғарғы команда. #әскери сөз. Соғыс кезіндегі және бейбіт уақыттағы мемлекеттің қарулы күштерінің басында тұрған әскерилер. Жоғарғы қабат. а) Көпқабатты үйлердің 3қабатынан жоғары орналасқан қабаттар. ә) Сөйлеушінің өзі тұрған қабатының үстіндегі қабат. Жоғарғы мәртебелі. #тарихи. Аса құрметті, қадірлі, ұлы деген мағынада айтылатын патша, ханға қарата қолданылған тұрақты атауыш. Жоғарғы мектеп. Жоғары мектеп. Жоғарғыны елге, төменгіні селге жіберу. #жергілікті сөз. Өткен кекті ұмыту, кешірім жасау. Жоғарғы өріс. #информатикалық. Мәтін басылатын қағаз парағының жоғарғы жиегінен символдар басылатын бірінші жолға дейінгі бос қалатын алап. Жоғарғы Советтің депутаты. #тарихи. Жоғарғы Кеңеске жергілікті халық сеніп сайлаған өкіл. Жоғарғы сот. Мемлекеттің сот жүйесін басқарушы ең жоғарғы сот органы. Жоғарғы сынып. #педагогикалық. 91011 сыныптар, мектеп бітіруге таяу сыныптар. Жоғарғы табалдырық. к е н. Омырылған жердегі тұтқыр құраушының мөлшері 90%дан кем болмайтын балқыма температурасы. Жоғарғы тыныс жолы. #анатомиялық. Ауаны екі бағытта (ішке жәнесыртқа) өткізетін тыныс алу жүйесінің түтікше мүшелері.
ЖОҒАРҒЫДАЙ #үстеу. Басында көрсетілгендей, жоғарыда айтылғандай.
ЖОҒАРЫ #үстеу. 1. Үстіге, өрге қарай; төмен емес. 2. Биік; аласа емес. // Аспан, көк. 3. Артық, басым. // Көтеріңкі, ыстық. // Мемлекеттік басшылық қызмет, жетекшілік ететін басшы орын. Жоғары атақ. Қандай да бір атқарған қызметі, сіңірген еңбегі үшін берілетін құрметті ат, жоғары дәреже. Жоғары баға. #педагогикалық. Өте жақсы, жақсы оқығандығы үшін мектеп оқушыларына, студенттерге қойылатын «4» немесе «5»тік баға. Жоғары бағаланды. Біреудің қол жеткен табысы, аяқтаған ісі мадақталды, мақталды, үлгі етілді, ескерілді. Жоғары бағалау. #ресми. Жақсы, өте жақсы баға беру. Жоғары білім. #педагогикалық. Орта білім негізінде жоғары оқу орындарында берілетін және ресми құжатпен (дипломмен, сертификатпен және тағы басқа.) расталатын маманның кәсіби біліктілік дәрежесі. Жоғары білімді. Жоғары оқу орнын бітірген, бітіргендігін растайтын дипломы бар. Жоғары дамыған ел. Экономикасы, халықтың әлауқаттық жағдайы әлемдік жоғары деңгейде дамыған, ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін жан-жақты пайдаланған алдыңғы қатарлы ел. Жоғары дәрежелi білім. Жоғары оқу орындарында берілетін білім. Жоғары дәрежелi мектеп. Жоғары деңгейде білім беретін, арнайы мамандандырылған мектеп. Жоғары дәрежелi оқу орны. Жоғары білім беруге сәйкес бағдарламалар бойынша оқытатын институт, университет және арнаулы білім беруге лайықталған академия. Жоғары дәрежелі метаморфизм. #геологиялық. Гранулитті және эклогитті фациялар. Жоғары деңгейлi. Дәрежесi биік, сапалы. Жоғары деңгейлі программалау тілі. #информатикалық. <ағыл. hіgh level lаnguаge> Коды негізінен дағдылы тілдің сөздері мен математикалық символдардан тұратын бағдарламалау тілі. Жоғары деңгейлі тіл. и н ф. <ағыл. hіgh оrder lаnguаge> Бағдарламалар орындалатын компьютерді терең білуді қажет етпейтін, әртүрлі мәшинелік тілдерге аударылуы мүмкін, операциялар мен адрестерді символмен белгілеуге болатын, программаның логикасы мен мәліметтер құрылымын ұсынуды жеңілдетуге мүмкіндік беретін программалау тілі. Жоғары жақ. эвфем. Мемлекеттік басшылық орган. Жоғары кернеулі. Қуаты, қысымы күшті. Жоғары көрсеткіш. сов. #тарихи. Ең озық көрсеткіш. Жоғары көтерді. Біреуді көзінше қатты мақтады, дем берді, қолтығына су бүрікті. Жоғары қабат. #сөйлеу. Жоғарғы қабат, үстіңгi қабат. Жоғары қарай мультиплекстеу. #информатикалық. <ағыл. upwаrds multіplexіng> Ашық жүйелер архитектурасында – айтарлықтай жоғары деңгейлі бір арна бойынша мәліметтерді жеткізуді жасақтау үшін айтарлықтай төменгі деңгейлі бірнеше тәуелсіз арнаны бір мезгілде пайдалану. Жоғары қысым. #физикалық. Денеге түсірілген 0,1 гигапаскальдан (Гпа) артық қысым. Жоғары май қышқылдары. #биологиялық. Бір негізді карбон қышқылдары. Жоғары математика. Техникалық т.б. кейбір оқу орындарының оқу жоспарына енетін математикалық пәндер жиынтығының атауы. Жоғары мектеп. Жалпы немесе арнаулы орта дәрежелі білім негізінде жоғары білімді мамандар даярлайтын оқу орындарының жалпы атауы. Жоғары молекулалық қосылыстар. #химиялық. Молекуласының массасы бірнеше мыңнан көптеген миллионға жететін химиялық қосылыстар. Жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білім беру. Білім беру жүйесінің жоғары сатысы ретінде біліктілігі жоғарығылыми кадрлар даярлау мақсатында білім беру. Жоғары оқу орындары. Экономиканың, ғылым мен мәдениеттің түрлі салалары үшін жоғары білімді мамандар, ғылым және педагог кадрлар даярлайтын, жоғары білімді мамандар даярлау ісін жетілдіруге бағытталған ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізетін, өнеркәсіп, ауылшаруашылық, мәдениет т.б. салаларда еңбек ететін мамандардың біліктілігін жетілдіретін оқу орындары. Жоғары палата. #саяси. Заң шығаратын ең бірінші инстанция. Жоғары сапалы алтын. #кен ісі. Сапалық көрсеткіші әдетте 850900% аралығында, тіпті 999 болуы мүмкін, құрамында өзге элемент қоспалары өте аз мөлшерде болатын алтын. Жоғары сапалы басылым. #информатикалық. <ағыл. Letter Quаlіty> Қағазға басылған мәтін сапасының, электрлік баспа мәшинесінен шыққан мәтін сапасының жоғары болуы. Жоғары сапалы болат. #кен ісі. Физикалықхимиялық және механикалық қасиеттері жоғары болат. Жоғары сатыдағы аңдар. #зоологиялық. <лат. plасentаlіa немесе eutherіa> Ұрпағын тірі туатын сүтқоректілердің инфракласы. Жоғары сатыдағы өсімдіктер. #ботаникалық. Өркендері (сабақ, жапырақ, жыныс мүшелері), стелла немесе тіректері бар спораны, тұқымды өсімдіктерді біріктіретін үлкен топ. Жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар. #ботаникалық. Жіпшумақтары клеткаға бөлінген, жемістік денелері бар (қалпақшалы, діңгекті және тағы басқа.) аскомикота, базидмомикота бөлімдеріне жататын саңырауқұлақтар. Жоғары сатыдағы шаян тәрізділер. #зоологиялық. <лат. mаlасоstrасa> Буынаяқтылар типінің бір класс тармағы. Жоғары стиль. әдеб. Кітаби тіл, поэтикалық стиль. Жоғары сұранымды тауар. #экономикалық. Халық тарапынан болатын сұраным тауарлардың негізгі көлеміне сұранымнан асып түсетін тауар. Жоғары сұрыпты ұн [ бидай ]. Кеуек, қабықтарынан әбден тазаланған, ең жоғары сападағы ұн, бидай. Жоғары температуралы газдық коррозия. #физикалық. Жоғары температураларда қақ түзе жүретін газдық коррозия. Жоғары төрттаған. #спорт. Балуанның тізерлеп отырып алақандарын кілемге тіреп тұрған күйі. Жоғары шық. а) #этнографиялық. Үйге кірген адамға төрге өт, төрлет, қонақ бол деген мағынада қолданылатын сый-құрмет лексикасы. ә) #ауыспалы мағына. Есігіміз ашық, келіңіз деген мағынада. Жоғары шықты. Төрлетіп отырды, жоғарылады.
ЖОҒАРЫДА #үстеу. Сөйленген не жазылған мәтіннің айтылып кеткен тұсында, сөйлеп тұрған уақыттан сәл ғана бұрын.
ЖОҒАРЫДАҒЫ #сын есім. Жаңа көрсетілген, жаңағы.
ЖОҒАРЫЛА = #етістік. 1. Жоғарыға өрлеу, биіктеу. 2. #этнографиялық. Төрге шығу, төрлету. 3. Арту, көтерілу. 4. Жақсару, биіктеу. 5. #ауыспалы мағына. Үлкен қызметке ауысу, лауазымы өсу.
ЖОҒАРЫЛАТ = #етістік. 1. Жоғары көтеру. 2. Дәрежесін көтеру. 3. Келген адамға жоғары шық, төрлет деген мағынада айтылатын сөз. 4. Көтеру, күшейту.
ЖОҒАРЫЛАТҚЫШ #сын есім. Жоғары көтергіш, шығарғыш.
ЖОҒАРЫЛАТУ деген ЖОҒАРЫЛАТЫЛ = #етістік. Дәрежесі, қызметі көтерілу, өсірілу.
ЖОҒАРЫЛАТЫЛУ деген ЖОҒАРЫЛАУ 1#омоним #сын есім. 1. Биіктеу, көтеріңкілеу. 2. Аздап жоғары, жоғарырақ. 3. #ауыспалы мағына. Қымбаттау.
ЖОҒАРЫЛАУ 2#омоним деген ЖОҒАРЫЛЫҚ #зат есім. 1. Биіктік. 2. Көптік, күштілік, артықтық. 3. Дауыстың, үннің
ЖОҒАРЫЛЫ-ТӨМЕН #үстеу. сөйлеу. Жоғарылы-төменді.
ЖОҒАРЫЛЫ-ТӨМЕНДІ #үстеу. 1. Жоғарыдантөменге, төменненжоғарыға. 2. Арыбері, жағалай. 3. Дауыстың біресе ашық, биік, біресе төмен, баяу шығуы. 4. Біресе төмен, біресе биік.
ЖОҒАРЫРАҚ #үстеу. 1. Жоғары таман, биіктеу. 2. Төрге таман, есік жақта емес. 3. Бұрынырақ, алдында. 4. #ауыспалы мағына. Биігірек, бағалы, қадірлі. 5. Жоғары басшылық қызметке қарай, мемлекеттік дәрежедегі басшылыққа қарай.
ЖОҒАРЫ-ТӨМЕН #үстеу. 1. Жоғарыдантөменге, төменненжоғарыға. 2. Арыбері. 3. Ерсілі-қарсылы.
ЖОҒАРЫ-ТӨМЕНДІ #үстеу. Біресе астыға, біресе үстіге, ілгері-кейінді.
ЖОҒАРЫЛАУ #үстеу. Біршама жоғары, әжептәуір жоғары.
ЖОҒАРЫРАҚ #үстеу. Жоғарылау, сәл жоғары.
ЖОДЫРҒЫСУ деген ЖОДЫРҒЫСЫ = #етістік. #жергілікті сөз. 1. Сырғақсу. 2. Көрмегенсу.
ЖОЗЫ #зат есім. жергілікті сөз. Айнала төңірек отырып, тамақ ішетін, аласа дөңгелек үстел.
ЖОЙ = #етістік. Құрту, жоқ ету.
ЖОЙБАР #сын есім. жергілікті сөз. Мықты, әлді, қуат ты.
ЖОЙҒЫЗ = #етістік. Жоқ еткізу, жоқ қылдыру, құртқызу, жойдырып жіберу.
ЖОЙҒЫЗУ деген ЖОЙҒЫШ 1#омоним #сын есім. Жоқ қылғыш, қырғыш.
ЖОЙҒЫШ 2#омоним #зат есім. #әскери сөз. Жарғыштық көмегімен зымыранды ауада автоматты түрде жойып жіберуге арналған қондырғы. Жойғыш авиация. #әскери сөз. Қарсылас жаудың әуедегі басқарылатын және басқарылмайтын аппараттарын жоюға арналған әскери авиацияның түрі. Жойғыш авиацияны бағыттау аймағы. #әскери сөз. Ұшқышқа бағыттау командасын (курс, биіктік, ұшу жылдамдығының) және телекодты радиосызықтардың көмегімен кеңістіктегі нысананы автоматты түрде көрсетуі немесе басқару пунктінен радиомен хабар беру арқылы жойғыштарды ұрысқа енгізу мүмкіндігін жүзеге асыратын әуе кеңістігіндегі аймақ.
ЖОЙДАСЫЗ #сын есім. жергілікті сөз. 1. Үлкен, ерен, қарқынды, зор. 2. #ауыспалы мағына. Ерепейсіз, қолайсыз, орынсыз. 3. #ауыспалы мағына. Жөнсіз, орасан, ерекше.
ЖОЙДАСЫЗДЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. Шектен тыс болушылық, жөнсіздік.
ЖОЙДАСЫН #сын есім. Мықты, күшті. // Мықты, ірі, күшті кісі. Жойдасын ер. Алып, ерен, мықты, батыр.
ЖОЙДАУСЫЗ #сын есім. Ерен, үлкен, зор.
ЖОЙДЫР = #етістік. Құрту, жоқ ету, жоғалту.
ЖОЙДЫРУ деген ЖОЙҚЫН #сын есім. 1. Қырыпжойып кететін, алапат, сұрапыл. 2. #ауыспалы мағына. Керемет, сұмдық, орасан. Жойқынтеориясы. #геологиялық. Жердіңгеологиялық тарихын неғұрлым тыныш болған ұзақ дәуірлер мен біршама қысқа уақыт ішінде ғаламшардың бейнесін күрт өзгертіп кетіп отырған жойқын апаттар.
ЖОЙҚЫНДЫ #сын есім. Орасан күшті, мықты.
ЖОЙҚЫНДЫҚ #зат есім. Орасан күштілік, алапаттық.
ЖОЙҚЫТ = #етістік. #жергілікті сөз. Жосылту, көсілту.
ЖОЙПАН #сын есім. жергілікті сөз. Зор, үлкен.
ЖОЙПАҢ #сын есім. жергілікті сөз. Адуын, мықты, батыл.
ЖОЙПАР #сын есім. жергілікті сөз. Жойқын, зор, мығым.
ЖОЛ-ЖОЛ #сын есім. 1. Жолы, жолағы бар. 2. Жолақ-жолақ, айқыш-ұйқыш.
ЖОНДА-ЖОНДА = #етістік. Ұрып-соғу, соғыпсоғып.
ЖОН-ЖОН #сын есім. Жота-жота, қырқақырқа.
ЖОСА-ЖОСА #сын есім. #үстеу. Айғыз-айғыз, жол-жол, ағылтегіл.
ЖОТА-ЖОТА #сын есім. Қырат-қырат, төбе-төбе, жал-жал.
АЯҢ-ЖОРТАҚ #зат есім. Бiресе аяң, біресе жортақ жүріс.
БАР-ЖОҚ #зат есім. 1. Анау-мынау, не болса сол, жоқтан өзге. 2. Қолда бар нәрсе мен табылуы қиын, қолға түсе бермейтін зәру заттар. 3. #ауыспалы мағына. Тiршіліктегi, тұрмыстағы баршылық пен жоқшылық. // Не бар, не жоқ екендігi.
БАР-ЖОҒЫ #үстеу. Бар болғаны, не бары, барлығы.
БАРЛЫ-ЖОҒЫ #үстеу. Не бары, бар болғаны.
БАРЛЫ-ЖОҚТЫ #сын есім. Азды-көптi, аз ғана, көп емес, азын-аулақ.
БИЗНЕС-ЖОСПАР [ #латын тілі. busіness – iс, plаnum – жоспар ] #зат есім. #экономикалық. Кәсіпорынның алдына қойған экономикалық мақсаты мен оны жүзеге асыру жолдары, міндеттерi мен әдістәсілдерi баяндалған құжат.
ДОС-ЖОЛДАС #зат есім. Әрi сырлас, ниеттес, әрi өмірлік серік, қамқор, жанашыр адамдар.
ДОС-ЖОРА #зат есім. Жора-жолдас, жақын-жуық.
ЖАЙ-ЖОСЫҚ #зат есім. Хал-ахуал, жағдай.
ЖАҚЫН-ЖОРА #зат есім. Ағайын-туыс, дос-жар.
ЖАР-ЖОЛДАС #зат есім. #сөйлеу. Жора-жолдас.
ЖАР-ЖОРА #зат есім. Жора-жолдас.
ЖАТ-ЖОРА #зат есім. #сөйлеу. Жат-жаран.
ЖАУ-ЖОРЫҚ #зат есім. Жаугершілік; жорық, аттаныс.
ЖӘЙ-ЖОСЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Жай-жосық (ЖӨН-ЖОСЫҚ).
ЖЕЛЕ-ЖОРТ = #етістік. Сар желіспен жүру.
ЖЕЛЕ-ЖОРТАҚТА = #етістік. #сөйлеу. Желе-жорт.
ЖЕЛЕ-ЖОРТАҚТАТ = #етістік. #сөйлеу. 1. Жележорту. 2. #ауыспалы мағына. Түрліше құбылту.
ЖЕЛІП-ЖОРТЫП #үстеу. Бірде желіп, бірде жортып.
ЖОБА #зат есім. 1. Бір нәрсені іске асыру үшін жасалған үлгі, жоспар, нұсқа. 2. <лат. prоjeсtus> Жасалуға, қайта құрылуға, қалпына келтірілуге тиісті нысандардың макеттері, есептеулеріжәне ұстанымды дәлелдері көрсетілген техникалық құжаттар жиынтығы. 3. Түр, кескін, пішін. 4. Бір істің жөнжосығы, жолы. 5. Ойына алғаны, ойлағаны, ішкі жоспары. 6. Қандай да бір құжаттың алдын ала дайындалған, уақытша, әлі де жөндеуге болатын нұсқасы. 7. #жергілікті сөз. Шама. Жоба құрды. Жоба жасады, жоспар құрды. Жобасын көрсетті. Бағыт сілтеді. Жоба тілі. #информатикалық. <ағыл. desіgn lаnguаge> Арнайы конструкциялары бар және кей жағдайда, ақпараттық немесе программалық жасақтама жобасын әзірлеу, анализ жасау және құжаттамалау үшін пайдаланылатын верификациялық хаттамалары бар сипаттамалар тілі.
ЖОБА-ЖОСПАР #зат есім. Жобаланған, алдын ала белгіленген шара, орындауға тиісті міндеті.
ЖОБАЙЫ #зат есім. жергілікті сөз. Аумағы, айналасы, тұтасы.
ЖОБАҚТА = #етістік. #жергілікті сөз. Тұспалдау, жобалау.
ЖОБАЛА = #етістік. 1. Шамалау, болжалдау, топшылау. 2. Бір нәрсенің жобасын жасау.
ЖОБАЛАН = #етістік. Жоба жасалу, жоспарлану.
ЖОБАЛАНУ деген ЖОБАЛАҢ #сын есім. Зобалаң.
ЖОБАЛАС #сын есім. 1. Ұқсас, үндес. 2. Шамалас.
ЖОБАЛАСУ деген ЖОБАЛАС = #етістік. Жоба жасасу.
ЖОБАЛАТ = #етістік. Жоба жасату.
ЖОБАЛАТУ деген ЖОБАЛАУ деген ЖОБАЛАУШЫ #зат есім. Бірнәрсеніжоспарлаушы, жоба жасаушы маман. // Жоба жасайтын.
ЖОБАЛҒЫ #сын есім. Жұпыны, қарапайым, жөндемдеу.
ЖОБАЛҒЫЛАУ #сын есім. Жұпынылау, жөндемдеу.
ЖОБАЛЫ #сын есім. Жобаланған, жоспарлы.
ЖОБАЛЫҚ #сын есім. Жобада көрсетілгендей, жобаға сай. Жобалық қуат. #экономикалық. Кәсіпорынның жаңа құрылысына немесе жұмыс істеп тұрған кәсіпорынды жаңғыртуға арналған жобалық тапсырмада қабылданған белгілі бір кезеңде өнім шығару.
ЖОБАЛЫҚ-СМЕТАЛЫҚ #сын есім. қаржы термині. Істi жүзеге асырудың жоба түріндегi формасының қаржылықбухгалтерлік есептемелеріне қатысты.
ЖОБАСЫЗ #сын есім. Жоспарсыз, нұсқасыз, үлгісіз.
ЖОҒА #модаль сөз. жергілікті сөз. Жоқ.
ЖОҒАЛ = #етістік. 1. Жоқ болу, қайда қалғаны, кеткені белгісіз қалу. 2. Бір жаққа кету, көзден таса болу, таптырмау. 3. Жойылу, құру. // қ а рғ. Көзі жойылсын, аты өшсін, құрысын. // #экспрессивті. Жек көру, жақтырмау нышанымен айтылатын қолданыс. 4. #ауыспалы мағына. Қаза табу, қайтыс болу. 5. #ауыспалы мағына. Артта қалу, өтіп кету. 6. #ауыспалы мағына. Аты өшу, ұмыт болу.
ЖОҒАЛТ = #етістік. 1. Жою, құрту. 2. Көзден таса қылу, айырылып қалу. 3. #ауыспалы мағына. Айырылу, қапыда қалу. // Бір нәрсесін жоғалтқан, ұрлатып алған адам. 4. #ауыспалы мағына. Құрбан ету, пида ету. 5. #ауыспалы мағына. Қолынан жіберіп алу, ие бола алмау. 6. #ауыспалы мағына. Қаза болу, қайтыс болу, о дүниелік болу.
ЖОҒАЛТҚЫЗ = #етістік. Жойғызу, құртқызу, жоқ еткізу.
ЖОҒАЛТҚЫЗУ деген ЖОҒАЛТУ деген ЖОҒАЛУ деген ЖОҒАЛЫМ #зат есім. #кен ісі. Пайдалы қазылымның баланстық қорларының кен қазып алуда жер қойнауында алынбай қалған, қазылып алынып бос таужыныстар үйіндісіне жіберілген, үю, тиеу және тасымалдау барысында қалып қойған бөлігі. Жоғалым түрлері. #кен ісі. Электр мәшинесінің жұмыс үстінде туатын қуат шығыны.
ЖОҒАЛЫМПАЗ #сын есім. Жоғалғыш, жоғала бергіш.
ЖОҒАЛЫС = #етістік. Бәрі бір мезгілде кетіп қалу.
ЖОҒАЛЫСУ деген ЖОҒАРҒЫ #сын есім. 1. Үстіңгі (биіктікке байланысты). 2. Өргі, басқы. 3. #ауыспалы мағына. Өзгелерден биік тұрған. 4. #ауыспалы мағына. Жоғарыда ескерілген, алғашқы. 5. #ауыспалы мағына. Дәрежесі, қызметі үлкен; басшылық қызметте істейтін. 6. #ауыспалы мағына. Бай, ауқатты. Жоғарғы баға. #сөйлеу. Қымбат баға. Жоғарғы бас қолбасшы. #әскери сөз. <лат. chef supreme> Соғыс кезіндегі және бейбіт уақыттағы мемлекеттің Қарулы күштерінің ең жоғарғы басшысы. Жоғарғы дәреже. Мәртебелі, білім дәрежесі жоғары. Жоғарғы дәрежелі. #сөйлеу. а) Жоғары оқу орнын бітірген. ә) Жоғары білім беретін. Жоғарғы деңгейдегі шеберлік. Өз ісін өте жетік білушілік. Жоғарғы жақ сүйегі. #зоологиялық. <лат. mаxіlla> Жануарлар мен адамдар бассүйегінің бет бөлімі құрамына кіретін сүйек. Жоғарғы жер. эвфем. Мемлекеттік дәрежедегі қызмет, басшылықтағы адам. Жоғарғы кеңес. #тарихи. а) Бұрынғы Кеңестік Социалистік Республикалар Одағында (КСРО) болған жоғарғы мемлекеттік билік органы (193688). ә) Бұрынғы КСРО Халық депутаттары съезінің тұрақты жұмыс істеген органы (198893). б) КСРО құрамына кіретін одақтас республикаларда, оның ішінде Қазақстанда да болған жоғарғы мемлекеттік билік органы (193793). в) Бұрынғы Ресей Кеңестік Федеративтік Социалистік Республикасында (РКФСР) Халық депутаттары съезінің тұрақты жұмыс істеген заң шығарушы, өкім жүргізуші және бақылаушы органы (199093). г) Қазіргі кезде Ресей Федерациясының құрамына енетін бірқатар республикалардағы заң шығарушы органның (парламенттің) атауы. Жоғарғы класс. Жоғарғы сынып. Жоғарғы команда. #әскери сөз. Соғыс кезіндегі және бейбіт уақыттағы мемлекеттің қарулы күштерінің басында тұрған әскерилер. Жоғарғы қабат. а) Көпқабатты үйлердің 3қабатынан жоғары орналасқан қабаттар. ә) Сөйлеушінің өзі тұрған қабатының үстіндегі қабат. Жоғарғы мәртебелі. #тарихи. Аса құрметті, қадірлі, ұлы деген мағынада айтылатын патша, ханға қарата қолданылған тұрақты атауыш. Жоғарғы мектеп. Жоғары мектеп. Жоғарғыны елге, төменгіні селге жіберу. #жергілікті сөз. Өткен кекті ұмыту, кешірім жасау. Жоғарғы өріс. #информатикалық. Мәтін басылатын қағаз парағының жоғарғы жиегінен символдар басылатын бірінші жолға дейінгі бос қалатын алап. Жоғарғы Советтің депутаты. #тарихи. Жоғарғы Кеңеске жергілікті халық сеніп сайлаған өкіл. Жоғарғы сот. Мемлекеттің сот жүйесін басқарушы ең жоғарғы сот органы. Жоғарғы сынып. #педагогикалық. 91011 сыныптар, мектеп бітіруге таяу сыныптар. Жоғарғы табалдырық. к е н. Омырылған жердегі тұтқыр құраушының мөлшері 90%дан кем болмайтын балқыма температурасы. Жоғарғы тыныс жолы. #анатомиялық. Ауаны екі бағытта (ішке жәнесыртқа) өткізетін тыныс алу жүйесінің түтікше мүшелері.
ЖОҒАРҒЫДАЙ #үстеу. Басында көрсетілгендей, жоғарыда айтылғандай.
ЖОҒАРЫ #үстеу. 1. Үстіге, өрге қарай; төмен емес. 2. Биік; аласа емес. // Аспан, көк. 3. Артық, басым. // Көтеріңкі, ыстық. // Мемлекеттік басшылық қызмет, жетекшілік ететін басшы орын. Жоғары атақ. Қандай да бір атқарған қызметі, сіңірген еңбегі үшін берілетін құрметті ат, жоғары дәреже. Жоғары баға. #педагогикалық. Өте жақсы, жақсы оқығандығы үшін мектеп оқушыларына, студенттерге қойылатын «4» немесе «5»тік баға. Жоғары бағаланды. Біреудің қол жеткен табысы, аяқтаған ісі мадақталды, мақталды, үлгі етілді, ескерілді. Жоғары бағалау. #ресми. Жақсы, өте жақсы баға беру. Жоғары білім. #педагогикалық. Орта білім негізінде жоғары оқу орындарында берілетін және ресми құжатпен (дипломмен, сертификатпен және тағы басқа.) расталатын маманның кәсіби біліктілік дәрежесі. Жоғары білімді. Жоғары оқу орнын бітірген, бітіргендігін растайтын дипломы бар. Жоғары дамыған ел. Экономикасы, халықтың әлауқаттық жағдайы әлемдік жоғары деңгейде дамыған, ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін жан-жақты пайдаланған алдыңғы қатарлы ел. Жоғары дәрежелi білім. Жоғары оқу орындарында берілетін білім. Жоғары дәрежелi мектеп. Жоғары деңгейде білім беретін, арнайы мамандандырылған мектеп. Жоғары дәрежелi оқу орны. Жоғары білім беруге сәйкес бағдарламалар бойынша оқытатын институт, университет және арнаулы білім беруге лайықталған академия. Жоғары дәрежелі метаморфизм. #геологиялық. Гранулитті және эклогитті фациялар. Жоғары деңгейлi. Дәрежесi биік, сапалы. Жоғары деңгейлі программалау тілі. #информатикалық. <ағыл. hіgh level lаnguаge> Коды негізінен дағдылы тілдің сөздері мен математикалық символдардан тұратын бағдарламалау тілі. Жоғары деңгейлі тіл. и н ф. <ағыл. hіgh оrder lаnguаge> Бағдарламалар орындалатын компьютерді терең білуді қажет етпейтін, әртүрлі мәшинелік тілдерге аударылуы мүмкін, операциялар мен адрестерді символмен белгілеуге болатын, программаның логикасы мен мәліметтер құрылымын ұсынуды жеңілдетуге мүмкіндік беретін программалау тілі. Жоғары жақ. эвфем. Мемлекеттік басшылық орган. Жоғары кернеулі. Қуаты, қысымы күшті. Жоғары көрсеткіш. сов. #тарихи. Ең озық көрсеткіш. Жоғары көтерді. Біреуді көзінше қатты мақтады, дем берді, қолтығына су бүрікті. Жоғары қабат. #сөйлеу. Жоғарғы қабат, үстіңгi қабат. Жоғары қарай мультиплекстеу. #информатикалық. <ағыл. upwаrds multіplexіng> Ашық жүйелер архитектурасында – айтарлықтай жоғары деңгейлі бір арна бойынша мәліметтерді жеткізуді жасақтау үшін айтарлықтай төменгі деңгейлі бірнеше тәуелсіз арнаны бір мезгілде пайдалану. Жоғары қысым. #физикалық. Денеге түсірілген 0,1 гигапаскальдан (Гпа) артық қысым. Жоғары май қышқылдары. #биологиялық. Бір негізді карбон қышқылдары. Жоғары математика. Техникалық т.б. кейбір оқу орындарының оқу жоспарына енетін математикалық пәндер жиынтығының атауы. Жоғары мектеп. Жалпы немесе арнаулы орта дәрежелі білім негізінде жоғары білімді мамандар даярлайтын оқу орындарының жалпы атауы. Жоғары молекулалық қосылыстар. #химиялық. Молекуласының массасы бірнеше мыңнан көптеген миллионға жететін химиялық қосылыстар. Жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білім беру. Білім беру жүйесінің жоғары сатысы ретінде біліктілігі жоғарығылыми кадрлар даярлау мақсатында білім беру. Жоғары оқу орындары. Экономиканың, ғылым мен мәдениеттің түрлі салалары үшін жоғары білімді мамандар, ғылым және педагог кадрлар даярлайтын, жоғары білімді мамандар даярлау ісін жетілдіруге бағытталған ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізетін, өнеркәсіп, ауылшаруашылық, мәдениет т.б. салаларда еңбек ететін мамандардың біліктілігін жетілдіретін оқу орындары. Жоғары палата. #саяси. Заң шығаратын ең бірінші инстанция. Жоғары сапалы алтын. #кен ісі. Сапалық көрсеткіші әдетте 850900% аралығында, тіпті 999 болуы мүмкін, құрамында өзге элемент қоспалары өте аз мөлшерде болатын алтын. Жоғары сапалы басылым. #информатикалық. <ағыл. Letter Quаlіty> Қағазға басылған мәтін сапасының, электрлік баспа мәшинесінен шыққан мәтін сапасының жоғары болуы. Жоғары сапалы болат. #кен ісі. Физикалықхимиялық және механикалық қасиеттері жоғары болат. Жоғары сатыдағы аңдар. #зоологиялық. <лат. plасentаlіa немесе eutherіa> Ұрпағын тірі туатын сүтқоректілердің инфракласы. Жоғары сатыдағы өсімдіктер. #ботаникалық. Өркендері (сабақ, жапырақ, жыныс мүшелері), стелла немесе тіректері бар спораны, тұқымды өсімдіктерді біріктіретін үлкен топ. Жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар. #ботаникалық. Жіпшумақтары клеткаға бөлінген, жемістік денелері бар (қалпақшалы, діңгекті және тағы басқа.) аскомикота, базидмомикота бөлімдеріне жататын саңырауқұлақтар. Жоғары сатыдағы шаян тәрізділер. #зоологиялық. <лат. mаlасоstrасa> Буынаяқтылар типінің бір класс тармағы. Жоғары стиль. әдеб. Кітаби тіл, поэтикалық стиль. Жоғары сұранымды тауар. #экономикалық. Халық тарапынан болатын сұраным тауарлардың негізгі көлеміне сұранымнан асып түсетін тауар. Жоғары сұрыпты ұн [ бидай ]. Кеуек, қабықтарынан әбден тазаланған, ең жоғары сападағы ұн, бидай. Жоғары температуралы газдық коррозия. #физикалық. Жоғары температураларда қақ түзе жүретін газдық коррозия. Жоғары төрттаған. #спорт. Балуанның тізерлеп отырып алақандарын кілемге тіреп тұрған күйі. Жоғары шық. а) #этнографиялық. Үйге кірген адамға төрге өт, төрлет, қонақ бол деген мағынада қолданылатын сый-құрмет лексикасы. ә) #ауыспалы мағына. Есігіміз ашық, келіңіз деген мағынада. Жоғары шықты. Төрлетіп отырды, жоғарылады.
ЖОҒАРЫДА #үстеу. Сөйленген не жазылған мәтіннің айтылып кеткен тұсында, сөйлеп тұрған уақыттан сәл ғана бұрын.
ЖОҒАРЫДАҒЫ #сын есім. Жаңа көрсетілген, жаңағы.
ЖОҒАРЫЛА = #етістік. 1. Жоғарыға өрлеу, биіктеу. 2. #этнографиялық. Төрге шығу, төрлету. 3. Арту, көтерілу. 4. Жақсару, биіктеу. 5. #ауыспалы мағына. Үлкен қызметке ауысу, лауазымы өсу.
ЖОҒАРЫЛАТ = #етістік. 1. Жоғары көтеру. 2. Дәрежесін көтеру. 3. Келген адамға жоғары шық, төрлет деген мағынада айтылатын сөз. 4. Көтеру, күшейту.
ЖОҒАРЫЛАТҚЫШ #сын есім. Жоғары көтергіш, шығарғыш.
ЖОҒАРЫЛАТУ деген ЖОҒАРЫЛАТЫЛ = #етістік. Дәрежесі, қызметі көтерілу, өсірілу.
ЖОҒАРЫЛАТЫЛУ деген ЖОҒАРЫЛАУ 1#омоним #сын есім. 1. Биіктеу, көтеріңкілеу. 2. Аздап жоғары, жоғарырақ. 3. #ауыспалы мағына. Қымбаттау.
ЖОҒАРЫЛАУ 2#омоним деген ЖОҒАРЫЛЫҚ #зат есім. 1. Биіктік. 2. Көптік, күштілік, артықтық. 3. Дауыстың, үннің
ЖОҒАРЫЛЫ-ТӨМЕН #үстеу. сөйлеу. Жоғарылы-төменді.
ЖОҒАРЫЛЫ-ТӨМЕНДІ #үстеу. 1. Жоғарыдантөменге, төменненжоғарыға. 2. Арыбері, жағалай. 3. Дауыстың біресе ашық, биік, біресе төмен, баяу шығуы. 4. Біресе төмен, біресе биік.
ЖОҒАРЫРАҚ #үстеу. 1. Жоғары таман, биіктеу. 2. Төрге таман, есік жақта емес. 3. Бұрынырақ, алдында. 4. #ауыспалы мағына. Биігірек, бағалы, қадірлі. 5. Жоғары басшылық қызметке қарай, мемлекеттік дәрежедегі басшылыққа қарай.
ЖОҒАРЫ-ТӨМЕН #үстеу. 1. Жоғарыдантөменге, төменненжоғарыға. 2. Арыбері. 3. Ерсілі-қарсылы.
ЖОҒАРЫ-ТӨМЕНДІ #үстеу. Біресе астыға, біресе үстіге, ілгері-кейінді.
ЖОҒАРЫЛАУ #үстеу. Біршама жоғары, әжептәуір жоғары.
ЖОҒАРЫРАҚ #үстеу. Жоғарылау, сәл жоғары.
ЖОДЫРҒЫСУ деген ЖОДЫРҒЫСЫ = #етістік. #жергілікті сөз. 1. Сырғақсу. 2. Көрмегенсу.
ЖОЗЫ #зат есім. жергілікті сөз. Айнала төңірек отырып, тамақ ішетін, аласа дөңгелек үстел.
ЖОЙ = #етістік. Құрту, жоқ ету.
ЖОЙБАР #сын есім. жергілікті сөз. Мықты, әлді, қуат ты.
ЖОЙҒЫЗ = #етістік. Жоқ еткізу, жоқ қылдыру, құртқызу, жойдырып жіберу.
ЖОЙҒЫЗУ деген ЖОЙҒЫШ 1#омоним #сын есім. Жоқ қылғыш, қырғыш.
ЖОЙҒЫШ 2#омоним #зат есім. #әскери сөз. Жарғыштық көмегімен зымыранды ауада автоматты түрде жойып жіберуге арналған қондырғы. Жойғыш авиация. #әскери сөз. Қарсылас жаудың әуедегі басқарылатын және басқарылмайтын аппараттарын жоюға арналған әскери авиацияның түрі. Жойғыш авиацияны бағыттау аймағы. #әскери сөз. Ұшқышқа бағыттау командасын (курс, биіктік, ұшу жылдамдығының) және телекодты радиосызықтардың көмегімен кеңістіктегі нысананы автоматты түрде көрсетуі немесе басқару пунктінен радиомен хабар беру арқылы жойғыштарды ұрысқа енгізу мүмкіндігін жүзеге асыратын әуе кеңістігіндегі аймақ.
ЖОЙДАСЫЗ #сын есім. жергілікті сөз. 1. Үлкен, ерен, қарқынды, зор. 2. #ауыспалы мағына. Ерепейсіз, қолайсыз, орынсыз. 3. #ауыспалы мағына. Жөнсіз, орасан, ерекше.
ЖОЙДАСЫЗДЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. Шектен тыс болушылық, жөнсіздік.
ЖОЙДАСЫН #сын есім. Мықты, күшті. // Мықты, ірі, күшті кісі. Жойдасын ер. Алып, ерен, мықты, батыр.
ЖОЙДАУСЫЗ #сын есім. Ерен, үлкен, зор.
ЖОЙДЫР = #етістік. Құрту, жоқ ету, жоғалту.
ЖОЙДЫРУ деген ЖОЙҚЫН #сын есім. 1. Қырыпжойып кететін, алапат, сұрапыл. 2. #ауыспалы мағына. Керемет, сұмдық, орасан. Жойқынтеориясы. #геологиялық. Жердіңгеологиялық тарихын неғұрлым тыныш болған ұзақ дәуірлер мен біршама қысқа уақыт ішінде ғаламшардың бейнесін күрт өзгертіп кетіп отырған жойқын апаттар.
ЖОЙҚЫНДЫ #сын есім. Орасан күшті, мықты.
ЖОЙҚЫНДЫҚ #зат есім. Орасан күштілік, алапаттық.
ЖОЙҚЫТ = #етістік. #жергілікті сөз. Жосылту, көсілту.
ЖОЙПАН #сын есім. жергілікті сөз. Зор, үлкен.
ЖОЙПАҢ #сын есім. жергілікті сөз. Адуын, мықты, батыл.
ЖОЙПАР #сын есім. жергілікті сөз. Жойқын, зор, мығым.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий