Толковый словарь казахского языка: Жаса>
ЖАЛТАРЫП-ЖАСҚАН = #етістік. Қорқыпқаймығу, имену.
ЖАЛТАРЫП-ЖАСҚАНУ деген ЖАМАН-ЖАСЫҚ #сын есім. Нашар, ынжық, жақсы емес.
ЖАМАП-ЖАСҚА = #етістік. 1. Тозығы жеткен затты жөндеп тігу, жамау салып бүтіндеу. 2. Қираған, сынған заттарды бүтіндеп жөндеу, түзетіп ұқсату.
ЖАМАП-ЖАСҚАУ деген ЖАМАУ-ЖАСҚАУ #зат есім. 1. Бүтіндеп тіккен жер, құрау. 2. #ауыспалы мағына. Құрама, жарамсыз, қажетсіз.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУЛЫ #сын есім. Жамау-жасқау түскен, ескіріп тозған.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУЛЫҚ #сын есім. Жамапжасқауға лайықты, жарайтын.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУСЫЗ #сын есім. 1. Жамалмаған, жамау түспеген. 2. #ауыспалы мағына. Ешбір боямасыз, жалған қоспасыз.
ЖАП-ЖАС #сын есім. 1. Кемеліне келмеген, ер жетіп есеймеген; балғын, уылжыған. // Кемеліне келмеген, ер жетіп есеймеген кез, балғын шақ. 2. #ауыспалы мағына. Құлпырған, жайнаған, көрікті. Жап-жас басымен. Жасы кіші болғанымен, әлі жас болса да.
ЖАП-ЖАСЫЛ #сын есім. 1. Ашық жасыл түсті. 2. Жасылға бөленген; көктепкөгерген.
ЖАС 1#омоним #зат есім. 1. Адамның, жанжануардың, т.б. өмір сүру мезгілін белгілейтін уақыт, жыл саны. 2. #психологиялық. Ағза мен тұлға қалыптасуына тән заңдылықтардың жиынтығымен сипатталатын адам дамуының кезеңі. Жас дағдарыс. #психологиялық. Психологиялыққауырт өзгерістермен сипатталатын, адам дамуындағы ерекше кезеңдер. Жас ерекшеліктері. #психологиялық. Адамның жасына сәйкес даму заңдылықтары.... жасқа келгенше. Өмір сүрген қандай да бір уақыт, жылдар бойында. Жасқа қатысты сензитивтілік. #психологиялық. Белгілі бір психологиялық қасиеттер мен процестердің дамуы үшін қажет жағдайлардың белгілі бір жас кезеңіне тән оңтайлы ұштасуы. Жас мөлшері [ шамасы ]. Адамның болжалдап, тұспалдап анықтағандағы жасы. Жас психологиясы. #психологиялық. Адам психикасының дамуын және оның жас тұрғысынан әртүрлі кезеңдердегі ерекшеліктерін зерттейтін психология саласы. Жас толды. Жасы белгілі бір мөлшерлі жылға жетті. Жас толықты. Қартайды, қарттыққа жетті. Жасы асқан. Қартайған, ұлғайған. Жасы асты. Жасы бір кезеңнен өтті. Жасы байтақ. #жергілікті сөз. Ұлан-байтақ, кеңбайтақ. Жасы бір. Құрдас, жасты. Жасы еңкейді. Жасы жетіп қартайды. Жасы жер ортаға таяды [ жас ортасына келді ]. 5060 жасқа келді. Жасы [ жасқа ] жетті [ келді ]. а) Ер жетті, бой жетті, кәмелетке толды. ә) Қартаң тартты, жер ортасы жастан асты. б) Қандай да бір уақыт, жылдар өмір сүрді. Жасы кіші. Жасы үлкен емес. Жасы қатар. Құрбылас, тең құрбы, құрдас. Жасы қисайды. Жасы ұлғайды, жасы кетті. Жасына жас қосты. Жасы ұлғайды, есейді. Жасына жетпей. Өспей, ер жетпей жатып, жастайынан. Жасын салды. Жасы қаншада екенін көрсетті. Жасы тоқтаған. Қартайған, жасы үлкен. Жасы тоқтасқан. Өмір тәжірибесін көрген, қартаң тартқан. Жасы толды. Ержетті, азамат болды. Жасы ұзақ болсын! #алғыс сөз. Көп жасасын, өмірлі болсын деген мағынада біреуге ризашылық білдіргенде айтылатын алғыс сөз. Жасы ұлғайды. Жер ортасы жастан асты, қартаң тартты. Жасы үлкен. а) Жасы көп, жас жағынан үлкендігi бар. ә) Ақыл тоқтатқан, берер өнегесі мол, өзінен кішілер аға тұтқан жасқа толған (ер адам). б) Адамның өмірі мөлшері.
ЖАС 2#омоним #сын есім. 1. Жасөспірім, жеткіншек, қызбозбала. // Жастар, жеткіншек, жасөспірім, жас ұрпақ. 2. Уылжыған, балғын. // Жастық, балғын шақ. 3. Тәжірибесіз, шыңдалмаған. 4. Жасы кіші. 5. Жаңа туған, кәрі емес (төл). 6. Жаңа көктеп шыққан, буыны қатпаған, қурамаған, сарғаймаған (өсімдік). 7. Кеппеген, қатпаған (тағам не басқа бір зат). Жас ару. #поэтикалық. Сымбатты, уылжыған сұлу. Жас бала. а) Нәресте, сәби. ә) Кәмелетке толмаған жасөспірім. б) #поэтикалық. Пәк, аңғал. Жас [ балаша ] баладай. Жас бала сияқты. Жас баладай жылады. Шырылдады, зар еңіреді. Жас баладай кекшіл. Бала сияқты тез ашуланғыш, кінәмшіл, өкпелегіш. Жас баланың етіндей. Уылжыған, үлбіреген. Жас балапан. Нәресте, жас бала; он екіде бір гүлі ашылмаған. Жас басынан. Жас кезінен. Жас бозым. Боздақ жас. Жас босанған. Жаңада, таяуда босанған (әйел). Жас бөбегім. Бүлдіршіндей жас, балдырған. Жас бөбектей. #бейнелі сөзқолданыс. Сәбидей, балбыраған, пәк, бейкүнә. Жас буын [ жас ұрпақ ]. а) Жасөспірім, жеткіншек. ә) Қатаймаған, қалыптаспаған (адам); жастар, кейінгі ұрпақ. Жас ғұмыр. Жастық шақ, жас өмір. Жас дәурен [ кез, дәуір, өмір, шақ ]. Өмірдің ең қызықты жастық шағы. Жас #етістік. а) Жаңа сойылған малдың еті. е) Жаңа сойылған малдың асылған, піскен еті. Жас жауқазын [ сарымсақтай ]. Толып піспеген, уыздай. Жас жеткіншек. Ержетіп, есейіп қал ған қызбозбала. Жас жолбарыс. п о эт. Ержүрек, күшқайраты асқан, дұшпанына қаһарлы жігіт. Жас жұбайлар. Жаңа үйленген ерлізайыптылар. Жас жүрек. #поэтикалық. а) Ғашық, ынтық болған жүрек. ә) Ғашық болып, сүйген адам. б) Жас адамның көңілі. Жас жігер. #жергілікті сөз. Жас сексеуіл. Жас жігіт. Бала жігіт пен жігіт ағасының аралығындағы ер адам, бозбала. Жас жігіттей. Бойындағы күшқайраты тасыған, жігіт ағасы жасына жетпеген ер адамдай. Жас иіс. а) Жас бала, сәби, бөбек. ә) Егде тартқан адамның кейінгі үйленген жас әйелі. б) Жаңадан жапырақ атқан өсімдіктерден шығатын хош иіс. Жас кез. Жастық шақ. Жас келін. #этнографиялық. Күйеуінің үйіне жаңа түскен некедегі әйел. Жас келіншек. Некедегі жас әйел. Жас келіншекше. #бейнелі сөзқолданыс. Жаңа түскен келіндей. Жас көңіл. Балауса қиял, ой. Жас киіз. Жаңа басылған киіз, жаңадан дайындалған киіз. Жас күн. Балалық кез, жастық шақ. Жас қайрат. #бейнелі сөзқолданыс. Жаңа буын, жеткіншек. Жас қанат. #поэтикалық. Жас талап. Жас қауым. Жастар тобы, өскелең ұрпақ, жаңа буын. Жас қиял. Жас адамның арманы, тілегі. Жас құрт. Шала кепкен құрт. Жас қыран. #поэтикалық. Батыр, ержүрек, алғыр. Жас қыранша. #поэтикалық. Батыр, ержүрек алғыр адамша. Жас малдың еті. Тоқты, құнажын т.б. сияқты мал төлінің еті. Жас наурыз жүйесі [ Көктастың наурызы ]. Наурыз айының 22 жұлдызынан басталатын жыл санау. Жас орман. Жаңа өсіп келе жатқан орман. Жас отау. #этнографиялық. Жаңадан қосылған жас жұбайлардың үйі. Жас өлім. Қыршын жастың қазасы. Жас өмір. #поэтикалық. Жастық шақ, балғын кез. Жас өрім. Өрімдей жас. Жас өскін. #сөйлеу. Жасөспірім, жеткіншек. Жас пен кәрі. Жастар мен үлкендер, барлығы. Жас пері. #бейнелі сөзқолданыс. Жас жігіт. Жас сорпа. Жаңа сойылған мал етінің сорпасы. Жас та болса бас болғандай. Жасы кіші болса да, ересек адамдай қам жеген, ойлы. Жас [ жаңа ] талап. Жасөспірім, жеткіншек. Жас талдың қабығындай. Нәзік, талдырмаш, жас. Жас түлек. а) #саятшылық. Қыран құс балапанының бірінші түлегені. ә) п о эт. Намысшыл жеткіншек, жас ұрпақ. Жас уыз. п о эт. Балдырған, балауса жас. Жас ұлан. а) Жас жеткіншек, өспірім ұрпақ. ә) сов. КСРО кезінде 1218 жас аралығындағы жеткіншектердің идеологиялық ұйым мүшесі, пионер. Жас ұрпақ. #этнографиялық. Аға буыннан кейінгі жастар, жас буын. Жас үміт. Жас адамның қиялы, арманы. Жас шақ. Жас кез, жастық кез, күн.
ЖАС 3#омоним #зат есім. Жылағанда көзден шығатын сұйық #зат есім. Жас ақты [ парлады, сорғалады, шұбырды ]. а) Жылады, еңіреді, боздады. ә) Шапқан аттың екпінінен көзден жас ақты. Жас буды. Көзіне жас толды, жасқа тұншықты. Жас жаудырады [ мөлдіреді ]. Көзі жасаурады, жас мөлтілдеді. Жасқа [ көз жасына ] булықты. Тығылып, қыстығып қатты жылай алмады. Жаспен жуды. Жылапсықтаумен жұбатты. Жас саулады. Көзінен жас тоқтамай төгілді, жас ақты. Жас тамды. Жылады, жас шықты, еңіреді. Жас төкті. Жылапсықтады, еңіреді. Жасын [ көз жасын, көзінен жас ] төкті [ көлдей төкті ]. Жасын [ көз жасын ] тыйды. а) Жылағанын қойды, жыламады. ә) Жылатпады, көңіліне демеу болды.
ЖАС 4#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Су, ылғал, жаңа қазған құдықтың алғашқы суы.
ЖАСА 1#омоним = #етістік. 1. Өмір сүру, тіршілік ету; өмірлі болу. 2. Даму, өркендеу, асқақтау.
ЖАСА 2#омоним = #етістік. 1. Жарату, пайда ету. 2. Бір затты істеп, дайындап шығару. 3. Ас-тағам әзірлеу, қамдау. 4. Той-думан сияқты елеулі оқиғаны өткізу, атап өту. 5. Ұзатылатын қыздың жасауын дайындау. 6. #жергілікті сөз. Қызмет істеу, жұмыс істеу. Жасаған жарылқа. Құдай тілеуімді бере көр деген мағынадағы Аллаға жалбарынуды білдіретін сөз. Жасаған жарылқады. Алла тағала тілегін орындап, бақытқа кенелтті. Жасаған жылдар. Өткен өмір.
ЖАСАҒАН 1#омоним #зат есім.#діни. Құдай, Алла, Тәңірі, Жаратушы. Жасаған ие. Жаратушы, Құдай. Жасаған [ Құдай ] иіді. Құдай оңдады, тәңір жарылқады.
ЖАСАҒАН 2#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Жасы келген, жасамыс.
ЖАСАҒЫШ #сын есім. Бір нәрсені істеуге, дайындауға бейім.
ЖАСАЙ #жергілікті сөз. Жасқа.
ЖАСАҚ #зат есім. #тарихи. 1. #көнерген сөз. Тайпа көсемінің, ханның төңірегінде топтасқан жауынгерлердің жалпы атауы. 2. Басқа елге жорық жасар алдында, тайпаға не ұлтқа сырттан қатер төнген кезде, сондай қоғамдағы әлеуметтік өзгерістер тұсында халық арасынан өз еркімен жиналып, басқыншыларға не әлеуметтік әділетсіздікке қарсы көтерілген қарулы қол. 3. Жеңілген елден заттай алынатын алым-салық. 4. КСРО үкіметінде қоғамдық тәртіп ережелерін бұзушылармен күресу үшін мемлекеттік органдарға көмектесу мақсатында құрылған ерікті ұйым. Жасақ тартты. Қол жинады, нөкер ертті.
ЖАСАҚ-ЖАМПАЗ #зат есім. Белгілі бір мақсат үшін жасақталған топ.
ЖАСАҚТА = #етістік. 1. Қаружарақпен қамтамасыз етіп, соғысқа дайындау. 2. Топ құрып ұйымдастыру. 3. #ауыспалы мағына. Әзірлеу, даярлау.
ЖАСАҚТАЙ #сын есім. Жасақ сияқты, жасақ тәрізді.
ЖАСАҚТАЛ = #етістік. а) Жиһаздалу, безендірілу. ә) Топтастырылу, ұйымдастырылу.
ЖАСАҚТАЛУ деген ЖАСАҚТАЛЫН = #етістік. Топтастырылу, ұйым дастырылу.
ЖАСАҚТАЛЫНУ деген ЖАСАҚТАН = #етістік. Ұйымдасу, топтасу, қарулану.
ЖАСАҚТАНУ деген ЖАСАҚТАНДЫР = #етістік. Ұйымдастыру, топтастыру, қаруландыру.
ЖАСАҚТАНДЫРУ деген ЖАСАҚТАС = #етістік. Ұйымдасу, топтасу.
ЖАСАҚТАСУ деген ЖАСАҚТАУ деген ЖАСАҚТАУШЫ #зат есім. Дайындаушы, ұйымдастырушы, құрушы.
ЖАСАҚТЫ #сын есім. Қаружарақты, ұйымдасқан, топтасқан. Жасақты жау. Қаруланған, топтасқан жау, дұшпан.
ЖАСАҚШЫ #зат есім. #тарихи. Жасақ құрамындағы жауынгер.
ЖАСАҚШЫЛЫҚ #зат есім. Қоғамдық тәртіпті бұзушылармен күресушілік.
ЖАСАЛ = #етістік. 1. Жаралу, істелу, құрау. 2. Дайындалу, әзірлену.
ЖАСАЛА = #етістік. Жасажаса деп қошеметтеу.
ЖАСАЛУ деген ЖАСАЛЫН = #етістік. қстеліну, құрылу, даярланылу.
ЖАСАЛЫНУ деген ЖАСАМА #сын есім. сөйлеу. Жасанды.
ЖАСАМАЛ #сын есім. сөйлеу. Жасамыс, жасы келген.
ЖАСАМАЛДАУ #сын есім. Жасамал болып қалған.
ЖАСАМАЛЫ #сын есім. сөйлеу. Жасамыс.
ЖАСАМАС #сын есім. сөйлеу. Жасамыс.
ЖАСАМПАЗ #сын есім. Еңбекте жаңа табыстарға жетіп, өз үлесін қосушы. Жасампаз элементтер. #кен ісі. Кеннің құрамына кіретін және одан алынған өнімнің сапасын мейлінше жақсартатын элементтер.
ЖАСАМПАЗДЫҚ #зат есім. Еңбекте, өмірде жаңалық атаулыны қалыптастырушылық.
ЖАСАМЫС #сын есім. 1. Орта жастан асқан, егде, мосқал тартқан. 2. Жасамалы, біраз жасаған (мал, хайуан). 3. #ауыспалы мағына. Көпті көрген, ысылған, тәжірибелі, тісқаққан.
ЖАСАМЫСТАУ #сын есім. Егделеу, мосқалдау.
ЖАСАМЫСТЫҚ #зат есім. Егде тартқандық, тісқаққандық.
ЖАСАМЫШ #сын есім. сөйлеу. Жасамыс.
ЖАСАН 1#омоним = #етістік. #зат есім. Шөбі қурамаған, көгал, көк шөпті жер.
ЖАСАН 2#омоним = #етістік. 1. Қару-жарақ асынып қарулану, ұрысқа әзірлену. 2. Барын киіп сәндену. 3. #ауыспалы мағына. Көркею, жайнау, гүлдену, құлпыру. Жасанған жау. Қаруланған шапқыншы, дұшпан. Жасанған қол. Қарулы әскер.
ЖАСАНДЫ #сын есім. Табиғи емес, қолдан жасалған. Жасанды аспан денелері. #астрономиялық. Жасанды жер серіктері. Жасанды бейімділік. #биологиялық. Жерсіндірілген өсімдіктер мен жануарлардың жаңа тіршілік ортасына, жаңа биоценеоздарға бейімделіп, тіршілікке қабілеті бар ұрпақ беруі. Жасанды жанғыш заттар. #физикалық. Отындарды арнаулы аппараттарда өңдеу (газдандыру) арқылы алынатын газтәрізді өнімдер қоспасы. Жасанды жер құнарлылығы. #су шаруашылық. Топырағы тозған өнімді аз беретін жер алқаптарына құнарлы топырақты тасып апарып пайдаланылатын жердің өнімділігін арттыру жұмыстарының жиынтығы. Жасанды жер серігі [ жердің жасанды спутнигі ]. Жер төңірегіндегі орбитаға шығарылып, әртүрлі ғылыми-техникалық мәселелерді шешуге арналған ғарыштық аппарат. Жасанды жолмен аэрациялау. мелиор. Судың өзін-өзі тазалау қабілетін күшейтудің тиімді тәсілі. Жасанды зияткерлік. 1. Формалды алгоритмі жоқ табиғи тілді түсіну, оқыту, үйрету, теореманы дәлелдеу, кескіндерді тану сияқты т.б. мәселелерді шешу әдістерін зерттеумен айналысатын информатиканың бір саласы. 2. Адам мен электрон дық мәшинелерге тән есеп шығару, ақпарат өңдеу қабілеті. 3. Адамның парасаттық қызметін аздыкөпті шындыққа жанасатындай бейнелеуге арналған ғылыми зерттеулер мен тәжірибелер, тәсілдер мен құралдар үшін жалпы атау. Жасанды иммунитет. #медициналық. Ауруды болдырмау мақсатында алдын ала егудің немесе емшек сарысуын ағзаға жіберудің нәтижесінде пайда болатын жүре біткен иммунитет түрі. Жасанды интеллект. #информатикалық. Информатика ғылымының табиғи тілді түсіну, оқыту, үйрету, сондай-ақ, теореманы дәлелдеу, кескіндерді тану, т.б. әдістерін әзірлеумен айналысатын бір бөлімі. Жасанды интеллект жүйесі. #информатикалық. <ағыл. sуstem оf аrtіfісіаl intellіgenсe> Жасанды зияткерлік жүйесі (жұмысы жасанды зияткерлікті пайдалануға негізделген автоматтық немесе автоматтандырылған жүйе). Жасанды камфора. #химиялық. Жасанды жолмен скипидардың пинен фракциясын өңдеу арқылы немесе самырсын майынан алынатын камфора. Жасанды каучук. #химиялық. Вулкандау арқылы резеңкеге айналдыруға болатын жасанды полимерлер. Жасанды көлтабан. #су шаруашылық. Көктемде еріген қар суын немесе тасыған өзен суын жинау үшін аумақтың ыңғайлы телімін үйілген топырақ жолымен шектеу жолымен жасалған алаң. Жасанды қоректендіру. #биологиялық. Адам ағзасына (жұта алмаған кезде, асқазан ауруларында, ессіз жатқан науқасқа және тағы басқа. жағдайларда) қоректікзатт ардыенгізу. Жасандыминералдар. г е ол. Құрамы мен құрылысы минералдарға сәйкес келетін лабораториялық не техникалық процесс туындылары. Жасанды мұз айдыны. Мәнерлеп сырғанаудан, конькиден, мотоцикл спортынан, хоккейден жарыс және цирк, балет, би ойындарын өткізуге арналған орын. Жасанды мінез. Құбылмалы мінез, сырт көзге жақсы көрінуге тырысу. Жасанды өсімдіктер. #биологиялық. Бір өсімдік дарағының құрылысында генетикалық тұрғыдан әртүрлі өсімдіктерге тән жасушалардың, ұлпаларының болуы. Жасанды полюстеу әдісі. #геологиялық. Арнайы жіберілген электр тогы әсерінен таужыныстар мен кендердің қатты және сұйық фазаларының шекарасында пайда болатын электрхимиялық және электркинетикалық процестерден туындайтын жер қойнауларындағы қосалқы электр өрістерін зерттеуге негізделген электрбарлау әдісі. Жасанды серік. #техникалық. Жердің жасанды серігі. Жасанды серіктер. #физикалық. Қуатты қозғалтқыштардың – зымырандардың күшімен Жер бетінен биікке шығарылатын аспаптар. Жасанды спутник. #сөйлеу. Жасанды серік. Жасанды су қоймасы. Табиғи емес су қоры. Жасанды сұрыптау. #биологиялық. Адам қажеттерін қанағаттандыру мақсатында өсімдіктер мен жануарларды бір немесе бірнеше белгілері бойынша ұрпақтан ұрпаққа жүйелі түрде сұрыптау. Жасанды талшық. #химиялық. Табиғи органикалық полимерлерден синтездеу арқылы алынатын химиялық талшық. Жасанды төсеніш. #кен ісі. Ұсақ кенді 23 мм шөктіріп байытуда түйіршіктердің ауыр және жеңіл фракцияларға дәлірек бөлінуін жақсарту үшін диаметрлері тор тесіктерінің диаметрлерінен үлкен, тығыздығы ауыр минералдан төмен, жеңіл минералдан жоғары заттан түйіршік түрінде жасалатын төсеніш. Жасанды түсік. #медициналық. <лат. аbоrtus> Алғашқы 28 аптаның ішінде медициналық жолмен жүктілікті тоқтату, шарананы алдырып тастау. Жасанды тіл. #лингвистикалық. Табиғи тілді қолдану мүмкін болмайтын немесе оның сапасы келмейтін жағдайларда қолданылатын ғылыми негізде қолдан жасалған ғылымитехника тілі. Жасанды элементтер. #химиялық. Ядролық реакциялар нәтижесінде алынатын химиялық элементтер.
ЖАСАНДЫЛАУ #сын есім. Табиғи емес, жасанды сияқты.
ЖАСАНДЫЛЫҚ #зат есім. Жасанды болып көрінушілік.
ЖАСАНДЫЛЫҚСЫЗ #сын есім. Жасандылығы жоқ, табиғи.
ЖАСАНДЫР = #етістік. Көркейту, гүлдендіру.
ЖАСАНДЫРУ деген ЖАСАНДЫРЫЛ = #етістік. Көркейтілу, гүлдендірілу.
ЖАСАНДЫРЫЛУ деген ЖАСАНТ = #етістік. 1. Жаңғырту, жаңарту. 2. Құлпырту, гүлдей жайнату.
ЖАСАНУ деген ЖАСАНЫС = #етістік. Қарулану.
ЖАСАҢ 1#омоним #сын есім. Жастау, жасырақ. // Кеппеген, сулы. 2. Жасыл шалғын жер. 3. Жасаңшөп.
ЖАСАҢ 3#омоним: жасаңға шығарды. #жергілікті сөз. Теріске шығарды.
ЖАСАҢҒЫРА 1#омоним = #етістік. #сөйлеу. Жасар.
ЖАСАҢҒЫРА 2#омоним = #етістік. 1. Сулану, дымқылдану, ылғалдану. 2. Жасара түсу, уылжу. 3. #ауыспалы мағына. Жайнау, құлпыру.
ЖАСАҢҒЫРАТ = Жасаңсыту, жасаң тарт тыру.
ЖАСАҢҒЫРАТУ деген ЖАСАҢҒЫРАУ деген ЖАСАҢДАН = #етістік. Сулану, жасқа толу.
ЖАСАҢДАНУ деген ЖАСАҢДАТ = #етістік. Құлпырту, жайнату.
ЖАСАҢДАТУ деген ЖАСАҢДАУ #сын есім. Жастау, жасырақ. // Жасырақ адамдары, жастары.
ЖАСАҢДЫҚ #зат есім. Жастау, жасырақ болу шылық.
ЖАСАҢДЫР = #етістік. Құлпырту, жайнату.
ЖАСАҢДЫРУ деген ЖАСАҢҚЫРА = #етістік. Отығу, әлдену.
ЖАСАҢҚЫРАУ деген ЖАСАҢСУ деген ЖАСАҢСЫ = #етістік. Көңілі жасу, босау.
ЖАСАҢСЫТ = #етістік. #сөйлеу. Жасыт.
ЖАСАҢСЫТУ деген ЖАСАҢШӨП #зат есім. Біржылдық та, көпжылдық та түрлері бар қос жарнақты шөптесін өсімдік. Жасаңшөп тұқымдасы. #ботаникалық. <лат. crаssulасeаe> Қос жарнақты бір немесе көп жылдық шөптесін өсімдік.
ЖАСАР #сын есім. Жастағы, жасқа толған.
ЖАСАР = #етістік. 1. Жастау болып көріну, ажарлану, әрлену. 2. #ауыспалы мағына. Көгеру, көктеу. 3. #ауыспалы мағына. Гүлденіп құлпыру, жаңарып өзгеру.
ЖАСАРТ 1#омоним = #етістік. Жасаурату, көзі жасқа толу.
ЖАСАРТ 2#омоним = #етістік. Жас етіп көрсету, әлдендіру, рух күш беру.
ЖАСАРТУ деген ЖАСАРУ деген ЖАСАС = #етістік. Әзірлесу, келісу.
ЖАСАСУ деген ЖАСАТ #зат есім. 1. Дене, тұлға, кеуде. 2. #ауыспалы мағына. Түрі, соғылуы. Жасаты жақсы. Тұлғасы, дене бітімі жақсы.
ЖАЛТАРЫП-ЖАСҚАНУ деген ЖАМАН-ЖАСЫҚ #сын есім. Нашар, ынжық, жақсы емес.
ЖАМАП-ЖАСҚА = #етістік. 1. Тозығы жеткен затты жөндеп тігу, жамау салып бүтіндеу. 2. Қираған, сынған заттарды бүтіндеп жөндеу, түзетіп ұқсату.
ЖАМАП-ЖАСҚАУ деген ЖАМАУ-ЖАСҚАУ #зат есім. 1. Бүтіндеп тіккен жер, құрау. 2. #ауыспалы мағына. Құрама, жарамсыз, қажетсіз.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУЛЫ #сын есім. Жамау-жасқау түскен, ескіріп тозған.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУЛЫҚ #сын есім. Жамапжасқауға лайықты, жарайтын.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУСЫЗ #сын есім. 1. Жамалмаған, жамау түспеген. 2. #ауыспалы мағына. Ешбір боямасыз, жалған қоспасыз.
ЖАП-ЖАС #сын есім. 1. Кемеліне келмеген, ер жетіп есеймеген; балғын, уылжыған. // Кемеліне келмеген, ер жетіп есеймеген кез, балғын шақ. 2. #ауыспалы мағына. Құлпырған, жайнаған, көрікті. Жап-жас басымен. Жасы кіші болғанымен, әлі жас болса да.
ЖАП-ЖАСЫЛ #сын есім. 1. Ашық жасыл түсті. 2. Жасылға бөленген; көктепкөгерген.
ЖАС 1#омоним #зат есім. 1. Адамның, жанжануардың, т.б. өмір сүру мезгілін белгілейтін уақыт, жыл саны. 2. #психологиялық. Ағза мен тұлға қалыптасуына тән заңдылықтардың жиынтығымен сипатталатын адам дамуының кезеңі. Жас дағдарыс. #психологиялық. Психологиялыққауырт өзгерістермен сипатталатын, адам дамуындағы ерекше кезеңдер. Жас ерекшеліктері. #психологиялық. Адамның жасына сәйкес даму заңдылықтары.... жасқа келгенше. Өмір сүрген қандай да бір уақыт, жылдар бойында. Жасқа қатысты сензитивтілік. #психологиялық. Белгілі бір психологиялық қасиеттер мен процестердің дамуы үшін қажет жағдайлардың белгілі бір жас кезеңіне тән оңтайлы ұштасуы. Жас мөлшері [ шамасы ]. Адамның болжалдап, тұспалдап анықтағандағы жасы. Жас психологиясы. #психологиялық. Адам психикасының дамуын және оның жас тұрғысынан әртүрлі кезеңдердегі ерекшеліктерін зерттейтін психология саласы. Жас толды. Жасы белгілі бір мөлшерлі жылға жетті. Жас толықты. Қартайды, қарттыққа жетті. Жасы асқан. Қартайған, ұлғайған. Жасы асты. Жасы бір кезеңнен өтті. Жасы байтақ. #жергілікті сөз. Ұлан-байтақ, кеңбайтақ. Жасы бір. Құрдас, жасты. Жасы еңкейді. Жасы жетіп қартайды. Жасы жер ортаға таяды [ жас ортасына келді ]. 5060 жасқа келді. Жасы [ жасқа ] жетті [ келді ]. а) Ер жетті, бой жетті, кәмелетке толды. ә) Қартаң тартты, жер ортасы жастан асты. б) Қандай да бір уақыт, жылдар өмір сүрді. Жасы кіші. Жасы үлкен емес. Жасы қатар. Құрбылас, тең құрбы, құрдас. Жасы қисайды. Жасы ұлғайды, жасы кетті. Жасына жас қосты. Жасы ұлғайды, есейді. Жасына жетпей. Өспей, ер жетпей жатып, жастайынан. Жасын салды. Жасы қаншада екенін көрсетті. Жасы тоқтаған. Қартайған, жасы үлкен. Жасы тоқтасқан. Өмір тәжірибесін көрген, қартаң тартқан. Жасы толды. Ержетті, азамат болды. Жасы ұзақ болсын! #алғыс сөз. Көп жасасын, өмірлі болсын деген мағынада біреуге ризашылық білдіргенде айтылатын алғыс сөз. Жасы ұлғайды. Жер ортасы жастан асты, қартаң тартты. Жасы үлкен. а) Жасы көп, жас жағынан үлкендігi бар. ә) Ақыл тоқтатқан, берер өнегесі мол, өзінен кішілер аға тұтқан жасқа толған (ер адам). б) Адамның өмірі мөлшері.
ЖАС 2#омоним #сын есім. 1. Жасөспірім, жеткіншек, қызбозбала. // Жастар, жеткіншек, жасөспірім, жас ұрпақ. 2. Уылжыған, балғын. // Жастық, балғын шақ. 3. Тәжірибесіз, шыңдалмаған. 4. Жасы кіші. 5. Жаңа туған, кәрі емес (төл). 6. Жаңа көктеп шыққан, буыны қатпаған, қурамаған, сарғаймаған (өсімдік). 7. Кеппеген, қатпаған (тағам не басқа бір зат). Жас ару. #поэтикалық. Сымбатты, уылжыған сұлу. Жас бала. а) Нәресте, сәби. ә) Кәмелетке толмаған жасөспірім. б) #поэтикалық. Пәк, аңғал. Жас [ балаша ] баладай. Жас бала сияқты. Жас баладай жылады. Шырылдады, зар еңіреді. Жас баладай кекшіл. Бала сияқты тез ашуланғыш, кінәмшіл, өкпелегіш. Жас баланың етіндей. Уылжыған, үлбіреген. Жас балапан. Нәресте, жас бала; он екіде бір гүлі ашылмаған. Жас басынан. Жас кезінен. Жас бозым. Боздақ жас. Жас босанған. Жаңада, таяуда босанған (әйел). Жас бөбегім. Бүлдіршіндей жас, балдырған. Жас бөбектей. #бейнелі сөзқолданыс. Сәбидей, балбыраған, пәк, бейкүнә. Жас буын [ жас ұрпақ ]. а) Жасөспірім, жеткіншек. ә) Қатаймаған, қалыптаспаған (адам); жастар, кейінгі ұрпақ. Жас ғұмыр. Жастық шақ, жас өмір. Жас дәурен [ кез, дәуір, өмір, шақ ]. Өмірдің ең қызықты жастық шағы. Жас #етістік. а) Жаңа сойылған малдың еті. е) Жаңа сойылған малдың асылған, піскен еті. Жас жауқазын [ сарымсақтай ]. Толып піспеген, уыздай. Жас жеткіншек. Ержетіп, есейіп қал ған қызбозбала. Жас жолбарыс. п о эт. Ержүрек, күшқайраты асқан, дұшпанына қаһарлы жігіт. Жас жұбайлар. Жаңа үйленген ерлізайыптылар. Жас жүрек. #поэтикалық. а) Ғашық, ынтық болған жүрек. ә) Ғашық болып, сүйген адам. б) Жас адамның көңілі. Жас жігер. #жергілікті сөз. Жас сексеуіл. Жас жігіт. Бала жігіт пен жігіт ағасының аралығындағы ер адам, бозбала. Жас жігіттей. Бойындағы күшқайраты тасыған, жігіт ағасы жасына жетпеген ер адамдай. Жас иіс. а) Жас бала, сәби, бөбек. ә) Егде тартқан адамның кейінгі үйленген жас әйелі. б) Жаңадан жапырақ атқан өсімдіктерден шығатын хош иіс. Жас кез. Жастық шақ. Жас келін. #этнографиялық. Күйеуінің үйіне жаңа түскен некедегі әйел. Жас келіншек. Некедегі жас әйел. Жас келіншекше. #бейнелі сөзқолданыс. Жаңа түскен келіндей. Жас көңіл. Балауса қиял, ой. Жас киіз. Жаңа басылған киіз, жаңадан дайындалған киіз. Жас күн. Балалық кез, жастық шақ. Жас қайрат. #бейнелі сөзқолданыс. Жаңа буын, жеткіншек. Жас қанат. #поэтикалық. Жас талап. Жас қауым. Жастар тобы, өскелең ұрпақ, жаңа буын. Жас қиял. Жас адамның арманы, тілегі. Жас құрт. Шала кепкен құрт. Жас қыран. #поэтикалық. Батыр, ержүрек, алғыр. Жас қыранша. #поэтикалық. Батыр, ержүрек алғыр адамша. Жас малдың еті. Тоқты, құнажын т.б. сияқты мал төлінің еті. Жас наурыз жүйесі [ Көктастың наурызы ]. Наурыз айының 22 жұлдызынан басталатын жыл санау. Жас орман. Жаңа өсіп келе жатқан орман. Жас отау. #этнографиялық. Жаңадан қосылған жас жұбайлардың үйі. Жас өлім. Қыршын жастың қазасы. Жас өмір. #поэтикалық. Жастық шақ, балғын кез. Жас өрім. Өрімдей жас. Жас өскін. #сөйлеу. Жасөспірім, жеткіншек. Жас пен кәрі. Жастар мен үлкендер, барлығы. Жас пері. #бейнелі сөзқолданыс. Жас жігіт. Жас сорпа. Жаңа сойылған мал етінің сорпасы. Жас та болса бас болғандай. Жасы кіші болса да, ересек адамдай қам жеген, ойлы. Жас [ жаңа ] талап. Жасөспірім, жеткіншек. Жас талдың қабығындай. Нәзік, талдырмаш, жас. Жас түлек. а) #саятшылық. Қыран құс балапанының бірінші түлегені. ә) п о эт. Намысшыл жеткіншек, жас ұрпақ. Жас уыз. п о эт. Балдырған, балауса жас. Жас ұлан. а) Жас жеткіншек, өспірім ұрпақ. ә) сов. КСРО кезінде 1218 жас аралығындағы жеткіншектердің идеологиялық ұйым мүшесі, пионер. Жас ұрпақ. #этнографиялық. Аға буыннан кейінгі жастар, жас буын. Жас үміт. Жас адамның қиялы, арманы. Жас шақ. Жас кез, жастық кез, күн.
ЖАС 3#омоним #зат есім. Жылағанда көзден шығатын сұйық #зат есім. Жас ақты [ парлады, сорғалады, шұбырды ]. а) Жылады, еңіреді, боздады. ә) Шапқан аттың екпінінен көзден жас ақты. Жас буды. Көзіне жас толды, жасқа тұншықты. Жас жаудырады [ мөлдіреді ]. Көзі жасаурады, жас мөлтілдеді. Жасқа [ көз жасына ] булықты. Тығылып, қыстығып қатты жылай алмады. Жаспен жуды. Жылапсықтаумен жұбатты. Жас саулады. Көзінен жас тоқтамай төгілді, жас ақты. Жас тамды. Жылады, жас шықты, еңіреді. Жас төкті. Жылапсықтады, еңіреді. Жасын [ көз жасын, көзінен жас ] төкті [ көлдей төкті ]. Жасын [ көз жасын ] тыйды. а) Жылағанын қойды, жыламады. ә) Жылатпады, көңіліне демеу болды.
ЖАС 4#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Су, ылғал, жаңа қазған құдықтың алғашқы суы.
ЖАСА 1#омоним = #етістік. 1. Өмір сүру, тіршілік ету; өмірлі болу. 2. Даму, өркендеу, асқақтау.
ЖАСА 2#омоним = #етістік. 1. Жарату, пайда ету. 2. Бір затты істеп, дайындап шығару. 3. Ас-тағам әзірлеу, қамдау. 4. Той-думан сияқты елеулі оқиғаны өткізу, атап өту. 5. Ұзатылатын қыздың жасауын дайындау. 6. #жергілікті сөз. Қызмет істеу, жұмыс істеу. Жасаған жарылқа. Құдай тілеуімді бере көр деген мағынадағы Аллаға жалбарынуды білдіретін сөз. Жасаған жарылқады. Алла тағала тілегін орындап, бақытқа кенелтті. Жасаған жылдар. Өткен өмір.
ЖАСАҒАН 1#омоним #зат есім.#діни. Құдай, Алла, Тәңірі, Жаратушы. Жасаған ие. Жаратушы, Құдай. Жасаған [ Құдай ] иіді. Құдай оңдады, тәңір жарылқады.
ЖАСАҒАН 2#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Жасы келген, жасамыс.
ЖАСАҒЫШ #сын есім. Бір нәрсені істеуге, дайындауға бейім.
ЖАСАЙ #жергілікті сөз. Жасқа.
ЖАСАҚ #зат есім. #тарихи. 1. #көнерген сөз. Тайпа көсемінің, ханның төңірегінде топтасқан жауынгерлердің жалпы атауы. 2. Басқа елге жорық жасар алдында, тайпаға не ұлтқа сырттан қатер төнген кезде, сондай қоғамдағы әлеуметтік өзгерістер тұсында халық арасынан өз еркімен жиналып, басқыншыларға не әлеуметтік әділетсіздікке қарсы көтерілген қарулы қол. 3. Жеңілген елден заттай алынатын алым-салық. 4. КСРО үкіметінде қоғамдық тәртіп ережелерін бұзушылармен күресу үшін мемлекеттік органдарға көмектесу мақсатында құрылған ерікті ұйым. Жасақ тартты. Қол жинады, нөкер ертті.
ЖАСАҚ-ЖАМПАЗ #зат есім. Белгілі бір мақсат үшін жасақталған топ.
ЖАСАҚТА = #етістік. 1. Қаружарақпен қамтамасыз етіп, соғысқа дайындау. 2. Топ құрып ұйымдастыру. 3. #ауыспалы мағына. Әзірлеу, даярлау.
ЖАСАҚТАЙ #сын есім. Жасақ сияқты, жасақ тәрізді.
ЖАСАҚТАЛ = #етістік. а) Жиһаздалу, безендірілу. ә) Топтастырылу, ұйымдастырылу.
ЖАСАҚТАЛУ деген ЖАСАҚТАЛЫН = #етістік. Топтастырылу, ұйым дастырылу.
ЖАСАҚТАЛЫНУ деген ЖАСАҚТАН = #етістік. Ұйымдасу, топтасу, қарулану.
ЖАСАҚТАНУ деген ЖАСАҚТАНДЫР = #етістік. Ұйымдастыру, топтастыру, қаруландыру.
ЖАСАҚТАНДЫРУ деген ЖАСАҚТАС = #етістік. Ұйымдасу, топтасу.
ЖАСАҚТАСУ деген ЖАСАҚТАУ деген ЖАСАҚТАУШЫ #зат есім. Дайындаушы, ұйымдастырушы, құрушы.
ЖАСАҚТЫ #сын есім. Қаружарақты, ұйымдасқан, топтасқан. Жасақты жау. Қаруланған, топтасқан жау, дұшпан.
ЖАСАҚШЫ #зат есім. #тарихи. Жасақ құрамындағы жауынгер.
ЖАСАҚШЫЛЫҚ #зат есім. Қоғамдық тәртіпті бұзушылармен күресушілік.
ЖАСАЛ = #етістік. 1. Жаралу, істелу, құрау. 2. Дайындалу, әзірлену.
ЖАСАЛА = #етістік. Жасажаса деп қошеметтеу.
ЖАСАЛУ деген ЖАСАЛЫН = #етістік. қстеліну, құрылу, даярланылу.
ЖАСАЛЫНУ деген ЖАСАМА #сын есім. сөйлеу. Жасанды.
ЖАСАМАЛ #сын есім. сөйлеу. Жасамыс, жасы келген.
ЖАСАМАЛДАУ #сын есім. Жасамал болып қалған.
ЖАСАМАЛЫ #сын есім. сөйлеу. Жасамыс.
ЖАСАМАС #сын есім. сөйлеу. Жасамыс.
ЖАСАМПАЗ #сын есім. Еңбекте жаңа табыстарға жетіп, өз үлесін қосушы. Жасампаз элементтер. #кен ісі. Кеннің құрамына кіретін және одан алынған өнімнің сапасын мейлінше жақсартатын элементтер.
ЖАСАМПАЗДЫҚ #зат есім. Еңбекте, өмірде жаңалық атаулыны қалыптастырушылық.
ЖАСАМЫС #сын есім. 1. Орта жастан асқан, егде, мосқал тартқан. 2. Жасамалы, біраз жасаған (мал, хайуан). 3. #ауыспалы мағына. Көпті көрген, ысылған, тәжірибелі, тісқаққан.
ЖАСАМЫСТАУ #сын есім. Егделеу, мосқалдау.
ЖАСАМЫСТЫҚ #зат есім. Егде тартқандық, тісқаққандық.
ЖАСАМЫШ #сын есім. сөйлеу. Жасамыс.
ЖАСАН 1#омоним = #етістік. #зат есім. Шөбі қурамаған, көгал, көк шөпті жер.
ЖАСАН 2#омоним = #етістік. 1. Қару-жарақ асынып қарулану, ұрысқа әзірлену. 2. Барын киіп сәндену. 3. #ауыспалы мағына. Көркею, жайнау, гүлдену, құлпыру. Жасанған жау. Қаруланған шапқыншы, дұшпан. Жасанған қол. Қарулы әскер.
ЖАСАНДЫ #сын есім. Табиғи емес, қолдан жасалған. Жасанды аспан денелері. #астрономиялық. Жасанды жер серіктері. Жасанды бейімділік. #биологиялық. Жерсіндірілген өсімдіктер мен жануарлардың жаңа тіршілік ортасына, жаңа биоценеоздарға бейімделіп, тіршілікке қабілеті бар ұрпақ беруі. Жасанды жанғыш заттар. #физикалық. Отындарды арнаулы аппараттарда өңдеу (газдандыру) арқылы алынатын газтәрізді өнімдер қоспасы. Жасанды жер құнарлылығы. #су шаруашылық. Топырағы тозған өнімді аз беретін жер алқаптарына құнарлы топырақты тасып апарып пайдаланылатын жердің өнімділігін арттыру жұмыстарының жиынтығы. Жасанды жер серігі [ жердің жасанды спутнигі ]. Жер төңірегіндегі орбитаға шығарылып, әртүрлі ғылыми-техникалық мәселелерді шешуге арналған ғарыштық аппарат. Жасанды жолмен аэрациялау. мелиор. Судың өзін-өзі тазалау қабілетін күшейтудің тиімді тәсілі. Жасанды зияткерлік. 1. Формалды алгоритмі жоқ табиғи тілді түсіну, оқыту, үйрету, теореманы дәлелдеу, кескіндерді тану сияқты т.б. мәселелерді шешу әдістерін зерттеумен айналысатын информатиканың бір саласы. 2. Адам мен электрон дық мәшинелерге тән есеп шығару, ақпарат өңдеу қабілеті. 3. Адамның парасаттық қызметін аздыкөпті шындыққа жанасатындай бейнелеуге арналған ғылыми зерттеулер мен тәжірибелер, тәсілдер мен құралдар үшін жалпы атау. Жасанды иммунитет. #медициналық. Ауруды болдырмау мақсатында алдын ала егудің немесе емшек сарысуын ағзаға жіберудің нәтижесінде пайда болатын жүре біткен иммунитет түрі. Жасанды интеллект. #информатикалық. Информатика ғылымының табиғи тілді түсіну, оқыту, үйрету, сондай-ақ, теореманы дәлелдеу, кескіндерді тану, т.б. әдістерін әзірлеумен айналысатын бір бөлімі. Жасанды интеллект жүйесі. #информатикалық. <ағыл. sуstem оf аrtіfісіаl intellіgenсe> Жасанды зияткерлік жүйесі (жұмысы жасанды зияткерлікті пайдалануға негізделген автоматтық немесе автоматтандырылған жүйе). Жасанды камфора. #химиялық. Жасанды жолмен скипидардың пинен фракциясын өңдеу арқылы немесе самырсын майынан алынатын камфора. Жасанды каучук. #химиялық. Вулкандау арқылы резеңкеге айналдыруға болатын жасанды полимерлер. Жасанды көлтабан. #су шаруашылық. Көктемде еріген қар суын немесе тасыған өзен суын жинау үшін аумақтың ыңғайлы телімін үйілген топырақ жолымен шектеу жолымен жасалған алаң. Жасанды қоректендіру. #биологиялық. Адам ағзасына (жұта алмаған кезде, асқазан ауруларында, ессіз жатқан науқасқа және тағы басқа. жағдайларда) қоректікзатт ардыенгізу. Жасандыминералдар. г е ол. Құрамы мен құрылысы минералдарға сәйкес келетін лабораториялық не техникалық процесс туындылары. Жасанды мұз айдыны. Мәнерлеп сырғанаудан, конькиден, мотоцикл спортынан, хоккейден жарыс және цирк, балет, би ойындарын өткізуге арналған орын. Жасанды мінез. Құбылмалы мінез, сырт көзге жақсы көрінуге тырысу. Жасанды өсімдіктер. #биологиялық. Бір өсімдік дарағының құрылысында генетикалық тұрғыдан әртүрлі өсімдіктерге тән жасушалардың, ұлпаларының болуы. Жасанды полюстеу әдісі. #геологиялық. Арнайы жіберілген электр тогы әсерінен таужыныстар мен кендердің қатты және сұйық фазаларының шекарасында пайда болатын электрхимиялық және электркинетикалық процестерден туындайтын жер қойнауларындағы қосалқы электр өрістерін зерттеуге негізделген электрбарлау әдісі. Жасанды серік. #техникалық. Жердің жасанды серігі. Жасанды серіктер. #физикалық. Қуатты қозғалтқыштардың – зымырандардың күшімен Жер бетінен биікке шығарылатын аспаптар. Жасанды спутник. #сөйлеу. Жасанды серік. Жасанды су қоймасы. Табиғи емес су қоры. Жасанды сұрыптау. #биологиялық. Адам қажеттерін қанағаттандыру мақсатында өсімдіктер мен жануарларды бір немесе бірнеше белгілері бойынша ұрпақтан ұрпаққа жүйелі түрде сұрыптау. Жасанды талшық. #химиялық. Табиғи органикалық полимерлерден синтездеу арқылы алынатын химиялық талшық. Жасанды төсеніш. #кен ісі. Ұсақ кенді 23 мм шөктіріп байытуда түйіршіктердің ауыр және жеңіл фракцияларға дәлірек бөлінуін жақсарту үшін диаметрлері тор тесіктерінің диаметрлерінен үлкен, тығыздығы ауыр минералдан төмен, жеңіл минералдан жоғары заттан түйіршік түрінде жасалатын төсеніш. Жасанды түсік. #медициналық. <лат. аbоrtus> Алғашқы 28 аптаның ішінде медициналық жолмен жүктілікті тоқтату, шарананы алдырып тастау. Жасанды тіл. #лингвистикалық. Табиғи тілді қолдану мүмкін болмайтын немесе оның сапасы келмейтін жағдайларда қолданылатын ғылыми негізде қолдан жасалған ғылымитехника тілі. Жасанды элементтер. #химиялық. Ядролық реакциялар нәтижесінде алынатын химиялық элементтер.
ЖАСАНДЫЛАУ #сын есім. Табиғи емес, жасанды сияқты.
ЖАСАНДЫЛЫҚ #зат есім. Жасанды болып көрінушілік.
ЖАСАНДЫЛЫҚСЫЗ #сын есім. Жасандылығы жоқ, табиғи.
ЖАСАНДЫР = #етістік. Көркейту, гүлдендіру.
ЖАСАНДЫРУ деген ЖАСАНДЫРЫЛ = #етістік. Көркейтілу, гүлдендірілу.
ЖАСАНДЫРЫЛУ деген ЖАСАНТ = #етістік. 1. Жаңғырту, жаңарту. 2. Құлпырту, гүлдей жайнату.
ЖАСАНУ деген ЖАСАНЫС = #етістік. Қарулану.
ЖАСАҢ 1#омоним #сын есім. Жастау, жасырақ. // Кеппеген, сулы. 2. Жасыл шалғын жер. 3. Жасаңшөп.
ЖАСАҢ 3#омоним: жасаңға шығарды. #жергілікті сөз. Теріске шығарды.
ЖАСАҢҒЫРА 1#омоним = #етістік. #сөйлеу. Жасар.
ЖАСАҢҒЫРА 2#омоним = #етістік. 1. Сулану, дымқылдану, ылғалдану. 2. Жасара түсу, уылжу. 3. #ауыспалы мағына. Жайнау, құлпыру.
ЖАСАҢҒЫРАТ = Жасаңсыту, жасаң тарт тыру.
ЖАСАҢҒЫРАТУ деген ЖАСАҢҒЫРАУ деген ЖАСАҢДАН = #етістік. Сулану, жасқа толу.
ЖАСАҢДАНУ деген ЖАСАҢДАТ = #етістік. Құлпырту, жайнату.
ЖАСАҢДАТУ деген ЖАСАҢДАУ #сын есім. Жастау, жасырақ. // Жасырақ адамдары, жастары.
ЖАСАҢДЫҚ #зат есім. Жастау, жасырақ болу шылық.
ЖАСАҢДЫР = #етістік. Құлпырту, жайнату.
ЖАСАҢДЫРУ деген ЖАСАҢҚЫРА = #етістік. Отығу, әлдену.
ЖАСАҢҚЫРАУ деген ЖАСАҢСУ деген ЖАСАҢСЫ = #етістік. Көңілі жасу, босау.
ЖАСАҢСЫТ = #етістік. #сөйлеу. Жасыт.
ЖАСАҢСЫТУ деген ЖАСАҢШӨП #зат есім. Біржылдық та, көпжылдық та түрлері бар қос жарнақты шөптесін өсімдік. Жасаңшөп тұқымдасы. #ботаникалық. <лат. crаssulасeаe> Қос жарнақты бір немесе көп жылдық шөптесін өсімдік.
ЖАСАР #сын есім. Жастағы, жасқа толған.
ЖАСАР = #етістік. 1. Жастау болып көріну, ажарлану, әрлену. 2. #ауыспалы мағына. Көгеру, көктеу. 3. #ауыспалы мағына. Гүлденіп құлпыру, жаңарып өзгеру.
ЖАСАРТ 1#омоним = #етістік. Жасаурату, көзі жасқа толу.
ЖАСАРТ 2#омоним = #етістік. Жас етіп көрсету, әлдендіру, рух күш беру.
ЖАСАРТУ деген ЖАСАРУ деген ЖАСАС = #етістік. Әзірлесу, келісу.
ЖАСАСУ деген ЖАСАТ #зат есім. 1. Дене, тұлға, кеуде. 2. #ауыспалы мағына. Түрі, соғылуы. Жасаты жақсы. Тұлғасы, дене бітімі жақсы.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий