Толковый словарь казахского языка: Жапыр>
ЖАПЫРАҚ-ЖАПЫРАҚ #сын есім. 1. Жапырағы көп, жапырақтан тұратын. 2. Жапалақ-жапалақ. 3. Бөлек-бөлек, тілім-тілім.
АПЫРА-ЖАПЫРА #үстеу. Апырыпжапырып.
АПЫРЫП-ЖАПЫР = #етістік. 1. Өндіру, тындыру, қаусату, қопарту, қомағайлану. 2. Баса көктеу, ығыстыру.
ЖАПЫР = #етістік. 1. Басып-жаншу, таптау. 2. #ауыспалы мағына. Қырып-жою, талқандау. 3. #ауыспалы мағына. Бір істі, жұмысты өндіре істеу, айпап жайпау. 4. #ауыспалы мағына. Тамақты опырып жеу. 5. #ауыспалы мағына. Баса-көктеу, киіпжару, қирату. 6. #ауыспалы мағына. Беталысын бұру, қайтару. 7. #ауыспалы мағына. Ұйқытүйқысын шығару, әптер-тәптер қылу. 8. #ауыспалы мағына. Тұтастай бетті жуу. 9. #ауыспалы мағына. Топтапкөптеп алу. 10. #ауыспалы мағына. Майыстыру, мыжырайта басу. 11. #ауыспалы мағына. Басып қайыру, жатқызу..
ЖАПЫРАЙ = #етістік. 1. Жарбию, жатаған болу, аласару. 2. Жаншылу, майысу, қисаю. 3. Мыжыраю, жалпию.
ЖАПЫРАЙТ = #етістік. 1. Баскиімді мыжырайтып, жалпитып кию. 2. Үйді жер табандатып, жатаған етіп салу, құру.
ЖАПЫРАЙТУ деген ЖАПЫРАЙЫЛ = #етістік. Жер табандатылу, жарбию, жапыраю.
ЖАПЫРАЙЫЛУ деген ЖАПЫРАҚ #зат есім. 1. Өсімдіктің көктемде бүршік атып, көктеп, күзде сарғайып түсіп қалатын мүшесі. 2. #ботаникалық. <лат fоlіum> Жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. 3. #қолөнер. Жапырақ пішіндес ою түрі. 4. #жергілікті сөз. Шүкір дейтін өсімдіктің түрі, атауы. 5. #ауыспалы мағына. Бір заттың үзіндісі, бөліндісі. Жапырағы жайқалды. Өсіпөркендеді, көбейді. Жапырақ бақа. #зоологиялық. <лат. phуllbаtes trіnіtаtіs>. Бақаның кішкентай түрi. Жапырақ бүргесі. #ботаникалық. <лат. psуllіnea> Тең қанаттылар отрядына жататын зиянкес жәндік. Жапырақ жайды. Жапырағы өсті, көктеп көгерді; қаулап өсті. Жапырақ жарды. Құлпырды, жайқалды. Жапырақ жемірі. #биологиялық. <лат. chrуsоmelіdаe> Қатты қанаттылар отрядына жататын қоңыздардың бір тұқымдасы. Жапырақ мозайкасы. #ботаникалық. Өсімдіктегі қалың шыққан жапырақ тақталарының үстіңгі беттері күн нұрына біркелкі төселе немесе мәнерлене жатуы. Жапырақ өркеш. #жергілікті сөз. Ағаштың жапырағы сияқты кішкене, жалғыз өркеш түйелерінің бірі. Жапырақ тастау. #ботаникалық. <лат. de – болмау, fоlіum – жапырақ> Химиялық препараттар арқылы өсімдіктердің жапырақтарын түсіру. Жапырақ ширатқыш көбелек. #зоологиялық. <лат. tоrtrісіdаe> Қабыршақ қанаттылар отрядына жататын ұсақ көбелек.
ЖАПЫР-ЖАНШЫ = #етістік. Баса-көктеу, киіпжару, басып-жаншу.
ЖАПЫРАҚОТ #зат есім. #өсімдік. Сабағы қысқа, жапырағы мол шөп.
ЖАПЫРАҚСЫЗ #сын есім. Жапырағы түсіп қалған, жапырағы жоқ.
ЖАПЫРАҚТА = #етістік. 1. Жапырақ өсу, жапырақ жаю. 2. #ауыспалы мағына. Үлкендеу, жапырақ көлеміндей етіп қию. 3. #ауыспалы мағына. іріірі етіп турау, кесектеп кесу. 4. #ауыспалы мағына. Борша-борша ету; бытшытын шығару.
ЖАПЫРАҚТАЙ #сын есім. 1. Жапырақ сияқты, жапырақ тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Кіпкішкентай, нәзік. Жапырақтай [ қояндай ] қалтырады. Үрейі қалмай, қатты қорықты, зәресі ұшты. Жапырақтай солды. Қайғымен шөкті.
ЖАПЫРАҚТАЛ = #етістік. Жұқа етіліп, жапырақша туралу, ұсақұсақ етіп кесілу.
ЖАПЫРАҚТАЛУ деген ЖАПЫРАҚТАН = #етістік. Ағаштардың бүршік жарып, гүлденуі, жапырақ жаюы.
ЖАПЫРАҚТАНУ деген ЖАПЫРАҚТАТ = #етістік. #жергілікті сөз. Бастырмалатып, жылдам жүру.
ЖАПЫРАҚТАУ 1#омоним деген ЖАПЫРАҚТАУ 2#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Аласалау.
ЖАПЫРАҚТАУЛЫ #сын есім. Жапырақ-жапырақ етіп бөлген, жапырақтап жыртылған.
ЖАПЫРАҚТЕҢГЕ #зат есім. #өсімдік. Таулы жерлерде өсетін кішілеу, дөңгелекше жапырағы бар ала салау өсімдік.
ЖАПЫРАҚТЫ #сын есім. 1. Көп жапырақ өскен, қалың жапырағы бар. 2. #ауыспалы мағына. Жайқалған, көкорайлы.
ЖАПЫРАҚТЫЛЫҚ #зат есім. ботаникалық. Жапырақ шығымдылығы.
ЖАПЫРАҚША 1#омоним #зат есім. Кішірек жапырақ.
ЖАПЫРАҚША 2#омоним #үстеу. Жапыраққа ұқсап, жапырақ сияқты.
ЖАПЫРАҚШАЙЫР #зат есім. #сөйлеу. Шайыр.
ЖАПЫРАҚШАЛЫ #сын есім. Жапырақшасы бар, жапырақшадан тұратын.
ЖАПЫР-ЖҰПЫР #үстеу. Үйме-жүйме, апыл ғүпыл.
ЖАПЫРЛА 1#омоним = #етістік. Жаппай қимылдау, қатар қозғалу.
ЖАПЫРЛА 2#омоним = #етістік. #сөйлеу. Жыпырла.
ЖАПЫРЛАС = #етістік. 1. Кимелесу, жапыр-жұпыр үймелесу. 2. Дабырласу, шуласу.
ЖАПЫРЛАСУ деген ЖАПЫРЛАТ = #етістік. Үйме-жүйме ету, талқандау.
ЖАПЫРЛАТУ деген ЖАПЫРУ деген ЖАПЫРЫҚ #сын есім. 1. Бір жағына қарай ойысқан, қисық. 2. #ауыспалы мағына. Аласа, жапырайған. Жапырық өркеш. #түйе шаруашылық. Көтерілмей бір жақ бүйіріне қарай қисайып жабыса жатқан өркеш.
ЖАПЫРЫЛ = #етістік. Тапталу, басылыпжаншылу, аяқасты болу. Жүні жапырылып қалды. Жабықты, жүні жығылды.
ЖАПЫРЫЛА #үстеу. Жаппай, түгелдей, тұтастай.
ЖАПЫРЫЛҒЫШ #сын есім. Жапырыла бергіш, жапырылуға бейім.
ЖАПЫРЫЛУ деген ЖАПЫРЫЛЫС = #етістік. Кимелесу, үймелесу, қабаттасу.
ЖАПЫРЫЛЫСУ деген ЖАПЫРЫНДЫ #сын есім. Аяқасты болған, жапырылған.
ЖАПЫРЫП-ЖАЙПА = #етістік. Ұйқытұйқысын шығару, әптер-тәптер қылу, баса-көктеу.
ЖАСЫРЫП-ЖАПЫР = #етістік. Жасырып, қысып ұстау.
ЖАСЫРЫП-ЖАПЫРУ деген
АПЫРА-ЖАПЫРА #үстеу. Апырыпжапырып.
АПЫРЫП-ЖАПЫР = #етістік. 1. Өндіру, тындыру, қаусату, қопарту, қомағайлану. 2. Баса көктеу, ығыстыру.
ЖАПЫР = #етістік. 1. Басып-жаншу, таптау. 2. #ауыспалы мағына. Қырып-жою, талқандау. 3. #ауыспалы мағына. Бір істі, жұмысты өндіре істеу, айпап жайпау. 4. #ауыспалы мағына. Тамақты опырып жеу. 5. #ауыспалы мағына. Баса-көктеу, киіпжару, қирату. 6. #ауыспалы мағына. Беталысын бұру, қайтару. 7. #ауыспалы мағына. Ұйқытүйқысын шығару, әптер-тәптер қылу. 8. #ауыспалы мағына. Тұтастай бетті жуу. 9. #ауыспалы мағына. Топтапкөптеп алу. 10. #ауыспалы мағына. Майыстыру, мыжырайта басу. 11. #ауыспалы мағына. Басып қайыру, жатқызу..
ЖАПЫРАЙ = #етістік. 1. Жарбию, жатаған болу, аласару. 2. Жаншылу, майысу, қисаю. 3. Мыжыраю, жалпию.
ЖАПЫРАЙТ = #етістік. 1. Баскиімді мыжырайтып, жалпитып кию. 2. Үйді жер табандатып, жатаған етіп салу, құру.
ЖАПЫРАЙТУ деген ЖАПЫРАЙЫЛ = #етістік. Жер табандатылу, жарбию, жапыраю.
ЖАПЫРАЙЫЛУ деген ЖАПЫРАҚ #зат есім. 1. Өсімдіктің көктемде бүршік атып, көктеп, күзде сарғайып түсіп қалатын мүшесі. 2. #ботаникалық. <лат fоlіum> Жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. 3. #қолөнер. Жапырақ пішіндес ою түрі. 4. #жергілікті сөз. Шүкір дейтін өсімдіктің түрі, атауы. 5. #ауыспалы мағына. Бір заттың үзіндісі, бөліндісі. Жапырағы жайқалды. Өсіпөркендеді, көбейді. Жапырақ бақа. #зоологиялық. <лат. phуllbаtes trіnіtаtіs>. Бақаның кішкентай түрi. Жапырақ бүргесі. #ботаникалық. <лат. psуllіnea> Тең қанаттылар отрядына жататын зиянкес жәндік. Жапырақ жайды. Жапырағы өсті, көктеп көгерді; қаулап өсті. Жапырақ жарды. Құлпырды, жайқалды. Жапырақ жемірі. #биологиялық. <лат. chrуsоmelіdаe> Қатты қанаттылар отрядына жататын қоңыздардың бір тұқымдасы. Жапырақ мозайкасы. #ботаникалық. Өсімдіктегі қалың шыққан жапырақ тақталарының үстіңгі беттері күн нұрына біркелкі төселе немесе мәнерлене жатуы. Жапырақ өркеш. #жергілікті сөз. Ағаштың жапырағы сияқты кішкене, жалғыз өркеш түйелерінің бірі. Жапырақ тастау. #ботаникалық. <лат. de – болмау, fоlіum – жапырақ> Химиялық препараттар арқылы өсімдіктердің жапырақтарын түсіру. Жапырақ ширатқыш көбелек. #зоологиялық. <лат. tоrtrісіdаe> Қабыршақ қанаттылар отрядына жататын ұсақ көбелек.
ЖАПЫР-ЖАНШЫ = #етістік. Баса-көктеу, киіпжару, басып-жаншу.
ЖАПЫРАҚОТ #зат есім. #өсімдік. Сабағы қысқа, жапырағы мол шөп.
ЖАПЫРАҚСЫЗ #сын есім. Жапырағы түсіп қалған, жапырағы жоқ.
ЖАПЫРАҚТА = #етістік. 1. Жапырақ өсу, жапырақ жаю. 2. #ауыспалы мағына. Үлкендеу, жапырақ көлеміндей етіп қию. 3. #ауыспалы мағына. іріірі етіп турау, кесектеп кесу. 4. #ауыспалы мағына. Борша-борша ету; бытшытын шығару.
ЖАПЫРАҚТАЙ #сын есім. 1. Жапырақ сияқты, жапырақ тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Кіпкішкентай, нәзік. Жапырақтай [ қояндай ] қалтырады. Үрейі қалмай, қатты қорықты, зәресі ұшты. Жапырақтай солды. Қайғымен шөкті.
ЖАПЫРАҚТАЛ = #етістік. Жұқа етіліп, жапырақша туралу, ұсақұсақ етіп кесілу.
ЖАПЫРАҚТАЛУ деген ЖАПЫРАҚТАН = #етістік. Ағаштардың бүршік жарып, гүлденуі, жапырақ жаюы.
ЖАПЫРАҚТАНУ деген ЖАПЫРАҚТАТ = #етістік. #жергілікті сөз. Бастырмалатып, жылдам жүру.
ЖАПЫРАҚТАУ 1#омоним деген ЖАПЫРАҚТАУ 2#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Аласалау.
ЖАПЫРАҚТАУЛЫ #сын есім. Жапырақ-жапырақ етіп бөлген, жапырақтап жыртылған.
ЖАПЫРАҚТЕҢГЕ #зат есім. #өсімдік. Таулы жерлерде өсетін кішілеу, дөңгелекше жапырағы бар ала салау өсімдік.
ЖАПЫРАҚТЫ #сын есім. 1. Көп жапырақ өскен, қалың жапырағы бар. 2. #ауыспалы мағына. Жайқалған, көкорайлы.
ЖАПЫРАҚТЫЛЫҚ #зат есім. ботаникалық. Жапырақ шығымдылығы.
ЖАПЫРАҚША 1#омоним #зат есім. Кішірек жапырақ.
ЖАПЫРАҚША 2#омоним #үстеу. Жапыраққа ұқсап, жапырақ сияқты.
ЖАПЫРАҚШАЙЫР #зат есім. #сөйлеу. Шайыр.
ЖАПЫРАҚШАЛЫ #сын есім. Жапырақшасы бар, жапырақшадан тұратын.
ЖАПЫР-ЖҰПЫР #үстеу. Үйме-жүйме, апыл ғүпыл.
ЖАПЫРЛА 1#омоним = #етістік. Жаппай қимылдау, қатар қозғалу.
ЖАПЫРЛА 2#омоним = #етістік. #сөйлеу. Жыпырла.
ЖАПЫРЛАС = #етістік. 1. Кимелесу, жапыр-жұпыр үймелесу. 2. Дабырласу, шуласу.
ЖАПЫРЛАСУ деген ЖАПЫРЛАТ = #етістік. Үйме-жүйме ету, талқандау.
ЖАПЫРЛАТУ деген ЖАПЫРУ деген ЖАПЫРЫҚ #сын есім. 1. Бір жағына қарай ойысқан, қисық. 2. #ауыспалы мағына. Аласа, жапырайған. Жапырық өркеш. #түйе шаруашылық. Көтерілмей бір жақ бүйіріне қарай қисайып жабыса жатқан өркеш.
ЖАПЫРЫЛ = #етістік. Тапталу, басылыпжаншылу, аяқасты болу. Жүні жапырылып қалды. Жабықты, жүні жығылды.
ЖАПЫРЫЛА #үстеу. Жаппай, түгелдей, тұтастай.
ЖАПЫРЫЛҒЫШ #сын есім. Жапырыла бергіш, жапырылуға бейім.
ЖАПЫРЫЛУ деген ЖАПЫРЫЛЫС = #етістік. Кимелесу, үймелесу, қабаттасу.
ЖАПЫРЫЛЫСУ деген ЖАПЫРЫНДЫ #сын есім. Аяқасты болған, жапырылған.
ЖАПЫРЫП-ЖАЙПА = #етістік. Ұйқытұйқысын шығару, әптер-тәптер қылу, баса-көктеу.
ЖАСЫРЫП-ЖАПЫР = #етістік. Жасырып, қысып ұстау.
ЖАСЫРЫП-ЖАПЫРУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий