Толковый словарь казахского языка: Дыри>
ДЫРДАЙ-ДЫРДАЙ #сын есім. Бері де білдей, дардай.
ДЫРДУ-ДЫРДУ #зат есім. Қайталанған у-шу, ойын-күлкі.
ДЫР-ДЫР #еліктеуіш сөз. Қайта-қайта дырылдап шыққан, дарылдаған үндi бейнелейтін сөз. Дыр-дыр еткізді. Дырылдатты, дардұр еткен дыбыс шығарды. Дыр-дыр етті. Дырылдады, дарылдады. Дыр-дыр қасыды [ қасынды ]. Денесін тырнап тастады.
ДУМАН-ДЫРДУ #зат есім. У-шу, ырду-дырду.
ДЫП-ДЫРДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дап-дардай.
ДЫР 1#омоним #сын есім. 1. Аса үлкен, ірі, зор. // #жергілікті сөз. Зор атаққа, беделге ие адам. 2. #ауыспалы мағына. Кеңбайтақ. Дыр күш. Үлкен күш. Дыр қамшы. #сөйлеу. Дырау қамшы.
ДЫР 2#омоним: дыр еткізді. а) Дар еткізді, дырылдатып жыртты. ә) Іштен оқыс жел шығарды. Дыр етті. а) Гүр етті, гүрілдеді. ә) Дүрлікті, дүркіреді. е) Дар етті, жыртылды.
ДЫРАҢ #сын есім. жергілікті сөз. Ірі, зор, үлкен, деу.
ДЫРАП #зат есім. #сөйлеу. Драп (сыртқы киім тігуге арналған қалың мата).
ДЫРАПА #сын есім. жергілікті сөз. Биік, үлкен, жуан.
ДЫРАТ #зат есім. жергілікті сөз. Кендір жіп.
ДЫРАУ 1#омоним #зат есім. #этнографиялық. Жуан тілінген таспадан өріліп жасалған өрімі жуан қамшы.
ДЫРАУ 2#омоним [ ир. ] #сын есім. 1. Үлкен, ірі, жуан. 2. Мықты, зор, дөкей, ығай мен сығай. 3. #ауыспалы мағына. Атақты, даңқты, дережесі жоғары. Дырау қамшы [ бишік ]. #этнографиялық. Таспадан өрілген жуан қамшы, бишік.
ДЫРАУДАЙ #сын есім. сөйлеу. Еңгезердей, дырдай.
ДЫРАУСЫН = #етістік. сөйл, өзін-өзі мықты етіп көрсету, зорсыну, үлкенсу.
ДЫРАУСЫНУ деген ДЫРАУЫЛДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дырдай, дардай, дыраудай.
ДЫРАУЫНДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дырдай.
ДЫРДАЙ #сын есім. 1. Соқталдай, білдей, дардай. 2. #ауыспалы мағына. Даңқты, ейгілі. 3. #ауыспалы мағына. Бақандай, айта қаларлықтай. Дырдай атақ. Жоғары атақ, лауазымды атақ.
ДЫРДАЙСЫН = ет, өзінше елдеқандай болғансу, білдей болғансу.
ДЫРДАЙСЫНУ деген ДЫРДИ = #етістік. 1. Серею, тыраю. 2. ауыс, өзін-өзі елдеқандай етіп ұстау, ісініпкебіну, көкірегін көтеру.
ДЫРДИТ = #етістік. Көкірегін көтерту, ісіндіріпкебіндіру.
ДЫРДИТУ деген ДЫРДИЮ деген ДЫРДУ #зат есім. У-шу, сауық-сайран, ойын-күлкі, думан. Дырду қылды [ құрды ]. Думандатты, сауықтады. Дырдумен жүрді. Сауық-сайран құрды, көңіл көтерді. Дырдумен өтті. Алаңсыз ойын-күлкі, айқайшумен өтті.
ДЫРДУ-ДУМАН #зат есім. Сауық-сайран, ойын-сауық.
ДЫРДУ-ДҮРМЕК #зат есім. 1. Дүрбелең, аласапыран. 2. #ауыспалы мағына. Талас-тартыс. Дырдудүрмекпен жүрді. Таластартыстың ортасында жүрді.
ДЫРДУЛА = #етістік. Улап-шулау, даурығу.
ДЫРДУЛАН = #етістік. Әбігерлену, абыржу.
ДЫРДУЛАНУ деген ДЫРДУЛАС = #етістік. Улапшуласу, ебігерленіп даурығысу.
ДЫРДУЛАСУ деген ДЫРДУЛАТ = #етістік. Улатып-шулату, даурықтыру.
ДЫРДУЛАТУ деген ДЫРДУЛАУ деген ДЫРДУЛЫ #сын есім. Дудуманды, сауықсайранды, у-шулы.
ДЫРДУЛЫҚ #зат есім. Желікпелік, желігушілік.
ДЫР-ДУМАН #зат есім. Ойын-сауық, той-думан, тамаша. дыр-думан етті. Қызықтады, тойлады, мерекеледі.
ДЫРДУСЫЗ #сын есім. У-шусыз, айқайұйқайсыз.
ДЫРДУШЫЛ #сын есім. Ойынсауықшыл, думаншыл.
ДЫРИ = #етістік. #сөйлеу. Серею, тыраю.
ДЫРИТ = #етістік. #қарапайым сөз. 1. Серейту, тыриту. 2. #ауыспалы мағына. Әлдеқандай ету, дарбиту, баттиту.
ДЫРИТУ деген ДЫРИЮ деген ДЫРҚЫ #сын есім. сөйлеу. 1. Көп күле беретін, күлегеш. 2. #ауыспалы мағына. Шабаланып үре беретін.
ДЫРҚЫРА = #етістік. Дырқдырқ ету, сарқырау..
ДЫРҚЫРАТ = #етістік. #сөйлеу. жергілікті сөз. Тырқырат.
ДЫРҚЫРАТУ деген ДЫРМАН #сын есім. жергілікті сөз. Үлкен, зор, ірі.
ДЫРПЫЛДА = #етістік. Дырпдырп ету, тырпыл дау.
ДЫРПЫЛДАТ = #етістік. Дырпдырп еткізу, тырпылдату.
ДЫРПЫЛДАТУ деген ДЫРПЫЛДАУ деген ДЫРР #одағай. Жүріп, желіп, шауып келе жатқан жылқы малын тоқтату үшін айтылатын одағай. Дырр дегіздi. #сөйлеу. Дырылдатып оқ атты.
ДЫРЫЛ #зат есім. 1. Дыр-дыр еткен дауыс, үн. 2. Қарудың от алып атылған дыбысы.
ДЫРЫЛДА = #етістік. 1. Дыр-дыр етіп дыбыс шығарту. 2. Гүргүр еткен дыбыс шығару, дүрілдеу. 3. Дарылдау, шарылдау. 4. Дүркіреп қашу. 5. Пыр-пыр етіп ұшу.
ДЫРЫЛДАҚ 1#омоним #зат есім. к е с. Аңшылардың құсты, аңды үркітетін арнайы аспабы.
ДЫРЫЛДАҚ 2#омоним #зат есім. #сөйлеу. Мешине, мотоцикл. // Дырылдай беретін, дырылдағыш.
ДЫРЫЛДАТ = #етістік. 1. Гүргүр еткіздіру, дүрілдету. 2. Оқ ату, атқылау. 3. Дыр-дыр еткізіп жырту. 4. #ауыспалы мағына. Зырылдату, зуылдату.
ДЫРЫЛДАТУ деген ДЫРЫЛДАУ деген ДЫРЫЛДАУЫҚ #сын есім. сөйлеу. Дырылдақ.
ДЫРЫМБАЙ #сын есім. қарапайым сөз. Дырдай.
ДЫРЫМДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дырдай.
ЫРДУ-ДЫРДУ #зат есім. 1. Әртүрлі қуанышпен байланысты өткізілетін дүрмекті жиын, сауық-сайран, той-думан. 2. Ырың-жырың, ию-қию.
ДЫРДУ-ДЫРДУ #зат есім. Қайталанған у-шу, ойын-күлкі.
ДЫР-ДЫР #еліктеуіш сөз. Қайта-қайта дырылдап шыққан, дарылдаған үндi бейнелейтін сөз. Дыр-дыр еткізді. Дырылдатты, дардұр еткен дыбыс шығарды. Дыр-дыр етті. Дырылдады, дарылдады. Дыр-дыр қасыды [ қасынды ]. Денесін тырнап тастады.
ДУМАН-ДЫРДУ #зат есім. У-шу, ырду-дырду.
ДЫП-ДЫРДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дап-дардай.
ДЫР 1#омоним #сын есім. 1. Аса үлкен, ірі, зор. // #жергілікті сөз. Зор атаққа, беделге ие адам. 2. #ауыспалы мағына. Кеңбайтақ. Дыр күш. Үлкен күш. Дыр қамшы. #сөйлеу. Дырау қамшы.
ДЫР 2#омоним: дыр еткізді. а) Дар еткізді, дырылдатып жыртты. ә) Іштен оқыс жел шығарды. Дыр етті. а) Гүр етті, гүрілдеді. ә) Дүрлікті, дүркіреді. е) Дар етті, жыртылды.
ДЫРАҢ #сын есім. жергілікті сөз. Ірі, зор, үлкен, деу.
ДЫРАП #зат есім. #сөйлеу. Драп (сыртқы киім тігуге арналған қалың мата).
ДЫРАПА #сын есім. жергілікті сөз. Биік, үлкен, жуан.
ДЫРАТ #зат есім. жергілікті сөз. Кендір жіп.
ДЫРАУ 1#омоним #зат есім. #этнографиялық. Жуан тілінген таспадан өріліп жасалған өрімі жуан қамшы.
ДЫРАУ 2#омоним [ ир. ] #сын есім. 1. Үлкен, ірі, жуан. 2. Мықты, зор, дөкей, ығай мен сығай. 3. #ауыспалы мағына. Атақты, даңқты, дережесі жоғары. Дырау қамшы [ бишік ]. #этнографиялық. Таспадан өрілген жуан қамшы, бишік.
ДЫРАУДАЙ #сын есім. сөйлеу. Еңгезердей, дырдай.
ДЫРАУСЫН = #етістік. сөйл, өзін-өзі мықты етіп көрсету, зорсыну, үлкенсу.
ДЫРАУСЫНУ деген ДЫРАУЫЛДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дырдай, дардай, дыраудай.
ДЫРАУЫНДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дырдай.
ДЫРДАЙ #сын есім. 1. Соқталдай, білдей, дардай. 2. #ауыспалы мағына. Даңқты, ейгілі. 3. #ауыспалы мағына. Бақандай, айта қаларлықтай. Дырдай атақ. Жоғары атақ, лауазымды атақ.
ДЫРДАЙСЫН = ет, өзінше елдеқандай болғансу, білдей болғансу.
ДЫРДАЙСЫНУ деген ДЫРДИ = #етістік. 1. Серею, тыраю. 2. ауыс, өзін-өзі елдеқандай етіп ұстау, ісініпкебіну, көкірегін көтеру.
ДЫРДИТ = #етістік. Көкірегін көтерту, ісіндіріпкебіндіру.
ДЫРДИТУ деген ДЫРДИЮ деген ДЫРДУ #зат есім. У-шу, сауық-сайран, ойын-күлкі, думан. Дырду қылды [ құрды ]. Думандатты, сауықтады. Дырдумен жүрді. Сауық-сайран құрды, көңіл көтерді. Дырдумен өтті. Алаңсыз ойын-күлкі, айқайшумен өтті.
ДЫРДУ-ДУМАН #зат есім. Сауық-сайран, ойын-сауық.
ДЫРДУ-ДҮРМЕК #зат есім. 1. Дүрбелең, аласапыран. 2. #ауыспалы мағына. Талас-тартыс. Дырдудүрмекпен жүрді. Таластартыстың ортасында жүрді.
ДЫРДУЛА = #етістік. Улап-шулау, даурығу.
ДЫРДУЛАН = #етістік. Әбігерлену, абыржу.
ДЫРДУЛАНУ деген ДЫРДУЛАС = #етістік. Улапшуласу, ебігерленіп даурығысу.
ДЫРДУЛАСУ деген ДЫРДУЛАТ = #етістік. Улатып-шулату, даурықтыру.
ДЫРДУЛАТУ деген ДЫРДУЛАУ деген ДЫРДУЛЫ #сын есім. Дудуманды, сауықсайранды, у-шулы.
ДЫРДУЛЫҚ #зат есім. Желікпелік, желігушілік.
ДЫР-ДУМАН #зат есім. Ойын-сауық, той-думан, тамаша. дыр-думан етті. Қызықтады, тойлады, мерекеледі.
ДЫРДУСЫЗ #сын есім. У-шусыз, айқайұйқайсыз.
ДЫРДУШЫЛ #сын есім. Ойынсауықшыл, думаншыл.
ДЫРИ = #етістік. #сөйлеу. Серею, тыраю.
ДЫРИТ = #етістік. #қарапайым сөз. 1. Серейту, тыриту. 2. #ауыспалы мағына. Әлдеқандай ету, дарбиту, баттиту.
ДЫРИТУ деген ДЫРИЮ деген ДЫРҚЫ #сын есім. сөйлеу. 1. Көп күле беретін, күлегеш. 2. #ауыспалы мағына. Шабаланып үре беретін.
ДЫРҚЫРА = #етістік. Дырқдырқ ету, сарқырау..
ДЫРҚЫРАТ = #етістік. #сөйлеу. жергілікті сөз. Тырқырат.
ДЫРҚЫРАТУ деген ДЫРМАН #сын есім. жергілікті сөз. Үлкен, зор, ірі.
ДЫРПЫЛДА = #етістік. Дырпдырп ету, тырпыл дау.
ДЫРПЫЛДАТ = #етістік. Дырпдырп еткізу, тырпылдату.
ДЫРПЫЛДАТУ деген ДЫРПЫЛДАУ деген ДЫРР #одағай. Жүріп, желіп, шауып келе жатқан жылқы малын тоқтату үшін айтылатын одағай. Дырр дегіздi. #сөйлеу. Дырылдатып оқ атты.
ДЫРЫЛ #зат есім. 1. Дыр-дыр еткен дауыс, үн. 2. Қарудың от алып атылған дыбысы.
ДЫРЫЛДА = #етістік. 1. Дыр-дыр етіп дыбыс шығарту. 2. Гүргүр еткен дыбыс шығару, дүрілдеу. 3. Дарылдау, шарылдау. 4. Дүркіреп қашу. 5. Пыр-пыр етіп ұшу.
ДЫРЫЛДАҚ 1#омоним #зат есім. к е с. Аңшылардың құсты, аңды үркітетін арнайы аспабы.
ДЫРЫЛДАҚ 2#омоним #зат есім. #сөйлеу. Мешине, мотоцикл. // Дырылдай беретін, дырылдағыш.
ДЫРЫЛДАТ = #етістік. 1. Гүргүр еткіздіру, дүрілдету. 2. Оқ ату, атқылау. 3. Дыр-дыр еткізіп жырту. 4. #ауыспалы мағына. Зырылдату, зуылдату.
ДЫРЫЛДАТУ деген ДЫРЫЛДАУ деген ДЫРЫЛДАУЫҚ #сын есім. сөйлеу. Дырылдақ.
ДЫРЫМБАЙ #сын есім. қарапайым сөз. Дырдай.
ДЫРЫМДАЙ #сын есім. сөйлеу. Дырдай.
ЫРДУ-ДЫРДУ #зат есім. 1. Әртүрлі қуанышпен байланысты өткізілетін дүрмекті жиын, сауық-сайран, той-думан. 2. Ырың-жырың, ию-қию.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий