Толковый словарь казахского языка: Бөк>
БӨЛЕК-БӨЛЕК #сын есім. 1. Жеке-жеке, дара-дара. 2. Әртүрлi, басқа-басқа.
БӨЛМЕ-БӨЛМЕ #сын есім. Жеке-жеке бөлмелер, көп бөлме.
БӨЛТЕК-БӨЛТЕК #сын есім. Бөлек-бөлек, топ-топ, шоқ-шоқ.
БӨЛШЕК-БӨЛШЕК #сын есім. Бөлек-бөлек, жеке-жеке, дара-дара.
БӨЛІМ-БӨЛІМ #сын есім. Бiрнеше бөлім, бөлшек-бөлшек.
БӨЛІНЕ-БӨЛІНЕ #үстеу. Бiрнеше рет бөлініп.
БӨЛІНІП-БӨЛІНІП #үстеу. Бiрнешеге жіктеліп, топ-топ болып.
БӨЛІП-БӨЛІП #үстеу. 1. Бiрнешеге бөліп, жіктеп. 2. Бiрнеше дүркін, үзіпүзіп.
БӨРТЕК-БӨРТЕК #сын есім. жергілікті сөз. Ойықыры көп.
БӨШКЕ-БӨШКЕ #сын есім. Бiрнеше бөшке, бөшкесімен.
АЛА-БӨЛЕ #үстеу. 1. Ерекше, елден ерек, айрықша. 2. Бөлек, жүйесіз, байланыссыз.
АЛЬФА-БӨЛШЕК #зат есім. #физикалық. Электрондарынан айырылған радиоактивтi химиялық элемент атомы.
БАЙ-БӨСІР #сын есім. сөйлеу. Көлкөсір.
БЕТА-БӨЛШЕК #зат есім. #физикалық. Бета ыдырау кезін де атом ядросынан бөлініп шығатын электрондар мен позитрондар.
БӨБЕЖАПЫРАҚ #зат есім. ботаникалық. Өсімдіктің түбінен өсіп шығатын қосалқы жапырағы.
БӨБЕЖІК #зат есім. #сөйлеу. Бөбешік 1.
БӨБЕК 1#омоним #зат есім. 1. Баланың бір жасқа дейінгi кезеңi, емшектегi бала, жас нәресте. 2. #ауыспалы мағына. Табиғат туындылары, төл. 3. #ауыспалы мағына. Жаңадан пайда болған құрылым, #зат есім. Бөбек күн. Балалық шақ, сәбилік кезең. Бөбектер үйi. Үш жасқа дейінгi жетім балаларды тәрбиелей тін мекеме.
БӨБЕКЖАЙ #зат есім. Екi айдан үш жасқа дейінгi балалар тәрбиеленетін мектепке дейінгi мекеме.
БӨБЕКСІЗ #сын есім. Нәрестесіз, сәбисіз.
БӨБЕКТАЙ #зат есім. #экспрессивті. Бөбекке, сәбиге кішірейту, еркелету мағынасында айтылатын атауыш.
БӨБЕКТЕ = #етістік. Баланы әлпештеу, үлпілдету, өбектету.
БӨБЕКТЕЙ #сын есім. 1. Бөбек сияқты, бөбек тәріздi. 2. #ауыспалы мағына. Кiшкентай жас, балғын.
БӨБЕКТЕУ деген БӨБЕКТОЙ #зат есім. #сөйлеу. Шiлдехана.
БӨБЕКХАНА #зат есім. 1. Перзентхана, әйелдер босанатын үй. 2. Атааналары жоқ немесе тастан ды бөбектер тәрбиеленетін үй.
БӨБЕКШЕ #үстеу. Бөбек сияқты, бөбекке ұқсап.
БӨБЕКШІЛДЕ #зат есім. #этнографиялық. Сәбиге арналған той, шілдехана.
БӨБЕШІК 1#омоним #зат есім. анатомиялық. Адамның жұмсақ таңдайының артқы тұсындағы кішкене тіл.
БӨБЕШІК 2#омоним #зат есім. анатомиялық. Құлақтың төменгi жағындағы кішкене жұмсақ шеміршек.
БӨБЕШІК 3#омоним #зат есім. ботаникалық. Жапырақ тақтасының түбінен шығатын жарғақ, қабыршақ, қылтанақ, тікенек немесе майда жапырақ тәріздi жұп өсіндi.
БӨБЕШІК 4#омоним #зат есім. #жергілікті сөз. Ошақтың аяқтарындағы қазан ұстап тұру үшін иіліп жасалған темірлер.
БӨГДЕ #сын есім. 1. Жат, бөтен, бейтаныс. 2. Негізгi нәрсеге қатысы жоқ, қосалқы, көлденең. Бөгде сөздер. #лингвистикалық. а) окказ. Сөйлегенде не жазғанда баяндап отырған мәселеге байланысты келтірілген басқа біреудің сөзi, пікірi. б) Ұлттық әдеби тілдің дыбыстық сипатына сәйкес келмейтін басқа тілден өзгеріссіз алып қолданылатын сөз.
БӨГДЕҒАЛАМШАРЛЫҚТАР #зат есім. жаңасөз. Басқа ғаламшар тұрғындары.
БӨГДЕЛМЕ #зат есім. #медициналық. Уқалаудың бір түрi.
БӨГДЕЛЕН = #етістік. Бөлектену, бөтендену оғаштану, өгейлену.
БӨГДЕЛЕНУ деген БӨГДЕЛІК #зат есім. Бөтендік, жаттық, өгейлік.
БӨГЕ = #етістік. 1. Бiреудi жолынан қалдыру, тосқауылдап аялдату, кідірту. 2. Қарсыласқан күштің бетін қайтару, iлгерi аттатпау, тежеу. 3. Ағын суды белгілi бір жерге тоқтату, тосқауылдау. 4. #ауыспалы мағына. Жолын кесу, аяқтан шалу. Бөгей ату. #әскери сөз. а) Бiр немесе бірнеше шепте бір уақытта жасалған шабуылдаушы танк пен жаяу әскер, торпедалық қайықтар немесе қарсылас теңіз десантының қозғалыс жолындағы тұтастай от аумағы; артиллериялық атыс түрi. ә) Қарсыластың әуе жолындағы жылжымайтын от бөгесінi; зениттік артиллерия атысының түрi. Бөгей ату шебi. ә с к. Ұңғылы артиллерия мен минаатарлардың бөгей атуы даярланатын және жүргізілетін жергіліктi жердегi шартты желi.
БӨГЕЖЕК #зат есім. Жауырынтақ (қой мен ешкінің төрт аяғынан бірдей алып, ауыртып жүргізбейтін аурудың түрi).
БӨГЕЖЕКТЕ = #етістік. #сөйлеу. Бүгежекте.
БӨГЕЛ = #етістік. 1. Кiдіру, тоқтау. 2. Не айтарын білмей мүдіру, күмілжу, iркілу.
БӨГЕЛЕК #зат есім. #зоологиялық. <лат. оestrus> Жәндіктер класының, қосқанаттылар отрядының бөгелек туысы. Бөгелек қамаған жылқыдай. Тыныш отыра алмау, мазасыздану.
БӨГЕЛЕКТЕ = #етістік. Бөгелектен қашу.
БӨГЕЛЕКТЕЙ #сын есім. Бөгелек сияқты, бөгелек тәріздi.
БӨГЕЛЕКТЕУ деген БӨГЕЛЕКШЕ #үстеу. Бөгелекке ұқсап, бөгелек сияқтанып.
БӨГЕЛЕҢДЕ = #етістік. Бөгеліңкіреу, кідіру.
БӨГЕЛЕҢДЕУ деген БӨГЕЛМЕЛІ #сын есім. медициналық. Тоқтататын, қай таратын.
БӨГЕЛТ = #етістік. Кiдірту, тоқтату.
БӨГЕЛТУ деген БӨГЕЛУ деген БӨГЕЛІҢКІРЕ = #етістік. 1. Сәл-пәл бөгелу, аялдаңқырау, кідіріңкіреу. 2. Мүдіріңкіреу, күмілжіңкіреу, iркіліңкіреу.
БӨГЕЛІҢКІРЕУ деген БӨГЕЛІС #зат есім. 1. Үзіліс, кідіріс, мүдіріс. 2. Кедергi, тосқауыл. Бөгеліс тапты. Кедергіге ұшырады, жеңілдi.
БӨГЕЛІС = #етістік. Кiдірісу, бірге тоқтау.
БӨГЕЛІССІЗ #сын есім. Бөгетсіз, тоқтаусыз, кідіріссіз.
БӨГЕЛІСУ деген БӨГЕМЕ #зат есім. 1. #әскери сөз. Танкіге, жаяу әскерге қарсы қойылатын тасымалды инженерлік бөгеттер. 2. #ауыспалы мағына. Қиыншылық, кедергi.
БӨГЕН 1#омоним #зат есім. в #етістік. Жылқының жал құйрығын түсіріп, сымпитып, арықтататын қышыма ауру. Бөген болған жылқының құйрығындай. Сирек, аз.
БӨГЕН 2#омоним #зат есім. кәс. Қайық не шананың табаны мен екi қабырғасын біріктіріп, бекітіп тұратын ағаш.
БӨГЕН 3#омоним #зат есім. #қолөнер. Бесіктің иілтіп жасалған басы.
БӨГЕН 4#омоним #зат есім. #су шаруашылық. 1. Бәсең су алмасу жүретін көлемi әр қалай өзен арнасын бөгеу арқылы жасалатын су қоймасы. 2. Ағындысын халық шарушылығы мақсаттарында реттеу үшін, әдетте, өзен аңғарында бөгеттер салу жолымен жасалған, көлемi 1,0 млн. текше метрден асатын жасанды суқойма. 3. Су қорын жинау үшін өзеннің алдына қойылған кедергi. Бөгендi дайындаудағы шығын. #су шаруашылық. Су басудан, жағалаудың жемірілуінен қорғану, объектілердің жаңа орынға шығарылуы, маса безгегіне (малярия) қарсы және жалпы санитариялық шаралар кешенi. Бөгеннің көлемi. #су шаруашылық. Су қоймасының тосылған деңгейіндегi белгілi (нақты) су көлемi. Бөгеннің өлi көлемi. #су шаруашылық. Өлi көлем белдеуінен төмен орналасқан, тұнба, шөгінділер жиналатын көлем. Бөгеннің пайдаланылмайтын көлемi. #су шаруашылық. Тайыздану деңгейінен төмен жатуына байланысты ағындыны реттеуге қатыспайтын су көлемi. Бөгеннің су ысырабы. #су шаруашылық. Су шаруашылық есептеулерде ескерілуi тиіс бөгеннің айдынынан булану мен сүзілуге шығындылатын су ысырабы. Бөген параметрлерi. #су шаруашылық. Бөгеннің негізгi өлшемдерін орнықтыру параметрлерi және оны пайдалану режімінің негізгi қағидаларын анықтаушы параметрлер. Бөген сыйымдылығы. #су шаруашылық. Текше метр мен текше километр өлшеміндегi су қойманың көлемi.
БӨГЕНАЙ #зат есім. Бiр нәрсенің көзге түсер айырықша белгісi, ерекшелігi.
БӨГЕНАЙЛА бөгенайлап қарады. #жергілікті сөз. Пайымдап қарады.
БӨГЕНДЕ 1#омоним = #етістік. Бөген болған жылқының құйрығын бір затқа үйкелеп қасынуы, тынышсыздануы.
БӨГЕНДЕ 2#омоним = #етістік. Қайық не шананың табаны мен екi қабырғасын бірбіріне мықтап бекіту, біріктіру.
БӨГЕНДЕУ деген БӨГЕНДІ #сын есім. Бөгенделген, бөгенi бар (қайық, шана).
БӨГЕНДІК #сын есім. Бөген жасауға арналған, бөген болуға жарарлық.
БӨГЕҢКІРЕ = #етістік. Аздап бөгеу, бөгей түсу, сәл ғана кідірту.
БӨГЕҢКІРЕУ деген БӨГЕС = #етістік. Бiрге бөгеу, бөгет жасау, тоқтату.
БӨГЕСУ деген БӨГЕСІН 1#омоним #зат есім. 1. Кiшігірім бөгет. 2. Ой-шұқыр, кедірбұдыр. 3. #әскери сөз. Танкіге қарсы инженерлік бөгеттер. 4. #ауыспалы мағына. Кедергi, тосқауыл. Бөгесін болу. Кедергi келтіру, тосқауыл жасау.
БӨГЕСІНДЕ = #етістік. #сөйлеу. Кедергіге ұшырау, бөгелу; тоқырау.
БӨГЕСІНДЕУ деген БӨГЕТ 1#омоним #зат есім. 1. Жүруге, өтуге тосқауыл болатын кедергi. 2. Өзен суын бөгеу үшін жасалған гидротехникалық құрылыс; тосқауыл, бөгеу. 3. #су шаруашылық. Бөгеу арқылы тоқтатылған су қоры. 4. ә с к. Қарсыласты шығынға ұшырату, қозғалысын тежеп тұру мақсатында оның жүру жолында жасалған жасанды кедергілер. 5. #ауыспалы мағына. Кедергi, тосқауыл. Бөгет аэростаты. #әскери сөз. Байлаулы аэростат. Бөгет болды. Кедергi келтірдi. Бөгет болу. Кедергi келтіру, тосқауыл болу. Бөгет еттi [ қылды ]. Кедергi жасады, зиянын тигіздi. Бөгет жасады [ келтірдi ]. Кедергi келтірдi; кесірi тидi. Бөгет жасау торабы. ә с к. Жолдарды, көпірлердi т.б. қирату миналау, бөгет жасау үшін тағайындалған бөлімше немесе уақытша құрылым. Бөгет жолағы. #әскери сөз. Қарсыласты титықтату, оны оны шығынға ұшырату, оның жылжуын бәсеңдету мақсатында бөгеттер қойылған жергіліктi жердегi жолақ. Бөгетке ұшырады. Кедергіге жолықты. Бөгеттер жиілігi. ә с к. Жалпы бөгеттер ұзындығының (км бойынша) тасаланатын бағыттағы (алқаптағы, шептегi) майдан шебінің еніне қатысты. Бөгеттердегi өтпелер. ә с к. Түрлi ұрыс қимылдары кезінде міндеттерін орындауға өткізу үшін бөгеттерде арнайы бос қалдырылатын жергіліктi жер (су кеңістігi) жолағы. Бөгеттердi аршу жасағы. ә с к. Жер гіліктi жерлердi миналардан, жарылмаған снарядтардан, авиациялық бомбалардан, фугастардан тазарту үшін құрылатын арнайы әскери құрылым. Бөгеттердi барлау. #әскери сөз. Қарсыластың кедергілерi туралы мәліметтер жинау мақсатында жүргізілетін инженерлік барлау. Бөгеттер жиілігi. #әскери сөз. Жалпы бөгеттер ұзындығының (км бойынша) тасаланатын бағыттағы (алқаптағы, шептегi) майдан шебінің еніне қатысы. Бөгеттер жүйесi. ә с к. Қарсыласты шығынға ұшырату, алға жылжуын кідірту, маневрін қиындату мақсатында қорғаныста бірыңғай жоспар бойынша құрылатын әртүрлi бөгеттер жиыны. Бөгет торабы. ә с к. Қарсылас қозғалысының ықтимал деген жолына жасалатын әртүрлi инженерлік бөгеттердің жиынтығы.
БӨГЕТ 2#омоним = #етістік. Бөгет жасату, тоқтату.
БӨГЕТ-СӨГЕТ #зат есім. #сөйлеу. Кедергi, тосқауыл.
БӨГЕТСІЗ #сын есім. 1. Бөгетi жоқ, кедергісіз. 2. #ауыспалы мағына. Тоқтаусыз, кідіріссіз. Бөгетсіз бас тоған. #су шаруашылық. Инженерлік геологиялық, гидрологиялық және жер бедерлерінің қолайлы жағдайларындағы өзен суының маусым кезіндегi ең төмен биіктігi магистральдi, каналдың бас сағасындағы деңгей биіктігінен жоғары болғанда салынатын гидротехникалық имарат.
БӨГЕТТЕЙ #сын есім. Бөгет сияқты, бөгет тәріздi.
БӨГЕТТІ #сын есім. Бөгетi бар, бөгет жасалған. Бөгеттi бас тоған. #су шаруашылық. Су алу гидротехникалық имараттары немесе су жібергіш инже нерлік имараттар.
БӨГЕТТІК #сын есім. Бөгет боларлық, бөгет жасауға қолайлы. // Кесір, кедергi. Бөгеттік су электр стансысы. #су шаруашылық. Арыны бөгет арқылы пайда болатын, ал машина залы мен СЭС имараты бөгет шегінен тыс орнатылған су электр стансысы.
БӨГЕТУ деген БӨГЕТШЕ #зат есім. 1. #геологиялық. Өзен арнасының маңындағы табиғи биік үйме жол. 2. #су шаруашылық. Жербөгетке ұқсас, үйіндi түріндегi гидротехникалық имарат.
БӨГЕТШІ #зат есім. 1. Бөгет құрылысында жұмыс iстейтін адам. 2. Кедергi келтірушi, тосқауыл даушы.
БӨГЕУ 1#омоним #зат есім. 1. Бөгет, кедергi, тосқауыл. 2. Кiдіріс, аял, тоқтам. Бөгеу бердi. Тоқтатты, кідірттi. Бөгеу болды [ жасады ]. Тосқауыл болды, бөгет жасады, кедергi келтірдi. Бөгеу болу. Тосқауыл болу, кедергi келтіру.
БӨГЕУ 2#омоним деген БӨГЕУДЕЙІН #сын есім. поэтикалық. Бөгеу секілдi, кедергi тәріздi.
БӨГЕУЛІ #сын есім. Бөгеуi бар, тосқауылды, шек теулi, кедергісi көп.
БӨГЕУСІЗ #сын есім. 1. Бөгеуi жоқ, бөгетсіз. 2. #ауыспалы мағына. Тоқтаусыз, кідіріссіз, iркіліссіз.
БӨГЕУШІ #сын есім. Бөгейтін, кедергi келтіретін адам. Бөгеушi аэростат. #әскери сөз. Қарсыластың әуе шабуылынан қозғалатын объектілер үстіне аэростатпен бөгет жасау әдісi.
БӨГЕУШІЛІК #зат есім. Кiдіртушілік, кедергi келтірушілік.
БӨГЕУІЛ 1#омоним #зат есім. 1. #әскери сөз. Жаяу әскер мен танкіге қарсы жасалатын кедергi, тосқауыл. 2. #сөйлеу. Бөгет. Бөгеуіл болды. Кедергi жасады, бөгедi. Бөгеуіл жасады. Кедергi келтірдi. Бөгеуілклапан. #техникалық. Құбырды ағытқанда, ішіндегі сұйықтық немесе газ ағып кетпес үшін, ұшын бірден бітеп тастау үшін қолданылатын клапан.
БӨГЕУІЛ 2#омоним #зат есім. #информатикалық. <ағыл. dіsturbаnсe> Байланыс, өлшеу, басқару, есептеу техникасы және тағы басқа. жерлерде пайдалы ақпарат тасымалдайтын сигналды білдіретін әсер.
БӨГЕУІЛДЕ = #етістік. #сөйлеу. Бөге.
БӨГЕУІЛДЕУ деген БӨГУ 1#омоним #зат есім. Жiтi және созылмалы түрде өтетін сауын сиыр ауруы.
БӨГУ 2#омоним деген
БӨЛМЕ-БӨЛМЕ #сын есім. Жеке-жеке бөлмелер, көп бөлме.
БӨЛТЕК-БӨЛТЕК #сын есім. Бөлек-бөлек, топ-топ, шоқ-шоқ.
БӨЛШЕК-БӨЛШЕК #сын есім. Бөлек-бөлек, жеке-жеке, дара-дара.
БӨЛІМ-БӨЛІМ #сын есім. Бiрнеше бөлім, бөлшек-бөлшек.
БӨЛІНЕ-БӨЛІНЕ #үстеу. Бiрнеше рет бөлініп.
БӨЛІНІП-БӨЛІНІП #үстеу. Бiрнешеге жіктеліп, топ-топ болып.
БӨЛІП-БӨЛІП #үстеу. 1. Бiрнешеге бөліп, жіктеп. 2. Бiрнеше дүркін, үзіпүзіп.
БӨРТЕК-БӨРТЕК #сын есім. жергілікті сөз. Ойықыры көп.
БӨШКЕ-БӨШКЕ #сын есім. Бiрнеше бөшке, бөшкесімен.
АЛА-БӨЛЕ #үстеу. 1. Ерекше, елден ерек, айрықша. 2. Бөлек, жүйесіз, байланыссыз.
АЛЬФА-БӨЛШЕК #зат есім. #физикалық. Электрондарынан айырылған радиоактивтi химиялық элемент атомы.
БАЙ-БӨСІР #сын есім. сөйлеу. Көлкөсір.
БЕТА-БӨЛШЕК #зат есім. #физикалық. Бета ыдырау кезін де атом ядросынан бөлініп шығатын электрондар мен позитрондар.
БӨБЕЖАПЫРАҚ #зат есім. ботаникалық. Өсімдіктің түбінен өсіп шығатын қосалқы жапырағы.
БӨБЕЖІК #зат есім. #сөйлеу. Бөбешік 1.
БӨБЕК 1#омоним #зат есім. 1. Баланың бір жасқа дейінгi кезеңi, емшектегi бала, жас нәресте. 2. #ауыспалы мағына. Табиғат туындылары, төл. 3. #ауыспалы мағына. Жаңадан пайда болған құрылым, #зат есім. Бөбек күн. Балалық шақ, сәбилік кезең. Бөбектер үйi. Үш жасқа дейінгi жетім балаларды тәрбиелей тін мекеме.
БӨБЕКЖАЙ #зат есім. Екi айдан үш жасқа дейінгi балалар тәрбиеленетін мектепке дейінгi мекеме.
БӨБЕКСІЗ #сын есім. Нәрестесіз, сәбисіз.
БӨБЕКТАЙ #зат есім. #экспрессивті. Бөбекке, сәбиге кішірейту, еркелету мағынасында айтылатын атауыш.
БӨБЕКТЕ = #етістік. Баланы әлпештеу, үлпілдету, өбектету.
БӨБЕКТЕЙ #сын есім. 1. Бөбек сияқты, бөбек тәріздi. 2. #ауыспалы мағына. Кiшкентай жас, балғын.
БӨБЕКТЕУ деген БӨБЕКТОЙ #зат есім. #сөйлеу. Шiлдехана.
БӨБЕКХАНА #зат есім. 1. Перзентхана, әйелдер босанатын үй. 2. Атааналары жоқ немесе тастан ды бөбектер тәрбиеленетін үй.
БӨБЕКШЕ #үстеу. Бөбек сияқты, бөбекке ұқсап.
БӨБЕКШІЛДЕ #зат есім. #этнографиялық. Сәбиге арналған той, шілдехана.
БӨБЕШІК 1#омоним #зат есім. анатомиялық. Адамның жұмсақ таңдайының артқы тұсындағы кішкене тіл.
БӨБЕШІК 2#омоним #зат есім. анатомиялық. Құлақтың төменгi жағындағы кішкене жұмсақ шеміршек.
БӨБЕШІК 3#омоним #зат есім. ботаникалық. Жапырақ тақтасының түбінен шығатын жарғақ, қабыршақ, қылтанақ, тікенек немесе майда жапырақ тәріздi жұп өсіндi.
БӨБЕШІК 4#омоним #зат есім. #жергілікті сөз. Ошақтың аяқтарындағы қазан ұстап тұру үшін иіліп жасалған темірлер.
БӨГДЕ #сын есім. 1. Жат, бөтен, бейтаныс. 2. Негізгi нәрсеге қатысы жоқ, қосалқы, көлденең. Бөгде сөздер. #лингвистикалық. а) окказ. Сөйлегенде не жазғанда баяндап отырған мәселеге байланысты келтірілген басқа біреудің сөзi, пікірi. б) Ұлттық әдеби тілдің дыбыстық сипатына сәйкес келмейтін басқа тілден өзгеріссіз алып қолданылатын сөз.
БӨГДЕҒАЛАМШАРЛЫҚТАР #зат есім. жаңасөз. Басқа ғаламшар тұрғындары.
БӨГДЕЛМЕ #зат есім. #медициналық. Уқалаудың бір түрi.
БӨГДЕЛЕН = #етістік. Бөлектену, бөтендену оғаштану, өгейлену.
БӨГДЕЛЕНУ деген БӨГДЕЛІК #зат есім. Бөтендік, жаттық, өгейлік.
БӨГЕ = #етістік. 1. Бiреудi жолынан қалдыру, тосқауылдап аялдату, кідірту. 2. Қарсыласқан күштің бетін қайтару, iлгерi аттатпау, тежеу. 3. Ағын суды белгілi бір жерге тоқтату, тосқауылдау. 4. #ауыспалы мағына. Жолын кесу, аяқтан шалу. Бөгей ату. #әскери сөз. а) Бiр немесе бірнеше шепте бір уақытта жасалған шабуылдаушы танк пен жаяу әскер, торпедалық қайықтар немесе қарсылас теңіз десантының қозғалыс жолындағы тұтастай от аумағы; артиллериялық атыс түрi. ә) Қарсыластың әуе жолындағы жылжымайтын от бөгесінi; зениттік артиллерия атысының түрi. Бөгей ату шебi. ә с к. Ұңғылы артиллерия мен минаатарлардың бөгей атуы даярланатын және жүргізілетін жергіліктi жердегi шартты желi.
БӨГЕЖЕК #зат есім. Жауырынтақ (қой мен ешкінің төрт аяғынан бірдей алып, ауыртып жүргізбейтін аурудың түрi).
БӨГЕЖЕКТЕ = #етістік. #сөйлеу. Бүгежекте.
БӨГЕЛ = #етістік. 1. Кiдіру, тоқтау. 2. Не айтарын білмей мүдіру, күмілжу, iркілу.
БӨГЕЛЕК #зат есім. #зоологиялық. <лат. оestrus> Жәндіктер класының, қосқанаттылар отрядының бөгелек туысы. Бөгелек қамаған жылқыдай. Тыныш отыра алмау, мазасыздану.
БӨГЕЛЕКТЕ = #етістік. Бөгелектен қашу.
БӨГЕЛЕКТЕЙ #сын есім. Бөгелек сияқты, бөгелек тәріздi.
БӨГЕЛЕКТЕУ деген БӨГЕЛЕКШЕ #үстеу. Бөгелекке ұқсап, бөгелек сияқтанып.
БӨГЕЛЕҢДЕ = #етістік. Бөгеліңкіреу, кідіру.
БӨГЕЛЕҢДЕУ деген БӨГЕЛМЕЛІ #сын есім. медициналық. Тоқтататын, қай таратын.
БӨГЕЛТ = #етістік. Кiдірту, тоқтату.
БӨГЕЛТУ деген БӨГЕЛУ деген БӨГЕЛІҢКІРЕ = #етістік. 1. Сәл-пәл бөгелу, аялдаңқырау, кідіріңкіреу. 2. Мүдіріңкіреу, күмілжіңкіреу, iркіліңкіреу.
БӨГЕЛІҢКІРЕУ деген БӨГЕЛІС #зат есім. 1. Үзіліс, кідіріс, мүдіріс. 2. Кедергi, тосқауыл. Бөгеліс тапты. Кедергіге ұшырады, жеңілдi.
БӨГЕЛІС = #етістік. Кiдірісу, бірге тоқтау.
БӨГЕЛІССІЗ #сын есім. Бөгетсіз, тоқтаусыз, кідіріссіз.
БӨГЕЛІСУ деген БӨГЕМЕ #зат есім. 1. #әскери сөз. Танкіге, жаяу әскерге қарсы қойылатын тасымалды инженерлік бөгеттер. 2. #ауыспалы мағына. Қиыншылық, кедергi.
БӨГЕН 1#омоним #зат есім. в #етістік. Жылқының жал құйрығын түсіріп, сымпитып, арықтататын қышыма ауру. Бөген болған жылқының құйрығындай. Сирек, аз.
БӨГЕН 2#омоним #зат есім. кәс. Қайық не шананың табаны мен екi қабырғасын біріктіріп, бекітіп тұратын ағаш.
БӨГЕН 3#омоним #зат есім. #қолөнер. Бесіктің иілтіп жасалған басы.
БӨГЕН 4#омоним #зат есім. #су шаруашылық. 1. Бәсең су алмасу жүретін көлемi әр қалай өзен арнасын бөгеу арқылы жасалатын су қоймасы. 2. Ағындысын халық шарушылығы мақсаттарында реттеу үшін, әдетте, өзен аңғарында бөгеттер салу жолымен жасалған, көлемi 1,0 млн. текше метрден асатын жасанды суқойма. 3. Су қорын жинау үшін өзеннің алдына қойылған кедергi. Бөгендi дайындаудағы шығын. #су шаруашылық. Су басудан, жағалаудың жемірілуінен қорғану, объектілердің жаңа орынға шығарылуы, маса безгегіне (малярия) қарсы және жалпы санитариялық шаралар кешенi. Бөгеннің көлемi. #су шаруашылық. Су қоймасының тосылған деңгейіндегi белгілi (нақты) су көлемi. Бөгеннің өлi көлемi. #су шаруашылық. Өлi көлем белдеуінен төмен орналасқан, тұнба, шөгінділер жиналатын көлем. Бөгеннің пайдаланылмайтын көлемi. #су шаруашылық. Тайыздану деңгейінен төмен жатуына байланысты ағындыны реттеуге қатыспайтын су көлемi. Бөгеннің су ысырабы. #су шаруашылық. Су шаруашылық есептеулерде ескерілуi тиіс бөгеннің айдынынан булану мен сүзілуге шығындылатын су ысырабы. Бөген параметрлерi. #су шаруашылық. Бөгеннің негізгi өлшемдерін орнықтыру параметрлерi және оны пайдалану режімінің негізгi қағидаларын анықтаушы параметрлер. Бөген сыйымдылығы. #су шаруашылық. Текше метр мен текше километр өлшеміндегi су қойманың көлемi.
БӨГЕНАЙ #зат есім. Бiр нәрсенің көзге түсер айырықша белгісi, ерекшелігi.
БӨГЕНАЙЛА бөгенайлап қарады. #жергілікті сөз. Пайымдап қарады.
БӨГЕНДЕ 1#омоним = #етістік. Бөген болған жылқының құйрығын бір затқа үйкелеп қасынуы, тынышсыздануы.
БӨГЕНДЕ 2#омоним = #етістік. Қайық не шананың табаны мен екi қабырғасын бірбіріне мықтап бекіту, біріктіру.
БӨГЕНДЕУ деген БӨГЕНДІ #сын есім. Бөгенделген, бөгенi бар (қайық, шана).
БӨГЕНДІК #сын есім. Бөген жасауға арналған, бөген болуға жарарлық.
БӨГЕҢКІРЕ = #етістік. Аздап бөгеу, бөгей түсу, сәл ғана кідірту.
БӨГЕҢКІРЕУ деген БӨГЕС = #етістік. Бiрге бөгеу, бөгет жасау, тоқтату.
БӨГЕСУ деген БӨГЕСІН 1#омоним #зат есім. 1. Кiшігірім бөгет. 2. Ой-шұқыр, кедірбұдыр. 3. #әскери сөз. Танкіге қарсы инженерлік бөгеттер. 4. #ауыспалы мағына. Кедергi, тосқауыл. Бөгесін болу. Кедергi келтіру, тосқауыл жасау.
БӨГЕСІНДЕ = #етістік. #сөйлеу. Кедергіге ұшырау, бөгелу; тоқырау.
БӨГЕСІНДЕУ деген БӨГЕТ 1#омоним #зат есім. 1. Жүруге, өтуге тосқауыл болатын кедергi. 2. Өзен суын бөгеу үшін жасалған гидротехникалық құрылыс; тосқауыл, бөгеу. 3. #су шаруашылық. Бөгеу арқылы тоқтатылған су қоры. 4. ә с к. Қарсыласты шығынға ұшырату, қозғалысын тежеп тұру мақсатында оның жүру жолында жасалған жасанды кедергілер. 5. #ауыспалы мағына. Кедергi, тосқауыл. Бөгет аэростаты. #әскери сөз. Байлаулы аэростат. Бөгет болды. Кедергi келтірдi. Бөгет болу. Кедергi келтіру, тосқауыл болу. Бөгет еттi [ қылды ]. Кедергi жасады, зиянын тигіздi. Бөгет жасады [ келтірдi ]. Кедергi келтірдi; кесірi тидi. Бөгет жасау торабы. ә с к. Жолдарды, көпірлердi т.б. қирату миналау, бөгет жасау үшін тағайындалған бөлімше немесе уақытша құрылым. Бөгет жолағы. #әскери сөз. Қарсыласты титықтату, оны оны шығынға ұшырату, оның жылжуын бәсеңдету мақсатында бөгеттер қойылған жергіліктi жердегi жолақ. Бөгетке ұшырады. Кедергіге жолықты. Бөгеттер жиілігi. ә с к. Жалпы бөгеттер ұзындығының (км бойынша) тасаланатын бағыттағы (алқаптағы, шептегi) майдан шебінің еніне қатысты. Бөгеттердегi өтпелер. ә с к. Түрлi ұрыс қимылдары кезінде міндеттерін орындауға өткізу үшін бөгеттерде арнайы бос қалдырылатын жергіліктi жер (су кеңістігi) жолағы. Бөгеттердi аршу жасағы. ә с к. Жер гіліктi жерлердi миналардан, жарылмаған снарядтардан, авиациялық бомбалардан, фугастардан тазарту үшін құрылатын арнайы әскери құрылым. Бөгеттердi барлау. #әскери сөз. Қарсыластың кедергілерi туралы мәліметтер жинау мақсатында жүргізілетін инженерлік барлау. Бөгеттер жиілігi. #әскери сөз. Жалпы бөгеттер ұзындығының (км бойынша) тасаланатын бағыттағы (алқаптағы, шептегi) майдан шебінің еніне қатысы. Бөгеттер жүйесi. ә с к. Қарсыласты шығынға ұшырату, алға жылжуын кідірту, маневрін қиындату мақсатында қорғаныста бірыңғай жоспар бойынша құрылатын әртүрлi бөгеттер жиыны. Бөгет торабы. ә с к. Қарсылас қозғалысының ықтимал деген жолына жасалатын әртүрлi инженерлік бөгеттердің жиынтығы.
БӨГЕТ 2#омоним = #етістік. Бөгет жасату, тоқтату.
БӨГЕТ-СӨГЕТ #зат есім. #сөйлеу. Кедергi, тосқауыл.
БӨГЕТСІЗ #сын есім. 1. Бөгетi жоқ, кедергісіз. 2. #ауыспалы мағына. Тоқтаусыз, кідіріссіз. Бөгетсіз бас тоған. #су шаруашылық. Инженерлік геологиялық, гидрологиялық және жер бедерлерінің қолайлы жағдайларындағы өзен суының маусым кезіндегi ең төмен биіктігi магистральдi, каналдың бас сағасындағы деңгей биіктігінен жоғары болғанда салынатын гидротехникалық имарат.
БӨГЕТТЕЙ #сын есім. Бөгет сияқты, бөгет тәріздi.
БӨГЕТТІ #сын есім. Бөгетi бар, бөгет жасалған. Бөгеттi бас тоған. #су шаруашылық. Су алу гидротехникалық имараттары немесе су жібергіш инже нерлік имараттар.
БӨГЕТТІК #сын есім. Бөгет боларлық, бөгет жасауға қолайлы. // Кесір, кедергi. Бөгеттік су электр стансысы. #су шаруашылық. Арыны бөгет арқылы пайда болатын, ал машина залы мен СЭС имараты бөгет шегінен тыс орнатылған су электр стансысы.
БӨГЕТУ деген БӨГЕТШЕ #зат есім. 1. #геологиялық. Өзен арнасының маңындағы табиғи биік үйме жол. 2. #су шаруашылық. Жербөгетке ұқсас, үйіндi түріндегi гидротехникалық имарат.
БӨГЕТШІ #зат есім. 1. Бөгет құрылысында жұмыс iстейтін адам. 2. Кедергi келтірушi, тосқауыл даушы.
БӨГЕУ 1#омоним #зат есім. 1. Бөгет, кедергi, тосқауыл. 2. Кiдіріс, аял, тоқтам. Бөгеу бердi. Тоқтатты, кідірттi. Бөгеу болды [ жасады ]. Тосқауыл болды, бөгет жасады, кедергi келтірдi. Бөгеу болу. Тосқауыл болу, кедергi келтіру.
БӨГЕУ 2#омоним деген БӨГЕУДЕЙІН #сын есім. поэтикалық. Бөгеу секілдi, кедергi тәріздi.
БӨГЕУЛІ #сын есім. Бөгеуi бар, тосқауылды, шек теулi, кедергісi көп.
БӨГЕУСІЗ #сын есім. 1. Бөгеуi жоқ, бөгетсіз. 2. #ауыспалы мағына. Тоқтаусыз, кідіріссіз, iркіліссіз.
БӨГЕУШІ #сын есім. Бөгейтін, кедергi келтіретін адам. Бөгеушi аэростат. #әскери сөз. Қарсыластың әуе шабуылынан қозғалатын объектілер үстіне аэростатпен бөгет жасау әдісi.
БӨГЕУШІЛІК #зат есім. Кiдіртушілік, кедергi келтірушілік.
БӨГЕУІЛ 1#омоним #зат есім. 1. #әскери сөз. Жаяу әскер мен танкіге қарсы жасалатын кедергi, тосқауыл. 2. #сөйлеу. Бөгет. Бөгеуіл болды. Кедергi жасады, бөгедi. Бөгеуіл жасады. Кедергi келтірдi. Бөгеуілклапан. #техникалық. Құбырды ағытқанда, ішіндегі сұйықтық немесе газ ағып кетпес үшін, ұшын бірден бітеп тастау үшін қолданылатын клапан.
БӨГЕУІЛ 2#омоним #зат есім. #информатикалық. <ағыл. dіsturbаnсe> Байланыс, өлшеу, басқару, есептеу техникасы және тағы басқа. жерлерде пайдалы ақпарат тасымалдайтын сигналды білдіретін әсер.
БӨГЕУІЛДЕ = #етістік. #сөйлеу. Бөге.
БӨГЕУІЛДЕУ деген БӨГУ 1#омоним #зат есім. Жiтi және созылмалы түрде өтетін сауын сиыр ауруы.
БӨГУ 2#омоним деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий