Толковый словарь казахского языка: Ауырт>
АУЫР #сын есім. 1. Салмақты, жеңіл емес. 2. Қиыншылығы, азабы мол; мехнаты көп (жұмыс, еңбек, iс). // Азапты, қиын кедергісi көп (жол, сапар жайында). 3. #ауыспалы мағына. Бейнеттi, қайғылы, мұңлы (көңілкүйi жайында). // Адам баласына келген ауыртпалық (хал, тұрмыс, өмір жайында). 4. #ауыспалы мағына. Қайғылы, мұңды; жанға бататын (хабар, оқиға). 5. #ауыспалы мағына. Тым үлкен, аса зор, өте қатал, төзуге болмайтын (айып, қылмыс, күнә, жаза). 6. #ауыспалы мағына. Қауіптi, қатерлi. 7. #ауыспалы мағына. Жанға бататын, ауыртатын. // Ақыры, қиналып, баяу, жай. 8. #ауыспалы мағына. Көп жауапкершілік жүктейтін. 9. #ауыспалы мағына. Қорытылуы қиын (ас). Ауыр ақы. Ала алмай жүрген өшi, ұзында кегi, қысқада өшi кеткендік. Ауыр артиллерия. #әскери сөз. Қарсыластың жасырын тұрған қарулы күштерi мен әскери техникасын, артиллерия-
АУЫР = #етістік. 1. Науқастану, сырқаттану, дертке шалдығу. 2. Жанына бату, ауырсыну. 3. #ауыспалы мағына. Күйіпжану, жаны ашу, налу, аяу.
АУЫРАЙ = #етістік. #сөйлеу. Ауырла.
АУЫРАЮ деген АУЫРҒАНСУ деген АУЫРҒАНСЫ = #етістік. Жанына батқансу, науқастанғансу.
АУЫРҒЫШ #сын есім. Жиi ауыра беретін, сырқаттанғыш, науқастанғыш.
АУЫРҒЫШТА = #етістік. Ауыра беру, жиi сырқаттану, денсаулығы болмау.
АУЫРҒЫШТАТ = #етістік. Ауырта беру, мазасын алып, жанына батыру.
АУЫРДӘУЛЕТТІ #сын есім. қоғ. #саяси. Дәулеттілердің iшінде байлығы асқан ауқатты топқа жататын (адам).
АУЫР-ЖЕҢІЛ #зат есім. Қиындық, ауыртпалығы мен жеңілдігi, оңайлығы.
АУЫР-ЖЕҢІЛДІК #зат есім. Ауыр я жеңіл болу шылық.
АУЫРЛА = #етістік. 1. Белгілi бір заттың салмағының арта түсуi. 2. Жүк я дене салмағын ауырсыну. 3. Ішкен асын көтере алмау, дененi басу, көтертпеу. 4. Екіқабат болу, аяғы ауыр болу. 5. #ауыспалы мағына. Қиынсыну, көтере алмау, әлсіреу. 6. #ауыспалы мағына. Артық көру, жақтырмау, ауыртпалығын көтере алмау. 7. #ауыспалы мағына. Қиындап кету, қиындай түсу. 8. #ауыспалы мағына. Ұлғаю, арту, көбею. 9. #ауыспалы мағына. Ренжу, кею, көңіліне кек алу деген мағынада. 10. #ауыспалы мағына. Жағдайы нашарлау, аурудың асқынуы.
АУЫРЛАН = #етістік. 1. Салмақ қосу. 2. #ауыспалы мағына. Қоюлану, арту, көбею.
АУЫРЛАНДЫР = #етістік. Күрделендіру, салмағын арттыру.
АУЫРЛАНДЫРУ деген АУЫРЛАНУ деген АУЫРЛАТ = #етістік. ауыспалы мағына. 1. Бiр заттың, нәрсенің салмағын арттыру. 2. Күрделендіре түсу. 3. #ауыспалы мағына. Қатты қиналту, ренжіту, налыту. 4. #ауыспалы мағына. Қиындату, баяулату.
АУЫРЛАТУ деген АУЫРЛАУ 1#омоним #сын есім. 1. Ауырырақ, салмақтырақ. 2. #ауыспалы мағына. Қиындау, жайсыздау. // Күрделірек, біраз ойлануды қажет ететін, жеңілжелпi емес. 3. #ауыспалы мағына. Ауыртатын, қиналдыратын. 4. #ауыспалы мағына. Қаттырақ, күштірек. Ауырлау тидi. Қиындау болды, жеңіл соқпады.
АУЫРЛАУ 2#омоним деген АУЫРЛЫҚ #зат есім. 1. Салмақтылық, салмағы көптік. 2. #физикалық. Денелердің өзара тартылысы, дененің жерге тартылу қасиетi. 3. #ауыспалы мағына. Қиындық, жеңіл болмаушылық. 4. #ауыспалы мағына. Тауқімет, бейнет, мехнат, азап. 5. #ауыспалы мағына. Ұстамдылық, сабырлылық. Ауырлығы тидi. Қиындық келтірдi, ауыртпалық түсірдi. Ауырлық бірлігi. #физикалық. Бiртектес шамаларды өлшеудің негізi ретінде алынған бірлік. Ауырлық күш. #физикалық. Жер бетіндегi материалдық бөлшекке әсер ететін және Жердің тарту күшi мен оның өз осінен айналуынан туатын центрден тепкіш күштердің тең әсерлi күшi. Ауырлық түстi. Белгілi бір iсәрекет, оқиға ауыр тидi, күйзелттi. Ауырлықты көтередi. #мифологиялық. Халық ұғымы бойынша, мал өлімінің, ыдыстың сынуы т.б. иесіне төнген қауіпқатердi жеңілдетедi. Ауырлық центрi. #физикалық. Қатты дененің кеңістіктегi кез келген қалпында оның ауырлық күшіне тең әсерлi күштің түсетін нүктесi немесе дененің салмағы түсетін нүкте.
АУЫРМАЛДЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Ауыртпалық.
АУЫРМАЛЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Қиындық, азап; ауыртпалық.
АУЫРСЫН 1#омоним = #етістік. 1. Салмақтың артуын сезіну, көтеріп жүрудi қиынсыну. 2. #ауыспалы мағына. Қиындыққа төзе алмау. 3. #ауыспалы мағына. Ауыр көру, масыл санау. 4. #ауыспалы мағына. Реніш білдіру, көңіліне алу, #жақтырмау.
АУЫРСЫН 2#омоним = #етістік. Жанына батып ауырту, ауырғанын сезіну.
АУЫРСЫНДЫР = #етістік. Жанына батыру, ауырлату.
АУЫРСЫНДЫРУ деген АУЫРСЫНУ 1#омоним #зат есім. #медициналық. Адам мен жануарлар ағзасында iшкi және сыртқы факторлардың шамадан тыс әсер етуінен пайда болатын ауыртпашылықты білдіретін жағымсыз сезім.
АУЫРСЫНУ 2#омоним деген АУЫРСЫНУ 3#омоним деген АУЫРТ = #етістік. 1. Ауруға, кеселге ұшырату. 2. #ауыспалы мағына. Бiреудi ренжіту, қинау, кейіту.
АУЫРТАС #зат есім. #кен ісі. Өндірісте, медицинада қолданылатын минерал.
АУЫРТАЯҚ #зат есім. #көнерген сөз. #этнографиялық. Ойын түрi.
АУЫРТПАҚ 1#омоним #зат есім. кәс. Ши тоқитын құрал.
АУЫРТПАҚ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Қысылшаң, тар жер.
АУЫРТПАЛЫҚ #зат есім. Қиыншылық, өмір тауқыметi, зардап. Ауыртпалық түсті. Қиыншылық заман келді.
АУЫРТПАН #зат есім. жергілікті сөз. Екi көлдің арасындағы жіңішке, қысаң жер.
АУЫРТПАШЫЛЫҚ #зат есім. Қиыншылық, азап. Ауыртпашылығын көтерді. Қиындығын бөлісті, көмектесті.
АУЫРТУ деген АУЫРУ деген АУЫРЫҚСЫН = #етістік. #сөйлеу. Ауырсыну.
АУЫРЫҚСЫНДЫР = #етістік. #сөйлеу. Ауырсындыр.
АУЫРЫҚСЫНДЫРУ #сөйлеу. деген АУЫРЫҚСЫНУ #сөйлеу. деген АУЫРЫП-СЫЗДА = #етістік. Ауыру, сыздап мазалау.
АУЫРЫП-СЫРҚА = #етістік. Ауруға ұшырау, ауырып қалу.
АУЫРЫП-СЫРҚАУ деген
АУЫР = #етістік. 1. Науқастану, сырқаттану, дертке шалдығу. 2. Жанына бату, ауырсыну. 3. #ауыспалы мағына. Күйіпжану, жаны ашу, налу, аяу.
АУЫРАЙ = #етістік. #сөйлеу. Ауырла.
АУЫРАЮ деген АУЫРҒАНСУ деген АУЫРҒАНСЫ = #етістік. Жанына батқансу, науқастанғансу.
АУЫРҒЫШ #сын есім. Жиi ауыра беретін, сырқаттанғыш, науқастанғыш.
АУЫРҒЫШТА = #етістік. Ауыра беру, жиi сырқаттану, денсаулығы болмау.
АУЫРҒЫШТАТ = #етістік. Ауырта беру, мазасын алып, жанына батыру.
АУЫРДӘУЛЕТТІ #сын есім. қоғ. #саяси. Дәулеттілердің iшінде байлығы асқан ауқатты топқа жататын (адам).
АУЫР-ЖЕҢІЛ #зат есім. Қиындық, ауыртпалығы мен жеңілдігi, оңайлығы.
АУЫР-ЖЕҢІЛДІК #зат есім. Ауыр я жеңіл болу шылық.
АУЫРЛА = #етістік. 1. Белгілi бір заттың салмағының арта түсуi. 2. Жүк я дене салмағын ауырсыну. 3. Ішкен асын көтере алмау, дененi басу, көтертпеу. 4. Екіқабат болу, аяғы ауыр болу. 5. #ауыспалы мағына. Қиынсыну, көтере алмау, әлсіреу. 6. #ауыспалы мағына. Артық көру, жақтырмау, ауыртпалығын көтере алмау. 7. #ауыспалы мағына. Қиындап кету, қиындай түсу. 8. #ауыспалы мағына. Ұлғаю, арту, көбею. 9. #ауыспалы мағына. Ренжу, кею, көңіліне кек алу деген мағынада. 10. #ауыспалы мағына. Жағдайы нашарлау, аурудың асқынуы.
АУЫРЛАН = #етістік. 1. Салмақ қосу. 2. #ауыспалы мағына. Қоюлану, арту, көбею.
АУЫРЛАНДЫР = #етістік. Күрделендіру, салмағын арттыру.
АУЫРЛАНДЫРУ деген АУЫРЛАНУ деген АУЫРЛАТ = #етістік. ауыспалы мағына. 1. Бiр заттың, нәрсенің салмағын арттыру. 2. Күрделендіре түсу. 3. #ауыспалы мағына. Қатты қиналту, ренжіту, налыту. 4. #ауыспалы мағына. Қиындату, баяулату.
АУЫРЛАТУ деген АУЫРЛАУ 1#омоним #сын есім. 1. Ауырырақ, салмақтырақ. 2. #ауыспалы мағына. Қиындау, жайсыздау. // Күрделірек, біраз ойлануды қажет ететін, жеңілжелпi емес. 3. #ауыспалы мағына. Ауыртатын, қиналдыратын. 4. #ауыспалы мағына. Қаттырақ, күштірек. Ауырлау тидi. Қиындау болды, жеңіл соқпады.
АУЫРЛАУ 2#омоним деген АУЫРЛЫҚ #зат есім. 1. Салмақтылық, салмағы көптік. 2. #физикалық. Денелердің өзара тартылысы, дененің жерге тартылу қасиетi. 3. #ауыспалы мағына. Қиындық, жеңіл болмаушылық. 4. #ауыспалы мағына. Тауқімет, бейнет, мехнат, азап. 5. #ауыспалы мағына. Ұстамдылық, сабырлылық. Ауырлығы тидi. Қиындық келтірдi, ауыртпалық түсірдi. Ауырлық бірлігi. #физикалық. Бiртектес шамаларды өлшеудің негізi ретінде алынған бірлік. Ауырлық күш. #физикалық. Жер бетіндегi материалдық бөлшекке әсер ететін және Жердің тарту күшi мен оның өз осінен айналуынан туатын центрден тепкіш күштердің тең әсерлi күшi. Ауырлық түстi. Белгілi бір iсәрекет, оқиға ауыр тидi, күйзелттi. Ауырлықты көтередi. #мифологиялық. Халық ұғымы бойынша, мал өлімінің, ыдыстың сынуы т.б. иесіне төнген қауіпқатердi жеңілдетедi. Ауырлық центрi. #физикалық. Қатты дененің кеңістіктегi кез келген қалпында оның ауырлық күшіне тең әсерлi күштің түсетін нүктесi немесе дененің салмағы түсетін нүкте.
АУЫРМАЛДЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Ауыртпалық.
АУЫРМАЛЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Қиындық, азап; ауыртпалық.
АУЫРСЫН 1#омоним = #етістік. 1. Салмақтың артуын сезіну, көтеріп жүрудi қиынсыну. 2. #ауыспалы мағына. Қиындыққа төзе алмау. 3. #ауыспалы мағына. Ауыр көру, масыл санау. 4. #ауыспалы мағына. Реніш білдіру, көңіліне алу, #жақтырмау.
АУЫРСЫН 2#омоним = #етістік. Жанына батып ауырту, ауырғанын сезіну.
АУЫРСЫНДЫР = #етістік. Жанына батыру, ауырлату.
АУЫРСЫНДЫРУ деген АУЫРСЫНУ 1#омоним #зат есім. #медициналық. Адам мен жануарлар ағзасында iшкi және сыртқы факторлардың шамадан тыс әсер етуінен пайда болатын ауыртпашылықты білдіретін жағымсыз сезім.
АУЫРСЫНУ 2#омоним деген АУЫРСЫНУ 3#омоним деген АУЫРТ = #етістік. 1. Ауруға, кеселге ұшырату. 2. #ауыспалы мағына. Бiреудi ренжіту, қинау, кейіту.
АУЫРТАС #зат есім. #кен ісі. Өндірісте, медицинада қолданылатын минерал.
АУЫРТАЯҚ #зат есім. #көнерген сөз. #этнографиялық. Ойын түрi.
АУЫРТПАҚ 1#омоним #зат есім. кәс. Ши тоқитын құрал.
АУЫРТПАҚ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Қысылшаң, тар жер.
АУЫРТПАЛЫҚ #зат есім. Қиыншылық, өмір тауқыметi, зардап. Ауыртпалық түсті. Қиыншылық заман келді.
АУЫРТПАН #зат есім. жергілікті сөз. Екi көлдің арасындағы жіңішке, қысаң жер.
АУЫРТПАШЫЛЫҚ #зат есім. Қиыншылық, азап. Ауыртпашылығын көтерді. Қиындығын бөлісті, көмектесті.
АУЫРТУ деген АУЫРУ деген АУЫРЫҚСЫН = #етістік. #сөйлеу. Ауырсыну.
АУЫРЫҚСЫНДЫР = #етістік. #сөйлеу. Ауырсындыр.
АУЫРЫҚСЫНДЫРУ #сөйлеу. деген АУЫРЫҚСЫНУ #сөйлеу. деген АУЫРЫП-СЫЗДА = #етістік. Ауыру, сыздап мазалау.
АУЫРЫП-СЫРҚА = #етістік. Ауруға ұшырау, ауырып қалу.
АУЫРЫП-СЫРҚАУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий