Толковый словарь казахского языка: Атала>
АТАЛ = #етістік. Айтылу, атқа ие болу, ат берілу.
АТАЛА #зат есім. 1. Суға ұн немесе талқан салып жасалған сұйық көже. 2. Майға қуырған ұн, сүр сорпаға ашты айран қосқан ас. 3. #ауыспалы мағына. Шым-шытырық, астан-кестен.
АТАЛА 1#омоним = #етістік. Атаата деу.
АТАЛА 2#омоним = #етістік. #көнерген сөз. Бет алды, қалай болса солай сөйлеу, сандырақтау.
АТАЛАДАЙ #сын есім. Атала сияқты, атала тәріздi.
АТАЛАҚТА = #етістік. #жергілікті сөз. Тайраңдау, далбалақтау, оқалақтау.
АТАЛАС #сын есім. Туыстас, рулас, ағайын.
АТАЛАСТЫҚ #зат есім. Туыстастық, руластық, ағайындастық.
АТАЛАУ деген АТАЛҒЫ #зат есім. Ағаш шеберінің құралы, ағаш сүргілейтін, аршитын пышақ. Аталғы шот. Ағашты қырнауға арналған жүзi доға тәріздi өткір құрал.
АТАЛМЫШ #сын есім. Жоғарыда аталған, сөз болған.
АТАЛ-САТАЛ #сын есім. сөйлеу. Сатал-сатал, ағал-жағал.
АТАЛУ деген АТАЛЫ #сын есім. 1. Тектi, iргелi, белдi. 2. #ауыспалы мағына. Үлгілi, өнегелi. Аталы жау. Белді, текті, мейлінше күшті дұшпан; бұрыннан жаулықта болған қасы. Аталы жер. Іргелi, тектi жер. Аталы жұрт. Тектi ел, белдi ел. Аталы сөз. Жүйелi, мәндi, орынды, ақылға қонымды, мағыналы сөз. Аталы сөз аузынан ақта рылды. Үлгілi, өнегелi өсиет сөз айтылды.
АТАЛЫ-БАЛАЛЫ #сын есім. Атасы мен балалары.
АТАЛЫҚ 1#омоним #сын есім. 1. Атаға тән, атаға қатысты. 2. Бұрынғы ескi атадан келе жатқан.
АТАЛЫҚ 2#омоним #зат есім. 1. #көнерген сөз. Хан ордасында тақ мұрагеріне әскери тәрбие беретін жоғары мәртебелi адам. 2. #тарихи. Орта ғасырдағы түркi мемлекеттерінде ханның жасынан асып уәзір дәрежесіне жеткен адамға берілетін биік мансап атауы.
АТАЛЫҚ 3#омоним [ #грек тілі. аndrоs ] #зат есім. биологиялық. 1. Жануарлар мен жәндіктердің аналыққа қарама-қарсы жыныс өкілi. 2. #ботаникалық. Гүлдің көбею мүшесi. Аталық жасуша [ клетка ]. #биологиялық. Пiсіп жетілген аталық жыныс жасушасы. Аталық жыныс безi. #анатомиялық. Ен (енек). Аталық мүше. #анатомиялық. <лат. penіs> Еркектің сыртқы жыныс мүшесi. Аталық тұқым жасушасы. #биологиялық. Аталық жыныс жасушасы, спермий. Аталық ұрықсыздық. #биологиялық. Жабайы және мәдени өсімдіктерде тозаң ұрығы жетілмейтін немесе ұрықтануға қабілетi жоқ формалардың болуы.
АТАЛЫҚТАЙ аталықтай ақсақал, аналықтай бәйбіше. Елдің батагөй қариясы, аруанасы.
АТАЛЫМ #зат есім. сө й л. Номинация.
АТАЛЫН = #етістік. Белгілi бір атаумен айтылу, белгілену.
АТАЛЫНУ деген
АТАЛА #зат есім. 1. Суға ұн немесе талқан салып жасалған сұйық көже. 2. Майға қуырған ұн, сүр сорпаға ашты айран қосқан ас. 3. #ауыспалы мағына. Шым-шытырық, астан-кестен.
АТАЛА 1#омоним = #етістік. Атаата деу.
АТАЛА 2#омоним = #етістік. #көнерген сөз. Бет алды, қалай болса солай сөйлеу, сандырақтау.
АТАЛАДАЙ #сын есім. Атала сияқты, атала тәріздi.
АТАЛАҚТА = #етістік. #жергілікті сөз. Тайраңдау, далбалақтау, оқалақтау.
АТАЛАС #сын есім. Туыстас, рулас, ағайын.
АТАЛАСТЫҚ #зат есім. Туыстастық, руластық, ағайындастық.
АТАЛАУ деген АТАЛҒЫ #зат есім. Ағаш шеберінің құралы, ағаш сүргілейтін, аршитын пышақ. Аталғы шот. Ағашты қырнауға арналған жүзi доға тәріздi өткір құрал.
АТАЛМЫШ #сын есім. Жоғарыда аталған, сөз болған.
АТАЛ-САТАЛ #сын есім. сөйлеу. Сатал-сатал, ағал-жағал.
АТАЛУ деген АТАЛЫ #сын есім. 1. Тектi, iргелi, белдi. 2. #ауыспалы мағына. Үлгілi, өнегелi. Аталы жау. Белді, текті, мейлінше күшті дұшпан; бұрыннан жаулықта болған қасы. Аталы жер. Іргелi, тектi жер. Аталы жұрт. Тектi ел, белдi ел. Аталы сөз. Жүйелi, мәндi, орынды, ақылға қонымды, мағыналы сөз. Аталы сөз аузынан ақта рылды. Үлгілi, өнегелi өсиет сөз айтылды.
АТАЛЫ-БАЛАЛЫ #сын есім. Атасы мен балалары.
АТАЛЫҚ 1#омоним #сын есім. 1. Атаға тән, атаға қатысты. 2. Бұрынғы ескi атадан келе жатқан.
АТАЛЫҚ 2#омоним #зат есім. 1. #көнерген сөз. Хан ордасында тақ мұрагеріне әскери тәрбие беретін жоғары мәртебелi адам. 2. #тарихи. Орта ғасырдағы түркi мемлекеттерінде ханның жасынан асып уәзір дәрежесіне жеткен адамға берілетін биік мансап атауы.
АТАЛЫҚ 3#омоним [ #грек тілі. аndrоs ] #зат есім. биологиялық. 1. Жануарлар мен жәндіктердің аналыққа қарама-қарсы жыныс өкілi. 2. #ботаникалық. Гүлдің көбею мүшесi. Аталық жасуша [ клетка ]. #биологиялық. Пiсіп жетілген аталық жыныс жасушасы. Аталық жыныс безi. #анатомиялық. Ен (енек). Аталық мүше. #анатомиялық. <лат. penіs> Еркектің сыртқы жыныс мүшесi. Аталық тұқым жасушасы. #биологиялық. Аталық жыныс жасушасы, спермий. Аталық ұрықсыздық. #биологиялық. Жабайы және мәдени өсімдіктерде тозаң ұрығы жетілмейтін немесе ұрықтануға қабілетi жоқ формалардың болуы.
АТАЛЫҚТАЙ аталықтай ақсақал, аналықтай бәйбіше. Елдің батагөй қариясы, аруанасы.
АТАЛЫМ #зат есім. сө й л. Номинация.
АТАЛЫН = #етістік. Белгілi бір атаумен айтылу, белгілену.
АТАЛЫНУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий