Толковый словарь казахского языка: Айтыс>
АЙТЫЛ = #етістік. 1. Көңілдегi ойпікірдің сыртқашығарылуы, сөйленуi, білінуi. 2. Сөз болу, әңгімеге iліну.
АЙТЫЛМЫШ #сын есім. сөйлеу. Айтылған, сөз болған.
АЙТЫЛУ деген АЙТЫЛЫМ #зат есім. #термин. 1. #информатикалық. Кейбір пікірлер жүйесінде тек ақиқаттығына ғана байланысты қарастырылатын, бірақ осы жүйеден тыс тағайындалған ақиқат та, жалған да болуы мүмкін пайымдау. 2. #лингвистикалық. Тiл дыбыстарының сөздегi, сөйлеудегi дыбысталуы. 3. #лингвистикалық. Сөйлем түрінде безенділіріліп пайымдау түрінде сыртқа шыққан ой.
АЙТЫЛЫН = #етістік. #көнерген сөз. Аталу, сөз болу.
АЙТЫЛЫНУ деген АЙТЫМ #зат есім. Айтылған не айтылатын сөз, айтылыс.
АЙТЫМПАЗ #сын есім. Айтқыш, сөзуар, сөйлемпаз, сөзге ұста.
АЙТЫН = #етістік. #жергілікті сөз. Айту, сөйлеу, сөзбен жеткізу.
АЙТЫНУ деген АЙТЫП-АЙТПАЙ : айтып-айтпай не керек. Қанша айтқанмен, қанша айтса да пайдасы жоқ. Айтып-айтпай немене. а) Әрi айт, берi айт, не пайда. ә) Сонымен, әлқисса.
АЙТЫС #зат есім. #этнографиялық. әдеб. 1. Суырыпсалма ақындардың шаршы топ алдындағы өлең түріндегi сөз сайысы, жыр жарысы, ертеден осы кезге дейін келе жатқан поэзиялық жанр. 2. Саясиәлеуметтік, ғылыми мәселелер жөніндегi пікірталас; сөз сайысы. 3. Жiкке бөлінген топтардың немесе екi адамның арасындағы тартыс, ұзаққа созылған дау. Айтысқа түстi. а) Топ алдында екi адам өлеңсөз жарысына түсіп, сөз ұстасты. ә) Пiкір таластырды, тартысқа түстi.
АЙТЫС = #етістік. 1. Сөз қылысу, әңгіме етісу. 2. Қарсы сөйлеу, дауласу, пікір таластыру; тартысу. 3. Екi адамның не екi топтың өлеңмен сөз жарысына түсуi. Айтыс ақыны. Көпшілік алдында өлең шығарып, айтысатын адам.
АЙТЫСКЕР #зат есім. Айтысқа түсушi суырыпсалма ақын.
АЙТЫСКЕРЛІК #зат есім. Айтыс өнеріне кәнігілік, шебер болушылық.
АЙТЫС-КЕРІС #зат есім. Дау-жанжал, айтыс-тартыс, керіс.
АЙТЫСКЕШ #зат есім. Ақындар айтысы ұйымдастырылған думан жиын.
АЙТЫСҚҰМАР #сын есім. Айтысуға әуес, айтысуға бейім.
АЙТЫСҚЫШ #сын есім. Айтысқа шебер, айтысқұмар.
АЙТЫСҚЫШТЫҚ #зат есім. Топ алдында өлеңсөзбен жарысқа төселгендік.
АЙТЫССЫЗ #сын есім. Пiкірталассыз, керіссіз.
АЙТЫС-ТАЛАС #зат есім. Дау-жанжал, керіс.
АЙТЫС-ТАРТЫС #зат есім. Пiкірталас, көзқарас қайшылығына байланысты талас.
АЙТЫСТЫР = #етістік. Айтысқа түсіру.
АЙТЫСТЫРУ деген АЙТЫСУ деген АЙТЫСУШЫ #зат есім. Айтысқа, сөз жарысына түсушi.
АЙТЫСЫП-ТАРТЫС = #етістік. Көзқарасы қайшы адамдардың таласуы, дауласуы, арыздасуы.
АЙТЫСЫП-ТАРТЫСУ деген
АЙТЫЛМЫШ #сын есім. сөйлеу. Айтылған, сөз болған.
АЙТЫЛУ деген АЙТЫЛЫМ #зат есім. #термин. 1. #информатикалық. Кейбір пікірлер жүйесінде тек ақиқаттығына ғана байланысты қарастырылатын, бірақ осы жүйеден тыс тағайындалған ақиқат та, жалған да болуы мүмкін пайымдау. 2. #лингвистикалық. Тiл дыбыстарының сөздегi, сөйлеудегi дыбысталуы. 3. #лингвистикалық. Сөйлем түрінде безенділіріліп пайымдау түрінде сыртқа шыққан ой.
АЙТЫЛЫН = #етістік. #көнерген сөз. Аталу, сөз болу.
АЙТЫЛЫНУ деген АЙТЫМ #зат есім. Айтылған не айтылатын сөз, айтылыс.
АЙТЫМПАЗ #сын есім. Айтқыш, сөзуар, сөйлемпаз, сөзге ұста.
АЙТЫН = #етістік. #жергілікті сөз. Айту, сөйлеу, сөзбен жеткізу.
АЙТЫНУ деген АЙТЫП-АЙТПАЙ : айтып-айтпай не керек. Қанша айтқанмен, қанша айтса да пайдасы жоқ. Айтып-айтпай немене. а) Әрi айт, берi айт, не пайда. ә) Сонымен, әлқисса.
АЙТЫС #зат есім. #этнографиялық. әдеб. 1. Суырыпсалма ақындардың шаршы топ алдындағы өлең түріндегi сөз сайысы, жыр жарысы, ертеден осы кезге дейін келе жатқан поэзиялық жанр. 2. Саясиәлеуметтік, ғылыми мәселелер жөніндегi пікірталас; сөз сайысы. 3. Жiкке бөлінген топтардың немесе екi адамның арасындағы тартыс, ұзаққа созылған дау. Айтысқа түстi. а) Топ алдында екi адам өлеңсөз жарысына түсіп, сөз ұстасты. ә) Пiкір таластырды, тартысқа түстi.
АЙТЫС = #етістік. 1. Сөз қылысу, әңгіме етісу. 2. Қарсы сөйлеу, дауласу, пікір таластыру; тартысу. 3. Екi адамның не екi топтың өлеңмен сөз жарысына түсуi. Айтыс ақыны. Көпшілік алдында өлең шығарып, айтысатын адам.
АЙТЫСКЕР #зат есім. Айтысқа түсушi суырыпсалма ақын.
АЙТЫСКЕРЛІК #зат есім. Айтыс өнеріне кәнігілік, шебер болушылық.
АЙТЫС-КЕРІС #зат есім. Дау-жанжал, айтыс-тартыс, керіс.
АЙТЫСКЕШ #зат есім. Ақындар айтысы ұйымдастырылған думан жиын.
АЙТЫСҚҰМАР #сын есім. Айтысуға әуес, айтысуға бейім.
АЙТЫСҚЫШ #сын есім. Айтысқа шебер, айтысқұмар.
АЙТЫСҚЫШТЫҚ #зат есім. Топ алдында өлеңсөзбен жарысқа төселгендік.
АЙТЫССЫЗ #сын есім. Пiкірталассыз, керіссіз.
АЙТЫС-ТАЛАС #зат есім. Дау-жанжал, керіс.
АЙТЫС-ТАРТЫС #зат есім. Пiкірталас, көзқарас қайшылығына байланысты талас.
АЙТЫСТЫР = #етістік. Айтысқа түсіру.
АЙТЫСТЫРУ деген АЙТЫСУ деген АЙТЫСУШЫ #зат есім. Айтысқа, сөз жарысына түсушi.
АЙТЫСЫП-ТАРТЫС = #етістік. Көзқарасы қайшы адамдардың таласуы, дауласуы, арыздасуы.
АЙТЫСЫП-ТАРТЫСУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий